Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | białoruski | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geografia, geograficzny | grecki | gwara, gwarowe | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | norweski | polski | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 3895 przypisów.
Imienia Bożego daremnie nie bierz, ani fałszywie używaj — 2 Mojż 20, 7. [przypis edytorski]
imienie (daw.) — majątek ziemski. [przypis edytorski]
imienie (daw.) — mienie, majątek, bogactwo. [przypis edytorski]
imienie (daw.) — mienie, majątek. [przypis edytorski]
imienie (daw.) — mienie. [przypis edytorski]
imienie (daw.) — mienie, własność, majątek. [przypis edytorski]
imienie (daw.) — własność. [przypis edytorski]
imieniem braci swoich nazywani będą w udziale ich — «Synowie twoi lub wnukowie twoi, którzy ci się urodzili po moim przybyciu, przez te siedemnaście lat, gdy tu byłem, oni będą kojarzeni z imionami braci swoich [Efraima i Menaszego], ale nie będą założycielami plemion tylko naczelnikami rodów [w obrębie plemienia Efraima lub Menaszego]», zob. Raszbam do 48:6. [przypis edytorski]
imieniem całey osady — dziś: w imieniu całej osady. [przypis edytorski]
imieniem (daw.) — dziś: w imieniu. [przypis edytorski]
imieniem (daw.) — w imieniu. [przypis edytorski]
imieniem — dziś: w imieniu. [przypis edytorski]
imieniem króla (daw.) — dziś: w imieniu króla. [przypis edytorski]
imieniem — tu: w imieniu. [przypis edytorski]
imieniny Leszka — Jan Lechoń (Leszek Serafinowicz), kolega Juliana Tuwima z grupy Skamander, wyprawiał w swym mieszkaniu przy ul. Przyrynek na Nowym Mieście w Warszawie imieniny, które zapisały się w pamięci jego współczesnych, ponieważ poza Skamandrytami, wybitnymi piórami międzywojnia, bywali na nich politycy i artyści młodszego i starszego pokolenia oraz różnych przekonań. [przypis edytorski]
imieniowi (daw. forma) — dziś C.lp: imieniu. [przypis edytorski]
imieniowi (daw. forma) — dziś: imieniu. [przypis edytorski]
imieniowi — dziś: imieniu. [przypis edytorski]
imieniowi — dziś popr. forma C. lp: imieniu. [przypis edytorski]
imieniowi — dziś popr. forma C. lp: imieniu. [przypis redakcyjny]
imieniowi (gw.) — popr. forma C. lp: imieniu. [przypis edytorski]
imieniowi — popr. forma C. lp: imieniu. [przypis edytorski]
Imiennik rzymskiego bożka — w religii rzymskiej Pales był bóstwem opiekuńczym pasterzy i ich trzód. [przypis edytorski]
imienno (z ros.) — właśnie. [przypis edytorski]
imię a. imienie — tu daw.: majątek, posiadłość. [przypis edytorski]
Imię dali od wonnej różej — poeta ma na myśli miasto Rowigo, rzymskie Rhodigium, które wyprowadzano od [gr.] ροδον [rodon]: róża. [przypis redakcyjny]
imię (daw.) — rzeczownik. [przypis edytorski]
imię (daw.) — tu: mienie, majątek. [przypis edytorski]
imię (daw.) — tu: nazwa. [przypis edytorski]
imię — hebr. שֵׁם (szem): 'imię, znak, rozgłos, pamięć o kimś'. U Cylkowa 'znamię'; ale słowo to ma obecnie zupełnie inne konotacje. «Sława wieży i miasta rozejdzie się daleko i jeśli ktoś pójdzie do odległego kraju, będzie wiedział, jak wrócić, a każdy zapytany o drogę będzie umiał [wskazać to miasto i wieżę]», zob. Bechor Szor do 11:4. Bechor Szor - Josef ben Jicchak znany jako Bechor Szor, żył w XII wieku we Francji, komentator Biblii i Talmudu, poeta. [przypis edytorski]
imię kochanego króla — Saturna, którego imię ta gwiazda jeszcze teraz nosi. Mitologia pod panowaniem tego króla umieściła wiek złoty. [przypis redakcyjny]
imię moje jeszcze dość nie słynie — Dante już w roku 1300 słynął jako poeta i pisarz wielu pism prozą pisanych. Że się tu ze swojej sławy nie chlubi, zapewne musiał być pod przykrym wrażeniem widoku ciężarów, pod którymi widział ugięte duchy, co zgrzeszyły przez dumę. [przypis redakcyjny]
Imię mylnie objaśniałem zwiedziony jego przyrostkiem, myśląc o jakimś Skvarcdь, ale Skw- trzyma się dosyć upornie (por. Skwierniewice, później Skierniewice: Skwierzyna). Wedle Kozierowskiego. Poznańskie II 279, piszą jezioro i miasto w XV w. Swarzadz 1408, Swarocz 1419, Swarzoncz w w. XVI; w XIV czytamy Swanrancz 1366. Swanrzancz 1377 i 1397; Swarzotsky z r. 1398 pozostaje wątpliwym. Ks. Kozierowski dodaje: „nazwa niejasna, pytanie czy rodzima; z pierwszą zgłoską swan- por. nazwę herbu Swangrody”. Pisowni swan- nie przydawałbym większego znaczenia; wprawdzie zwykłą myłką pisarską wobec kilkukrotnego powtarzania nie będzie; może pod wpływem następnej ą nosówka i do pierwszej zgłoski się dostała? Przyrostkiem jest -ięd, co jak i -ęd powtarza się nieraz w nazwach mazurskich, por. wedle notatek Pawińskiego, powtórzonych w Pracach Filologicznych VIII Molęda (jest i w Krakowie), Łabęda (ale to do łabędzi należy, Łabęcki), Mrzegenda (?). [przypis autorski]
Imię pięknego kwiatu — To jest Róży jako symbolu Przeczystej Dziewicy Marii, do której poeta, o czym i sam tu nadmienia, modli się zawsze ze szczególnym nabożeństwem. [przypis redakcyjny]
Imię Saltrela (…) Cyncynata — Salterello to sławny we Florencji z wykrętów prawnych adwokat. Cyncynat, znany ze skromnych cnót swoich Rzymianin, postawiony tu obok dla przeciwieństwa i dla dowodu, jak różne za czasów dawnych, a czasów poety były pojęcia o sławie nazwisk między ludnością florencką. [przypis redakcyjny]
imię tej trzeciej osoby, Duch, tj. tchnienie, jako symbol wolności — Soloviev, La Russie et l'Eglise Universelle, Paris 1889, s. 218. [przypis autorski]
imię — tu: nazwisko. [przypis edytorski]
Imię twe piękne: Pratorani — l'ange Gardienne de la terre, appellé NAANG PPRATHORANI [tzn. anioł Strażnik ziemi zwany Naag Pratorani] (Patrz: Voyage de Siam des pères Jésuites etc., streszczone przez Poetę w Raptularzu pt. Religia Siam). [przypis redakcyjny]
Imię twoje — Jakub — «Teraz ciągle nazywasz się jeszcze Jakub, chociaż anioł Esawa nadał ci inne imię, on nie był posłany, by zmienić twoje imię [tylko aby cię o tym poinformować]. Ale od tej chwili będziesz się zwał Israel, nie Jakub, dlatego [napisane jest] „nazwał imię jego: Israel”. Wskazał także, że nadaje mu imię 'Israel' dodatkowo obok imienia 'Jakub', a używanie imienia 'Jakub' nie będzie mu zakazane», zob. Ramban do 35:10. [przypis edytorski]
imię wzgardy — chłop, człowiek pracujący na roli, nabrało znaczenia pogardliwego w Polsce z chwilą ugruntowania poddaństwa. [przypis redakcyjny]
imiona aniołów — ἀγγέλων ὀνόματα. Graetz słusznie mówi: „Mit dem Geheimnisse des Gottesnamens hing aufs innigste die Bedeutung der Engelnamen zusammen” (III, 95). „Czemu mnie pytasz o imieniu moim?” (Rdz 32, 30). Patrz Karłowicza O człowieku pierwotnym, rozdział „Cudowna moc słów”. Wskutek nakazu „nie będziesz używał imienia mego nadaremno” zaginęła tradycja wymawiania wyrazu יְהוָֹה (Jahwe), owego Flawiuszowego świętego tetragramu, „świętego napisu”, który składał się z czterech liter (patrz dalej V, V, 7). [przypis tłumacza]
imiona (daw.) — posiadłości, majątki. [przypis edytorski]
Imiona: Łazicki od łażenia, w sensie nieprzyzwoitym, chodzenia na kobiety;Barzy (czyt. Bar-zy) — szybki, prędki. [przypis redakcyjny]
imiona stołu królewskiego — chodzi o królewszczyzny, dobra ziemskie należące do króla. [przypis edytorski]
imiona — tu: majątki. [przypis edytorski]
imiona — tu: mienie; majątki ziemskie. [przypis edytorski]
imiona — tu: mienie; własność. [przypis edytorski]
imionnik — odmiana pamiętnika, zeszycik do wpisywania aforyzmów i wierszy okolicznościowych. [przypis edytorski]
imiony — dziś N.lm: imionami. [przypis edytorski]
imiony — dziś popr. forma N. lm: imionami. [przypis edytorski]
imiony wielkimi stolicę onę nadał — mowa o darowiznach z tzw. Donacji Konstantyna, sfałszowanego dokumentu cesarza Konstantyna Wielkiego, w którym rzekomo przekazuje on papieżowi Sylwestrowi I Pałac Laterański, Rzym, Italię i całą zachodnią część państwa rzymskiego. Używany w średniowieczu dla poparcia politycznych roszczeń papiestwa, dokument ten w rzeczywistości powstał na przełomie VIII i IX w., zaś fałszerstwo wykazano w XV w. Przyparty do muru Skarga, zarzut powoływania się na to fałszerstwo skomentował: „Co sie tycze darowizny Konstantego, iż Rzymu Papieżowi ustąpił: o czym ten krzywolog wiele kart popluskał […] Na to mu tylko powiemy […]: Kto dał, ten dał. Papieże tego i Kościół źle nie nabył, ani wydarł” (Na treny i lament Theophila Orthologa, Do Rusi Gręckiego [!] Nabożeństwa, Przestroga, Kraków 1610, s. 46). [przypis edytorski]
imitacja — rzecz naśladująca inną, podróbka. [przypis edytorski]
imitari (łac.) — naśladować. [przypis edytorski]
imitatywność — naśladownictwo. [przypis edytorski]
imitatywny (daw.) — naśladowczy. [przypis edytorski]
imitatywny — naśladowniczy. [przypis edytorski]
Imka, w której jest basen kryty — Imka: spolszczenie ang. YMCA, skrótu nazwy międzynarodowej organizacji Young Men's Christian Association (Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej). YMCA w 1933 wybudowała w Jerozolimie budynek mający stanowić ośrodek życia kulturalnego, sportowego i społecznego, mieszczący m.in. pierwszy w mieście kryty basen i pierwszą prawdziwą salę gimnastyczną. [przypis edytorski]
imkluz — pieniądz diabelski. [przypis autorski]
immanentnie — w sposób sobie właściwy, w swej wewnętrznej istocie. [przypis edytorski]
immanentność (filoz.) — wewnętrzna cecha tkwiąca w czymś, niezależna od innych przedmiotów, niewynikająca z działania czynnika zewnętrznego. [przypis edytorski]
immanentny (filoz.) — tkwiący w czymś jako wewnętrzna cecha, niezależna od innych przedmiotów, niewynikająca z działania czynnika zewnętrznego. [przypis edytorski]
immanentny (filoz.) — tkwiący w czymś, niewynikający z działania czynnika zewnętrznego. [przypis edytorski]
immanentny (filoz.) — zawarty w czymś. [przypis edytorski]
immanentyzm — w teorii poznania pogląd sprowadzający doświadczenie do doświadczenia wewnętrznego podmiotu poznającego. [przypis edytorski]
immarcescibilem (łac.) — niezwiędłe, niezatarte. [przypis redakcyjny]
immediate (łac.) — bezpośrednio. [przypis redakcyjny]
Immer hinein (niem.) — Zawsze do środka. [przypis edytorski]
immer langsam voran (niem.) — przede wszystkim zawsze powoli. [przypis edytorski]
immer (niem.) — zawsze. [przypis edytorski]
immerhin wird an iranische Beeinfluszung zunächst zu denken sein (niem.) — mimo wszystko jest tu do pomyślenia wpływ irański. [przypis edytorski]
Immortalia (…) notantes — Lucretius, De rerum natura, V, 122. [przypis tłumacza]
Immunis (…) mica (łac.) — „Kto czystą ręką dotknie ołtarzy,/ Choć nie da bóstwu żertwy bogatej, Gdy świętą mąkę i sól zapraży/ Snadnie ubłaga gniewne penaty” (Horatius, Odae, III, 23, 17; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
immunitas (łac.) — nietykalność, przywilej. [przypis edytorski]
immunitatem (łac.) — wolności. [przypis redakcyjny]
immunitatis (łac.) — przywilej nietykalności. [przypis redakcyjny]
immunizować — uodpornić. [przypis edytorski]
imnę się — forma utworzona od imać się: chwytać za coś. [przypis edytorski]
imo (daw.) — mimo, obok, poza, oprócz. [przypis edytorski]
imo (daw.) — mimo, obok. [przypis redakcyjny]
imo (daw.) — mimo. [przypis redakcyjny]
imo (daw.) — obok. [przypis edytorski]
imo — mimo, obok. [przypis redakcyjny]
imo — mimo [tj. obok; red. WL]. [przypis redakcyjny]
imo praxim (łac.) — mimo zwyczaju. [przypis redakcyjny]
imo (starop.) — mimo; nie zważając na co; imo przyrodzenie: mimo przyrodzenia, wbrew naturze. [przypis edytorski]
imo (starop.) — mimo. [przypis edytorski]
imo (starop.) — mimo; puszczać imo się: puszczać mimo siebie, puszczać bokiem, omijać. [przypis edytorski]
imo te dostojeństwa (daw.) — oprócz tych dostojeństw. [przypis edytorski]
imo to (daw.) — prócz tego. [przypis edytorski]
Imogena — postać kobieca ze sztuki Cymbelin Szekspira, córka tytułowego króla Brytanii. [przypis edytorski]
Imogena — postać z Cymbelina Szekspira [przypis edytorski]
Imola — miasto we wł. regionie Emilia-Romania. [przypis edytorski]
Imola — miasto we Włoszech, położone nad rzeką Santerno, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Bolonia. [przypis edytorski]
imość (daw.) — jejmość, skrót od: jej miłość pani. [przypis edytorski]
imość (daw.) — skrót od: jej miłość pani. [przypis edytorski]
impacjencja (z łac.) — niecierpliwość. [przypis edytorski]
impari nec eo quem Veritas meretur affectu (łac.) — nie z takim samym uczuciem i nie z takim, na jakie by prawda zasługiwała. [przypis redakcyjny]
imparitatem (łac.) — nierówność; tu: o zarzucie niższości stanu. [przypis edytorski]
impasse (fr.) — ślepa uliczka, niemająca wylotu. [przypis edytorski]
impavidum ferient ruinae (…) — cytat z Horacego, Pieśni III, 3, 8: ruiny się zwalą na niego, a on nieustraszony nie drgnie. [przypis edytorski]
