Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 441 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5723 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Autor: Jerzy Żuławski

  • Jerzy Żuławski X
  1. Trylogia Księżycowa to najsłynniejsze dzieło Jerzego Żuławskiego, prozaika, poety, dramaturga i eseisty tworzącego na przełomie XIX i XX wieku. W jej skład wchodzą trzy tomy: Na srebrnym globie, Zwycięzca i Stara Ziemia.

    Żuławski przedstawia historię pierwszych ludzi na Księżycu oraz kolejnych pokoleń, które Ziemię znają tylko z legend. W powieściach porusza kwestie tworzenia się kultu religijnego, postrzegania bóstwa i konfrontacji z nim, przestrzega przed realizowaniem utopijnych wizji przyszłości. Żuławski ściera swój świat z różnymi problemami natury filozoficznej, teologicznej i socjologicznej. Choć autor ulega dekadenckiemu nastrojowi epoki, niektóre z poruszanych kwestii i dzisiaj wydają się niepokojąco bliskie…

  2. Dramat Jerzego Żuławskiego Eros i Psyche stanowi metaforyczną wizję dziejów świata jako odkupieńczej wędrówki Duszy (Psyche) dążącej do zjednoczenia ze stwórczą Miłością (Eros). Winą Psyche jest namiętna chęć poznania prawdziwego oblicza Erosa, w czym, zgoła innymi niż miłosna tęsknota powodowany, dopomógł jej mimowolnie żywioł ziemski, ociężały i materialny, uosobiony w postaci o imieniu Blaks (por. gr. βλαχις: wstyd). Poszukując swej miłości, gnana tęsknotą Psyche, wyrusza z arkadyjskiej krainy, wcielając się kolejno w wędrowną śpiewaczkę w czasach upadku Grecji pod jarzmem Rzymu, mniszki w średniowiecznym klasztorze, zamiłowaną w sztuce księżnę w renesansowych Włoszech, karczmarkę-przewodniczkę ludu oddaną walce w imię wolności w czasach rewolucji francuskiej, wreszcie kochankę potężnego bankiera z przełomu wieków XIX i XX.

    Ta niezwykła baśń sceniczna, choć przez krytyków oceniona jako płytka, cieszyła się przychylnością publiczności od momentu pierwszej inscenizacji w 1904 r. na scenie krakowskiej i lwowskiej. Treść jej nawiązuje nie tylko do gnostyckiej opowieści o Sofii (gr. σοφία: mądrość, dusza świata), ale również do mitów kultury europejskiej o Erosie i Tanatosie oraz odnawia mit o początkach świata i jego eschatologii: wina Psyche została zreinterpretowana i oczyszczona w stosunku do biblijnej wersji opowieści o upadku w grzech (m.in. poprzez zmianę postrzegania samej istoty żądzy poznania), zaś finalne przeznaczenie świata obywa się bez sądu ostatecznego i stanowi miłosne pojednanie i zmazanie cierpień oraz błędów.

  3. Tytułowy profesor Butrym oraz jego żona Zośka to postaci z kręgu znajomych Romana Turskiego i księżnej Heleny, głównych bohaterów I części dylogii, Powrotu. Butrymowie są małżeństwem od kilku lat i uchodzą za jedną z najczęśliwszych par wśród towarzyskiej śmietanki Krakowa I połowy XX wieku. W domowym zaciszu jednak do głosu dochodzą wzajemne żale, niespełnione oczekiwania i głębokie niezrozumienie. Czy kryzys w małżeństwie Butrymów zostanie zażegnany? Jaki udział w ich historii będzie mieć podniesiona niemal do rangi legendy historia miłosna Turskiego i księżnej?

    Żuławski, kreśląc swoje postaci, dopuszcza do głosu różne poglądy przedstawione w zmyślnie karykaturalny sposób: Weinigerowską mizoginię, zatwardziały tradycjonalizm, a także feminizm i postępowość. Powieść współczesna, druga część niedokończonego cyklu Laus feminae nie odniosła takiego sukcesu jak Trylogia księżycowa autora. Jest jednak ciekawym obrazem stosunków towarzyskich mijającej epoki.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Agonia (1)

Aktorka (1)

Aktorstwo (1)

Alkohol (4)

Anioł (1)

Arkadia (1)

Artysta (9)

Astronomia (1)

B

Bieda (1)

Bóg (4)

Brzydota (2)

Bunt (3)

Burza (2)

C

Carpe Diem (3)

Choroba (6)

Chrystus (1)

Ciało (2)

Cierpienie (1)

Cisza (1)

Cmentarz (1)

Cud (1)

Czarownica (1)

Czas (2)

Czyn (2)

D

Deszcz (1)

Dom (1)

Drwina (2)

Duma (1)

Dusza (14)

Dzieciństwo (2)

Dziecko (6)

E

Erotyzm (1)

F

Filozof (2)

Flirt (3)

G

Głód (1)

Głupota (1)

Góry (8)

Groteska (1)

Grób (2)

H

Historia (3)

Honor (1)

I

Idealista (2)

J

Jesień (1)

K

Kaleka (5)

Kapłan (1)

Kariera (1)

Karykatura. (1)

Kawiarnia (3)

Klejnot (2)

Klęska (1)

Kłamstwo (8)

Kłótnia (1)

Kobieta (19)

Kobieta demoniczna (15)

Kochanek (3)

Kondycja ludzka (7)

Konflikt (2)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koniec świata (3)

Krew (4)

Księżyc (1)

Kwiaty (1)

L

Lekarz (3)

List (5)

Literat (1)

Litość (1)

Los (4)

Lud (6)

Ł

Łzy (1)

M

Macierzyństwo (1)

Małżeństwo (7)

Marzenie (3)

Maszyna (2)

Matka (4)

Mądrość (1)

Mąż (2)

Melancholia (2)

Mędrzec (3)

Mężczyzna (11)

Miasto (7)

Miłość (13)

Miłość niespełniona (7)

Miłość spełniona (2)

Mizoginia (9)

Młodość (13)

Morderstwo (2)

Morze (1)

Muzyka (2)

N

Naród (2)

Natura (1)

Nauka (3)

Niebezpieczeństwo (1)

Nienawiść (7)

Nieśmiertelność (1)

Niewola (3)

Noc (3)

Nuda (1)

O

Obraz świata (9)

Obyczaje (1)

Odrzucenie (1)

Ogień (1)

Ojciec (3)

Ojczyzna (1)

Opieka (2)

P

Pamięć (1)

Pieniądz (3)

Piękno (8)

Pijaństwo (11)

Plotka (2)

Płacz (3)

Płeć (1)

Pocałunek (5)

Podróż (7)

Poeta (1)

Poezja (1)

Pogarda (1)

Pokusa (1)

Pożądanie (8)

Prawda (4)

Prawo (1)

Przekupstwo (1)

Przemijanie (14)

Przemoc (3)

Przyjaźń (2)

Przywódca (1)

Ptak (2)

Pycha (2)

R

Religia (3)

Rewolucja (6)

Robotnik (1)

Rodzina (1)

Rośliny (1)

Rozczarowanie (1)

Rozkosz (2)

Rozpacz (8)

Rozstanie (2)

Równouprawnienie (1)

Róża (1)

Ruiny (4)

S

Samobójstwo (4)

Samotnik (1)

Samotność (2)

Satysfakcja. (1)

Seks (1)

Sen (2)

Siła (2)

Słońce (4)

Słowo (2)

Smutek (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (1)

Starość (2)

Strach (3)

Strój (1)

Stworzenie (2)

Sukces (1)

Syn (4)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (4)

Szantaż (2)

Szlachcic (1)

Sztuka (10)

Ś

Śmiech (1)

Śmierć (7)

Świątynia (1)

T

Tajemnica (5)

Taniec (2)

Tatry (1)

Teatr (12)

Testament (3)

Tęsknota (11)

Tłum (1)

Triumf (1)

Trucizna (2)

Trup (3)

Twórczość (1)

U

Uległość (1)

Upadek (2)

V

Vanitas (1)

W

Walka (2)

Wdowa (1)

Wdzięczność (1)

Wiatr (2)

Wieczór (1)

Wiedza (3)

Wierność (1)

Więzień (1)

Wino (1)

Wiosna (1)

Władza (5)

Wolność (4)

Wspomnienia (6)

Wspomnienie (1)

Współczucie (1)

Wstyd (4)

Wzrok (3)

Z

Zabawa (3)

Zachwyt (1)

Zamek (1)

Zaręczyny (1)

Zawiść (1)

Zazdrość (6)

Zbawienie (2)

Zdrada (3)

Zdrowie (1)

Zemsta (1)

Zima (1)

Złość (1)

Złudzenie (1)

Zwątpienie (2)

Ż

Żal (3)

Żałoba (3)

Żebrak (1)

Żona (1)

Życie jako wędrówka (3)

Żyd (1)

Autor: Jerzy Żuławski

Ur.
14 lipca 1874 w Lipowcu
Zm.
9 sierpnia 1915 w Dębicy
Najważniejsze dzieła:
Na srebrnym globie. Rękopis z Księżyca (1903), Zwycięzca (1910), Stara Ziemia (1911)

Pisarz, poeta i dramaturg okresu Młodej Polski; znany i ceniony przez głównych jej przedstawicieli: Przybyszewskiego, Kasprowicza, Tetmajera i innych. Studiował w Szwajcarii, początkowo na politechnice w Zurychu, następnie na Wydziale Filozoficznym uniwersytetu w Bernie, gdzie uzyskał tytuł doktora na podstawie pracy o filozofii Spinozy (Benedykt Spinoza. Człowiek i dzieło; wyd. 1902). Jako twórca swej epoki, wpisuje się w nurty dekadentyzmu i katastrofizmu. Od 1910 roku mieszkał w Zakopanem, w willi ,,Łada", gdzie spotykali się literaci starego i nowego pokolenia (np. Witkacy). Był współzałożycielem TOPR, brał udział w akcjach ratowniczych w górach. Był jednym z pierwszych polskich pisarzy science fiction; patronuje polskiej nagrodzie w zakresie literatury fantastycznej ufundowanej w 2008 r.
Na podstawie jego Trylogii księżycowej powstał film Andrzeja Żuławskiego Na srebrnym globie (1976-1977, ukończony po przerwie w 1988 r.).

Jerzy Żuławski w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie