Wesprzyj

Wspieraj Wolne Lektury

x

5557 free readings you have right to

Language

Genre: Dramat współczesny

  1. Dramat z 1921 roku, który na scenie został wystawiony dwa lata później. Utwór jest krytyką konwencji realistycznej w sztuce. Powstał w odpowiedzi na dzieło Tadeusza Rittnera pt. W małym domku.

    Akcja rozgrywa się w Kozłowicach, gdzie mieszka rodzina Nibek czyli Dyapanazy wraz z dwoma córkami. Po niedawnym pogrzebie Pani Nibek, jej córki postanawiają wywołać ducha swojej zmarłej matki. Pojawia się widmo matki, Anastazji Nibek, która rozmawia z domownikami o swojej śmierci, a nawet je z nimi śniadanie. Czy wywołanie ducha zmarłej Anastazji było dobrym pomysłem? Jej bliscy nie spodziewają się, że wkrótce poznają odpowiedź.

  2. Czy za tytułową mątwę należy uznać Ellę, która osacza narzeczonego-artystę swą przytulnością? Co prawda określenie to pada właśnie w odniesieniu do niej, ale równie dobrym kandydatem jest dawny kolega szkolny filozofa i malarza Bezdeki, który roztacza mętne wizje realizacji „absolutyzmu życiowego”, czyli hyrkaniczności. A może mątwiczny charakter ma cała rzeczywistość, co ukazują jałowe rozmowy między cierpiącym na twórcze i ideowe wypalenie ateistą, a zarazem adeptem Sztuk, Bezdeką, a przybyłym z zaświatów papieżem-mecenasem i wojownikiem z XVI w.

    Wydaną w 1922 r. sztukę Witkacego można zaliczyć do wczesnych, choć już dojrzałych tekstów, powstałych po publikacji fundamentalnych teoretyczno-estetycznych prac (tj. tomu Nowe formy w malarstwie oraz wstępu do Czystej formy w teatrze). W Mątwie odnajdziemy charakterystyczną dla tego autora swobodę wyrazu artystycznego, śmiałe przekraczanie granic realności i prawdopodobieństwa, wycieczki w sferę groteski i absurdu, a jednocześnie dywagacje na temat zasadniczych kwestii filozoficznych, społecznych i egzystencjalnych. Witkacy przedstawia tu swoje wyklarowane już poglądy w sposób bardziej może bezpośredni i lekki niż w późniejszych utworach.

  3. Dramat Jerzego Żuławskiego Eros i Psyche stanowi metaforyczną wizję dziejów świata jako odkupieńczej wędrówki Duszy (Psyche) dążącej do zjednoczenia ze stwórczą Miłością (Eros). Winą Psyche jest namiętna chęć poznania prawdziwego oblicza Erosa, w czym, zgoła innymi niż miłosna tęsknota powodowany, dopomógł jej mimowolnie żywioł ziemski, ociężały i materialny, uosobiony w postaci o imieniu Blaks (por. gr. βλαχις: wstyd). Poszukując swej miłości, gnana tęsknotą Psyche, wyrusza z arkadyjskiej krainy, wcielając się kolejno w wędrowną śpiewaczkę w czasach upadku Grecji pod jarzmem Rzymu, mniszki w średniowiecznym klasztorze, zamiłowaną w sztuce księżnę w renesansowych Włoszech, karczmarkę-przewodniczkę ludu oddaną walce w imię wolności w czasach rewolucji francuskiej, wreszcie kochankę potężnego bankiera z przełomu wieków XIX i XX.

    Ta niezwykła baśń sceniczna, choć przez krytyków oceniona jako płytka, cieszyła się przychylnością publiczności od momentu pierwszej inscenizacji w 1904 r. na scenie krakowskiej i lwowskiej. Treść jej nawiązuje nie tylko do gnostyckiej opowieści o Sofii (gr. σοφία: mądrość, dusza świata), ale również do mitów kultury europejskiej o Erosie i Tanatosie oraz odnawia mit o początkach świata i jego eschatologii: wina Psyche została zreinterpretowana i oczyszczona w stosunku do biblijnej wersji opowieści o upadku w grzech (m.in. poprzez zmianę postrzegania samej istoty żądzy poznania), zaś finalne przeznaczenie świata obywa się bez sądu ostatecznego i stanowi miłosne pojednanie i zmazanie cierpień oraz błędów.

All matching works

Motifs and themes

A

Alkohol (3)

Ambicja (1)

Antysemityzm (1)

Arkadia (1)

Artysta (6)

B

Bieda (2)

Błoto (1)

Bóg (9)

Brud (1)

Bunt (6)

C

Chłop (5)

Choroba (3)

Chrystus (1)

Ciało (8)

Cierpienie (13)

Córka (4)

Cud (1)

Czarownica (1)

Czas (3)

Czyn (6)

D

Dar (1)

Dorosłość (3)

Drzewo (1)

Duch (7)

Duma (1)

Dusza (10)

Dworek (1)

Dziecko (14)

Dziedzictwo (2)

E

Egoizm (2)

Erotyzm (1)

F

Fałsz (1)

Filozof (3)

G

Głupota (2)

Gniew (3)

Gość (1)

Grzeczność (2)

H

Handel (1)

Historia (5)

Honor (2)

I

Idealista (6)

Imię (1)

Interes (5)

J

Jedzenie (4)

Język (1)

K

Kara (5)

Klejnot (2)

Klęska (1)

Kłamstwo (4)

Kłótnia (3)

Kobieta (24)

Kobieta demoniczna (17)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (10)

Kochanek romantyczny (1)

Kondycja ludzka (25)

Konflikt (1)

Konflikt pokoleń (1)

Konflikt wewnętrzny (4)

Koniec świata (3)

Kradzież (1)

Krew (3)

Król (1)

Książka (1)

Kuszenie (1)

Kwiaty (1)

L

Lek (1)

Lekarz (3)

Lenistwo (1)

Literat (3)

Los (2)

Lud (7)

Ł

Łzy (1)

M

Małżeństwo (1)

Marzenie (5)

Maska (1)

Maszyna (4)

Matka (9)

Mądrość (3)

Mąż (3)

Melancholia (1)

Mędrzec (2)

Mężczyzna (21)

Miłość (11)

Miłość niespełniona (2)

Miłość silniejsza niż śmierć (2)

Mizoginia (8)

Młodość (6)

Modlitwa (1)

Morderstwo (6)

Muzyka (1)

Myśl (1)

N

Nacjonalizm (2)

Namiętność (1)

Narkotyki (3)

Narodziny (1)

Naród (4)

Natura (1)

Nauczyciel (1)

Nauka (7)

Nienawiść (1)

Nieśmiertelność (1)

Niewola (3)

Noc (1)

Nuda (5)

O

Obcy (1)

Obraz świata (24)

Obyczaje (5)

Obywatel (1)

Odpoczynek (1)

Odwaga (2)

Ofiara (2)

Ojciec (6)

Oko (1)

Okrucieństwo (1)

Opieka (2)

Organizm (1)

Oświadczyny (1)

P

Pamięć (3)

Państwo (3)

Patriota (1)

Piekło (1)

Pieniądz (3)

Pies (2)

Piękno (1)

Pijaństwo (1)

Pobożność (1)

Pocałunek (3)

Podróż (1)

Podstęp (1)

Poeta (4)

Poezja (1)

Pogrzeb (1)

Pokusa (1)

Pokuta (1)

Polak (1)

Polityka (9)

Polska (1)

Pomoc (3)

Poród (2)

Postęp (7)

Poświęcenie (1)

Potwór (2)

Pozory (3)

Pozycja społeczna (28)

Pożądanie (13)

Praca (23)

Prawda (6)

Prawo (1)

Proroctwo (1)

Przebranie (1)

Przekleństwo (1)

Przemiana (7)

Przemijanie (1)

Przemoc (7)

Przywódca (5)

R

Radość (2)

Religia (5)

Rewolucja (25)

Robak (2)

Robotnik (18)

Rodzina (4)

Rosjanin (1)

Rośliny (1)

Rozkosz (3)

Rozstanie (1)

S

Samobójstwo (3)

Samodoskonalenie (2)

Samotnik (1)

Samotność (1)

Sąd (1)

Seks (3)

Sen (2)

Sielanka (2)

Siła (4)

Sława (1)

Słońce (2)

Słowo (15)

Sługa (4)

Smutek (2)

Spokój (1)

Spotkanie (1)

Sprawiedliwość (4)

Starość (8)

Strach (3)

Strój (1)

Stworzenie (2)

Sumienie (3)

Syn (3)

Szaleniec (2)

Szaleństwo (5)

Szczęście (2)

Szkoła (1)

Szlachcic (6)

Szpital (2)

Sztuka (7)

Ś

Śmiech (4)

Śmierć (14)

Święty (2)

T

Tajemnica (6)

Teatr (3)

Tęsknota (3)

Tolerancja (1)

Trucizna (1)

Trup (1)

Twórczość (2)

U

Upadek (5)

Urzędnik (6)

W

Walka (6)

Walka klas (5)

Wampir (1)

Wiara (2)

Wieczór (1)

Wiedza (6)

Wierzenia (2)

Wieś (1)

Więzienie (3)

Więzień (4)

Wino (1)

Wizja (1)

Władza (30)

Wojna (2)

Wolność (5)

Wróg (1)

Wspomnienia (2)

Współczucie (1)

Współpraca (1)

Wychowanie (4)

Wyobraźnia (1)

Wzrok (2)

Z

Zabawa (4)

Zabobony (1)

Zaświaty (1)

Zazdrość (1)

Zbawienie (1)

Zdrada (2)

Zdrowie (3)

Zemsta (1)

Zło (1)

Złodziej (1)

Zmartwychwstanie (1)

Zmysły (1)

Zwątpienie (1)

Zwierzęta (3)

Ż

Żebrak (1)

Żona (1)

Życie jako wędrówka (3)

Żyd (2)

Genre: Dramat współczesny

No description.
Close

* Loading