K. I. Gałczyński — Teatrzyk „Zielona Gęś”
Teatrzyk „Zielona Gęś” Gałczyńskiego to zbiór 160 scenek dramatycznych, które pierwotnie ukazywały się na łamach „Przekroju”. Wśród najważniejszych postaci pojawiających się na scenie „Gęsi” (a przy okazji oddających różne cechy społeczeństwa) znajdują się Profesor Bączyński, poetka Hermenegilda Kociubińska, młodzieniec Alojzy Gżegżółka, Piekielny Piotruś, Osiołek Porfirion, czy Fafik, najpopularniejszy pies świata.
Satyra i groteska w Teatrzyku „Zielona Gęś”
Na pierwszy plan wysuwa się satyryczna funkcja teatrzyku. W wielu utworach Gałczyński za pośrednictwem „Zielonej Gęsi” kpi z socrealistycznej rzeczywistości lub krytykuje ją (a zwłaszcza biurokratyzm). Tu warto zwrócić szczególną uwagę na Coctail-party w Waszyngtonie czy Biurokratę na wakacjach.
Drugim obszarem krytyki Gałczyńskiego jest tradycja romantyczna — w tekstach znajduje się mnóstwo aluzji do utworów polskich romantyków, przekręconych cytatów, a niektóre postaci — np. J. Słowacki (Nieznany list Juliusza Słowackiego do matki czy Skarga Julka) — są sparodiowane wprost.
Gałczyński w „Zielonej Gęsi” ośmiesza również polską inteligencję, politykę, społeczeństwo, przywołuje postaci z mitologii i z historii, śmieje się z bufonady i mesjanizmu. A robi to z właściwą sobie finezją, doskonale wprowadzając żart słowny, sytuacyjny czy groteskę.
„Zielona Gęś” Gałczyńskiego — historia i współczesność
Zalążków „Zielonej Gęsi” należy szukać nawet w latach dwudziestych XX wieku, w improwizacjach K. I. Gałczyńskiego oraz jego przyjaciół, m.in. W. Sebyły i S. M. Salińskiego. W 1946 „Gęś” zadebiutowała w „Przekroju”, a kolejne scenki ukazywały się aż do roku 1950 i były bardzo cenione przez czytelników.
„Zielona Gęś” doczekała się licznych adaptacji na scenie, ale również w radiu i w telewizji. Do najsłynniejszych należą choćby interpretacje w Kabarecie Olgi Lipińskiej. Teatrzyk Gałczyńskiego pozostaje jednym z najważniejszych dzieł w dorobku autora.
Na Wolnych Lekturach znajdziesz e-book Teatrzyk „Zielona Gęś” Gałczyńskiego, zawierający wszystkie 160 scenek. Przeczytaj utwór w aplikacji mobilnej, online lub pobierz na czytnik w wybranym formacie.