Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Karel Čapek, R. U. R.
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Tajemniczo brzmiący tytuł fantastycznonaukowego dramatu czeskiego pisarza Karela Čapka z 1920 roku stanowi skrót od: Rossumovi Univerzální Roboti (tj. Roboty Uniwersalne Rossuma). Dzięki temu utworowi słowo „robot” weszło do powszechnego obiegu: w ciągu trzech pierwszych lat od publikacji sztuka została przetłumaczona na 30 języków i przyniosła autorowi międzynarodową sławę.

Dziś przy lekturze dzieła Čapka uderzające jest, że sztuka podejmuje nowoczesne i (nawet po stu latach) aktualne tematy: rewolucji społecznej, wyzwolenia od pracy najemnej oraz postępu naukowo-technicznego. Z drugiej strony zwraca uwagę osadzenie tych odważnie postawionych kwestii w bezpiecznym kontekście tradycji zarówno biblijnej, jak i mitologicznej (np. poprzez postać pięknej Heleny). Dodatkowy smaczek stanowią towarzyszące śmiałej wizji futurystycznej — rozczulająco staroświeckie szczegóły: papierowe księgi rachunkowe, gazety i dokumentacja badawcza, bez wsparcia tak oczywistej dziś pamięci cyfrowej.

O autorze

Karel Čapek
Bracia Karel i Josef Čapek, autor nieznany, domena publiczna

Karel Čapek

Ur.
9 stycznia 1890 w Malych Svatoňovicach
Zm.
25 grudnia 1938 w Pradze
Najważniejsze dzieła:
Fabryka Absolutu, Księga apokryfów, Inwazja jaszczurów, Krakatit, R.U.R.

Czeski pisarz, dziennikarz, tłumacz i fotograf.

Był synem lekarza, uczęszczał do gimnazjów w Hradcu Kralove i w Brnie, studiował w Berlinie i w Pradze, gdzie w 1915 r. uzyskał stopień doktora wydziału filozoficznego. Był następnie redaktorem w kilku czasopismach, w latach 1921-1923 pisał sztuki i reżyserował przedstawienia w jednym z praskich teatrów (Divadlo na Vinohradech), a w 1925‒1933 latach był pierwszym przewodniczącym czeskiego PEN Clubu.

Znany przede wszystkim jako autor powieści i dramatów fantastyczno-naukowych, jako pierwszy użył (w dramacie R.U.R.) i rozpropagował określenie „robot”, ukute najprawdopodobniej przez jego brata, Josefa (1887-1945), malarza i współtwórcę niektórych utworów. Jego żoną była aktorka i pisarka Olga Scheinpflugová (1902-1968).

Przed II wojną światową zaangażował się w działalność publiczną, mającą na celu powstrzymanie tendencji faszystowskich i zjednoczenie narodu czeskiego. Zmarł na zapalenie płuc, unikając w ten sposób planowanego przez gestapo aresztowania. Jego brat zginął w obozie koncentracyjnym.