Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 6102 przypisów.
coda — zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów. [przypis edytorski]
codicillum (łac.) — pismo na drewnianej tabliczce, tu: utwór szydzący z cezara; por. kodycyl jako dodatek do testamentu. [przypis edytorski]
codreańczyk — naśladowca Corneliu Zelea Codreanu (1899–1938), rumuńskiego polityka, założyciela skrajnie nacjonalistycznej partii o mistyczno-religijnych założeniach Legion Michała Archanioła (1927) oraz faszystowskiej organizacji (zbrojnego ramienia partii) Żelazna Gwardia (1931); Legion był odpowiedzialny za co najmniej dwa zabójstwa, w tym premiera Rumunii Iona Duki w 1933 r. Organizacja została zdelegalizowana, a przywódca wraz z wieloma członkami-legionistami na mocy decyzji króla rumuńskiego Karola II aresztowany; zginął w więzieniu. [przypis edytorski]
„Codzienna” — „La Quotidienne”, rojalistyczna gazeta francuska wydawana od 1790 do 1847, kiedy połączyła się z „La France” i „L'Écho français”, tworząc „L'Union monarchique”. [przypis edytorski]
„Codzienna” — „La Quotidienne”, rojalistyczna gazeta francuska wydawana od 1790 do 1847. [przypis edytorski]
Coehorn, Menno van (ok. 1641–1704) — holenderski specjalista od fortyfikacji. [przypis edytorski]
coelum coeli, cui terra est omne coelum (łac.) — niebo nad niebiosy, któremu ziemią jest wszelkie niebo (Mowy tajemne z Bogiem, XXXI 10, tł. P. K. Tryzna). [przypis edytorski]
Coeur, Jacques (1395–1456) — francuski kupiec i finansista, skarbnik i pożyczkodawca Karola VII, wspomagał tworzenie francuskiej armii narodowej podczas wojny stuletniej; zdobył wielką władzę i majątek; w 1451 został aresztowany i uwięziony pod zarzutami oszustw, korupcji i porwań, zaś jego majątek skonfiskowano; w 1455 udało mu się zbiec do Rzymu. [przypis edytorski]
Cölestinerkutte — benannt nach Papst Cölestin V. (1215–1296). [przypis edytorski]
Coëtquidan — wojskowy obóz szkoleniowo-manewrowy armii francuskiej obejmujący sześć bretońskich gmin w północno-wschodniej części departamentu Morbihan. [przypis edytorski]
cofać się w tył — błąd logiczny; popr: cofać się. [przypis edytorski]
cofać się wstecz — pleonazm: cofanie się zawsze oznacza ruch wstecz. [przypis edytorski]
cofać wstecz — dziś: błąd logiczny i stylistyczny (nie można np. cofać się naprzód). [przypis edytorski]
cofając się z lekka wstecz — konstrukcja ta dziś uznana by była za błędną (pleonazm); poprawnie: cofając się z lekka ramionami. [przypis edytorski]
cofał się w tył — błąd logiczny; popr.: cofał się. [przypis edytorski]
cofnąć się w tył — pleonazm, tj. powtórzenie tej samej informacji. [przypis edytorski]
cofnąć się wstecz — błąd logiczny: czasownik „cofnąć się” dotyczy ruchu wstecz (fizycznego, a w użyciu przenośnym również we wspomnieniu, opowiadaniu itp.). [przypis edytorski]
cofnął się wstecz — pleonazm tj. powtórzenie tej samej informacji. [przypis edytorski]
cofnąłem kroku — dziś popr.: cofnąłem krok. [przypis edytorski]
Cofnęła się w tył — błąd logiczny: cofanie się jest z definicji ruchem do tyłu. [przypis edytorski]
cofnęła się w tył — błąd logiczny; popr.: cofnęła się. [przypis edytorski]
cofnęła się wstecz — błąd logiczny (pleonazm); popr.: cofnęła się a. zrobiła krok wstecz itp. [przypis edytorski]
cofnięciem się wstecz — błąd logiczny: cofnięcie się oznacza zawsze (fizycznie czy metaforycznie) ruch wstecz. [przypis edytorski]
cofnięciście — skrót od: jesteście cofnięci. [przypis edytorski]
Cogé a. Coger, François-Marie (1723–1780) — francuski ksiądz, profesor kolegium Mazarina, następnie rektor uniwersytetu w Paryżu; autor broszury Examen de Bélisaire (1767) skierowanej przeciw filozoficzno-politycznej powieści Marmontela Belizariusz (1767), która cieszyła się dużym rozgłosem, zwłaszcza poruszający zagadnienie tolerancji rozdział XV. [przypis edytorski]
cogito, ergo sum (…) coito, ergo sum (łac.) — myślę więc jestem; parzę się, więc jestem. [przypis edytorski]
Cogito — ergo sum! (łac.) — myślę, więc jestem! (maksyma Kartezjusza). [przypis edytorski]
cogito, ergo sum (łac.) — myślę, więc jestem! (maksyma Kartezjusza). [przypis edytorski]
Cohen, Herman (1842–1918) — filozof niemiecki pochodzenia żydowskiego. Założył neokantowską szkołę marburską (zob. neokantyzm). [przypis edytorski]
Cohorn, właśc. Menno van Coehoorn (1641–1704) — holenderski inżynier wojskowy, twórca nowych technik fortyfikacyjnych, pomysłodawca innowacji w uzbrojeniu i sprzęcie używanym podczas oblężenia (m.in. wynalazł typ moździeża nazwany od jego nazwiska); konkurował z Sébastienem de Vauban. [przypis edytorski]
coito — forma niepoprawna, utworzona na wzór cogito (myślę) od łac. rzecz. coitus, oznaczającego spotkanie, ale również stosunek seksualny a. zapłodnienie. [przypis edytorski]
coitus interruptus (łac.) — stosunek przerywany. [przypis edytorski]
coitus (łac.) — stosunek płciowy. [przypis edytorski]
coitus sine ejaculatione seminis (łac.) — stosunek bez wytrysku nasienia. [przypis edytorski]
cokole (starop.) — cokolwiek. [przypis edytorski]
cokolwiek — tu: chwilę, niedługo. [przypis edytorski]
cokolwiek — tu: trochę. [przypis edytorski]
cokolwiek — tu: trochę. [przypis edytorski]
cokół — podstawa, postument (baza), na którym umieszczane są rzeźby lub inne dzieła sztuki. [przypis edytorski]
cokół — postument; podstawa, na której umieszcza się pomniki, rzeźby itp. [przypis edytorski]
Colajanni, Napoleone (1847–1921) — włoski dziennikarz, kryminolog i socjalista. [przypis edytorski]
Colaptes agricola — w ob. klasyfikacji: Colaptes campestris, dzięcioł łąkowy (jego południowy podgatunek, dzięcioła pampasowego, uznaje się niekiedy za osobny gatunek). [przypis edytorski]
Colas Breugnon — postać fikcyjna, tytułowy bohater powieści francuskiego noblisty Romaina Rollanda. [przypis edytorski]
Colbert, Jean Baptiste (1619–1683) — francuski polityk, minister finansów i premier na dworze Ludwika XIV. [przypis edytorski]
Marcel Proust, W poszukiwaniu straconego czasu, Strona Guermantes, Strona Guermantes, część druga
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Colbert, Jean Baptiste (1619–1683) — francuski polityk, minister finansów (kontroler generalny finansów) za panowania Ludwika XIV, zwolennik absolutyzmu. [przypis edytorski]
Colbert, Jean-Baptiste (1619–1683) — minister finansów na dworze Ludwika XIV. [przypis edytorski]
Colchester — miasto w Anglii, w hrabstwie Essex. [przypis edytorski]
Colchorum królestwo — Kolchida. [przypis edytorski]
cold-cream — krem nawilżający. [przypis edytorski]
colentes Patollu Natrimpe et alia ignominiosa fantasmata (łac.) — czczących Patolla, Natrimpa i inne haniebne wyobrażenia. [przypis edytorski]
Coleridge, Samuel Taylor (1772–1834) — ang. poeta, prekursor romantyzmu zaliczany do tzw. poetów jezior. [przypis edytorski]
Coleridge, Samuel Taylor (1772–1834) — ang. poeta, prekursor romantyzmu zaliczany do tzw. poetów jezior. [przypis edytorski]
Coleridge, Samuel Taylor (1772–1834) — angielski poeta, prekursor romantyzmu, jeden z tzw. „poetów jezior”. [przypis edytorski]
Coleridge, Samuel Taylor (1772–1834) — jeden z tzw. poetów jezior i prekursorów romantyzmu w literaturze angielskiej. [przypis edytorski]
Colet, Louise (1810–1876) — francuska poetka i pisarka, przez pewien czas związana z Flaubertem. [przypis edytorski]
colifichet (fr.) — bibelot. [przypis edytorski]
colleges (ang.) — uczelnia, szkoła wyższa; kolegium. [przypis edytorski]
collegia poenitentium (łac.) — zgromadzenia pokutne. [przypis edytorski]
collegium Jesuitarum (łac.) — kolegium jezuickie. [przypis edytorski]
Colleoni, Bartolomeo (1400–1475) — włoski kondotier (dowódca oddziałów najemnych) w służbie Mediolanu i Wenecji; pozostawił w spadku republice weneckiej duży majątek, jego konny posąg wykonany Verrocchia stoi w Wenecji na placu Campo Santi Giovanni e Paolo. [przypis edytorski]
Collège de France (fr.: Kolegium Francuskie) — uczelnia wyższa w Paryżu, zał. w 1530; jej głównym celem jest przekazywanie wiedzy, prowadzone na wysokim poziomie studia są bezpłatne, powszechnie dostępne, bez warunków wstępnych i bez przyznawania słuchaczom stopni naukowych. [przypis edytorski]
Collin-Maillard (fr.) — gra podobna do ciuciubabki. [przypis edytorski]
colloquium (łac.) — rozmowa. [przypis edytorski]
colloquium (łac.) — rozmowa; tu B. lm colloquia: rozmowy. [przypis edytorski]
Collot, Jean-Marie (1749–1796) — aktor, dramaturg, eseista i rewolucjonista. Był członkiem Komitetu Bezpieczeństwa Powszechnego podczas rządów terroru, zarządzał egzekucją ponad 2000 osób w Lyonie. [przypis edytorski]
Colobus kirkii — dziś: Piliocolobus kirkii, gerezanka trójbarwna, średniej wielkości małpa o długim ogonie, zamieszkująca wyłącznie archipelag Zanzibar, obecnie zagrożona wyginięciem. [przypis edytorski]
Colocasia esculenta (biol.) — kolokazja jadalna, taro: roślina uprawiana w obszarach międzyzwrotnikowych, dostarczająca wielkich jadalnych bulw, zawierających dużo skrobi. [przypis edytorski]
Colombina — przedwojenny warszawski dancing przy ulicy Jasnej 3. [przypis edytorski]
Colonna — stary wł. ród szlachecki, szczególnie wpływowy w okresie średniowiecza i renesansu. [przypis edytorski]
Colonna, Vittoria (1490–1547) — włoska poetka renesansowa, przyjaciółka Michała Anioła. [przypis edytorski]
colonos (port.) — osadnicy. [przypis edytorski]
colonut, popr.: kola nut (ang.) — nasiona niektórych gatunków tropikalnych afrykańskich roślin z rodzaju Cola, zawierające kofeinę; w wielu krajach Afryki Zachodniej używane do żucia oraz uroczyście wręczane gościom. [przypis edytorski]
Colosseum a. Koloseum — słynny starożytny amfiteatr rzymski. [przypis edytorski]
Colosseum (łac.), pol.: Koloseum — wielki amfiteatr w Rzymie, wzniesiony w I w. n.e. przez cesarzy z dynastii Flawiuszów, największy z amfiteatrów Imperium Rzymskiego. [przypis edytorski]
coloured gentlemen (ang.) — kolorowy dżentelmen (tj. dżentelmen, który nie jest rasy białej). [przypis edytorski]
coloured people (ang.) — kolorowi, termin hist. określający ludzi innych ras niż biała. [przypis edytorski]
columbella (z łac.) — rodzaj małych ślimaków morskich. [przypis edytorski]
columnam mirae magnitudinis Julio Caesari a quo urbi Julin nomen asumpsit dicatam excidere aggressus est (łac.) — usiłował zniszczyć godnej podziwu wysokości kolumnę Juliusza Cezara, od którego miasto Julin przyjęło nazwę. [przypis edytorski]
com był chciał powiedzieć — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika oraz czasem zaprzeszłym, wyrażającym czynność wcześniejszą niż opisana czasem przeszłym lub niezrealizowaną możliwość; inaczej: co chciałem powiedzieć. [przypis edytorski]
com chwycił — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: co chwyciłem. [przypis edytorski]
com czynił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co czyniłem. [przypis edytorski]
com — dziś: co mówiłam. [przypis edytorski]
com go dusiła, małom się nie zatchnęła — dziś: co go dusiłam, mało się nie zatchnęłam. [przypis edytorski]
com go schwytał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co go schwytałem. [przypis edytorski]
com go (…) wiózł — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: co go wiozłem (którego wiozłem). [przypis edytorski]
com ich ubił — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: co ich ubiłem (popr.: których ubiłem). [przypis edytorski]
Com ja (…) uczyniła — inaczej: co ja uczyniłam (konstrukcja z przestawną końcówką czasownika). [przypis edytorski]
com je miał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; znaczenie: co je miałem. [przypis edytorski]
com jej posyłał — które jej posyłałem. [przypis edytorski]
Com komu winien — skrót od: Co jestem komu winien. [przypis edytorski]
com (…) mówił — inaczej: co mówiłem (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
com postanowił — dziś raczej: co postanowiłem (konstrukcja z przestawną końcówką czasownika). [przypis edytorski]
com przyrzekł tobie — «To co obiecałem Abrahamowi dla jego potomków, odnośnie do ciebie mu to obiecałem a nie odnośnie do Esawa, gdyż nie powiedziałem mu ‘Icchak będzie nazywany twoim potomstwem’, ale „po Icchaku nazwanym będzie potomstwo twoje” (Ks. Rodzaju 21:12), [co oznacza]: nie całe potomstwo Icchaka», zob. Raszi do 28:15. [przypis edytorski]
com spostrzegł — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: co spostrzegłem. [przypis edytorski]
com złego zauważyła — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co złego zauważyłam. [przypis edytorski]
com (…) zrobił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co zrobiłem. [przypis edytorski]
comandante (hiszp.) — komendant. [przypis edytorski]
comber — mięso z częsci grzbietowej zwierząt. [przypis edytorski]
comber — mięso z kością z części grzbietowej. [przypis edytorski]
comber — mięso z kością z części lędźwiowej grzbietu zwierząt hodowlanych i łownych, uważane za bardzo wartościowy kulinarnie i wykorzystywane do potraw pieczonych, duszonych i smażonych; krzyżówka. [przypis edytorski]
