Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy...

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

6440 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Karel Čapek

  • Karel Čapek X
  1. Jeżeli Bóg jest wszędzie, to czy można go stamtąd wyekstrahować? Inżynier Marek jest wynalazcą technologii, która ze spalanej materii wzywa Absolut w stanie czystym.

    W pobliżu ludzie zaczynają prorokować i uzdrawiać, a kiedy przedsiębiorczy kapitalista, pan Bondy, rozpoczyna masową produkcję Karburatorów, sprzedawcy masowo rozdają towar za darmo, pracownicy banków przekazują potrzebującym pieniądze, i tylko chłopi pozostają odporni na epidemię altruizmu. Kościół początkowo się wzbrania, ale ostatecznie kapituluje, zawiera umowę z Absolutem i uroczyście organizuje jego deifikację. Tymczasem uwolniony Absolut szuka sobie pracy. Można by pomyśleć, że powinno to rozwiązać wszystkie problemy ludzkości…

    W swojej antyutopii z 1922 r. Karel Čapek ukazuje szeroką panoramę kapitalistycznego społeczeństwa: fabrykantów, dziennikarzy, duchownych, naukowców i zwykłych robotników. Historia oddziaływania przedziwnego wynalazku stanowi kanwę, na tle której wyraziście zarysowuje się krytyka stosunków społecznych, niosąca głęboko humanistyczne przesłanie.

  2. Kapitan van Toch to typ bohatera jak z powieści Conrada: łączący w sobie cechy nieco gburowatego mizantropa i nieco infantylnego romantyka. Wiedziony swoistym poczuciem misji cywilizacyjnej, zmieszanym z rozczuleniem czy współczuciem, postanawia pomóc pewnym istotom żyjącym u wybrzeży jednej z wysp w pobliżu Sumatry i sprawić, aby mogły obronić się przed napaściami rekinów. Sytuacja zaczyna rozwijać się zgodnie z prawami powszechnie rządzącymi psychiką ludzką i mechanizmami społecznymi: wkrótce świat staje u progu apokalipsy…

    Futurystyczna wizja Karela Čapka była odczytywana jako odpowiedź na drapieżną ekspansję faszyzmu, nacjonalizmu, kolonializmu i kapitalizmu lat 30. Przede wszystkim jednak Inwazja jaszczurów wiele mówi o uniwersalnych problemach ludzkości. Poruszając istotne problemy, pisarz nie traci poczucia humoru i charakterystycznego pogodnego dystansu, właściwego zresztą w ogóle literaturze czeskiej.

    Wydana w 1936 r. Inwazja jaszczurów (wcześniej w odcinkach publikował ją dziennik „Lidové noviny” w l. 1935–1936) to nie tylko klasyka światowej powieść fantastycznonaukowej (fantazmatyczne związki ze współczesnym reptilianizmem niech ocenią czytelnicy). Karel Čapek dał w niej również wyraz awangardyzmowi epoki: wykorzystał różne gatunki (depesza, sprawozdanie, reportaż), umieszczając szereg komentarzy również w rozbudowanych przypisach. Tworzy to połączoną dynamicznym montażem całość polifoniczną i błyskotliwą.

  3. Tajemniczo brzmiący tytuł fantastycznonaukowego dramatu czeskiego pisarza Karela Čapka z 1920 roku stanowi skrót od: Rossumovi Univerzální Roboti (tj. Roboty Uniwersalne Rossuma). Dzięki temu utworowi słowo „robot” weszło do powszechnego obiegu: w ciągu trzech pierwszych lat od publikacji sztuka została przetłumaczona na 30 języków i przyniosła autorowi międzynarodową sławę.

    Dziś przy lekturze dzieła Čapka uderzające jest, że sztuka podejmuje nowoczesne i (nawet po stu latach) aktualne tematy: rewolucji społecznej, wyzwolenia od pracy najemnej oraz postępu naukowo-technicznego. Z drugiej strony zwraca uwagę osadzenie tych odważnie postawionych kwestii w bezpiecznym kontekście tradycji zarówno biblijnej, jak i mitologicznej (np. poprzez postać pięknej Heleny). Dodatkowy smaczek stanowią towarzyszące śmiałej wizji futurystycznej — rozczulająco staroświeckie szczegóły: papierowe księgi rachunkowe, gazety i dokumentacja badawcza, bez wsparcia tak oczywistej dziś pamięci cyfrowej.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Ambicja (1)

Antysemityzm (1)

Asceta (1)

B

Biurokracja (2)

Bóg (6)

Bunt (1)

C

Chłop (1)

Ciało (4)

Cierpienie (3)

Cud (3)

Czas (3)

D

Diabeł (2)

Dom (1)

Doskonałość (1)

Dusza (5)

Dzieciństwo (1)

Dziecko (7)

Dziki (1)

F

Filozof (3)

G

Głód (1)

Grzeczność (1)

H

Handel (9)

Historia (6)

Honor (1)

I

Idealista (4)

Interes (14)

J

Jedzenie (2)

K

Katastrofa (3)

Kobieta (8)

Kolonializm (2)

Kondycja ludzka (26)

Konflikt (5)

Koniec świata (5)

Korzyść (4)

Ksiądz (1)

Książka (1)

L

Literat (5)

Los (1)

Lud (2)

M

Małżeństwo (2)

Maszyna (14)

Matka (2)

Mężczyzna (6)

Miłosierdzie (1)

Miłość (2)

Mizoginia (2)

Moda (1)

Modlitwa (1)

Morze (1)

N

Nacjonalizm (2)

Narodziny (4)

Naród (5)

Natura (3)

Nauka (7)

Naukowiec (3)

Niebezpieczeństwo (2)

Niemiec (1)

Nienawiść (2)

Niewola (1)

Noc (1)

Nuda (1)

O

Obcy (2)

Obraz świata (12)

Obrzędy (3)

Obyczaje (3)

Obywatel (1)

Odrodzenie (3)

Ofiara (1)

Ojciec (1)

Okrucieństwo (2)

P

Pan (1)

Państwo (1)

Pieniądz (2)

Plotka (1)

Poeta (1)

Pokój (1)

Polityka (10)

Postęp (1)

Poświęcenie (1)

Potwór (1)

Pozycja społeczna (3)

Praca (12)

Prawo (4)

Proroctwo (1)

Przemiana (7)

Przemijanie (1)

Przywódca (1)

R

Raj (2)

Religia (6)

Rewolucja (3)

Robotnik (6)

Rozkosz (1)

Rozmowa (1)

S

Siła (1)

Sława (1)

Słowo (4)

Sługa (3)

Sport (1)

Spotkanie (1)

Starość (2)

Strach (4)

Stworzenie (2)

Syn marnotrawny (1)

Szczęście (1)

Szkoła (2)

Szlachcic (1)

Ś

Śmiech (1)

Światło (1)

Święty (1)

T

Tajemnica (1)

Telepatia (1)

Tłum (2)

Twórczość (1)

U

Upadek (1)

Uroda (2)

V

Vanitas (1)

W

Wiara (3)

Wiedza (1)

Wierzenia (2)

Wina (1)

Wizja (6)

Władza (7)

Własność (1)

Wojna (7)

Wolność (3)

Wróg (2)

Wstręt (1)

Z

Zabawa (1)

Zbawienie (1)

Zima (1)

Zwierzę (2)

Ż

Żołnierz (1)

Żywioły (1)

Autor: Karel Čapek

Ur.
9 stycznia 1890 w Malych Svatoňovicach
Zm.
25 grudnia 1938 w Pradze
Najważniejsze dzieła:
Fabryka Absolutu, Księga apokryfów, Inwazja jaszczurów, Krakatit, R.U.R.

Czeski pisarz, dziennikarz, tłumacz i fotograf.

Był synem lekarza, uczęszczał do gimnazjów w Hradcu Kralove i w Brnie, studiował w Berlinie i w Pradze, gdzie w 1915 r. uzyskał stopień doktora wydziału filozoficznego. Był następnie redaktorem w kilku czasopismach, w latach 1921-1923 pisał sztuki i reżyserował przedstawienia w jednym z praskich teatrów (Divadlo na Vinohradech), a w 1925‒1933 latach był pierwszym przewodniczącym czeskiego PEN Clubu.

Znany przede wszystkim jako autor powieści i dramatów fantastyczno-naukowych, jako pierwszy użył (w dramacie R.U.R.) i rozpropagował określenie „robot”, ukute najprawdopodobniej przez jego brata, Josefa (1887-1945), malarza i współtwórcę niektórych utworów. Jego żoną była aktorka i pisarka Olga Scheinpflugová (1902-1968).

Przed II wojną światową zaangażował się w działalność publiczną, mającą na celu powstrzymanie tendencji faszystowskich i zjednoczenie narodu czeskiego. Zmarł na zapalenie płuc, unikając w ten sposób planowanego przez gestapo aresztowania. Jego brat zginął w obozie koncentracyjnym.

Zamknij

* Ładowanie