Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175688 przypisów.
Ewers, Hanns Heinz (1871–1943) — niemiecki poeta oraz autor literatury grozy. [przypis edytorski]
Ewiana — tu: jak u Ewy, pierwszej kobiety. [przypis edytorski]
Ewias a. Euhias — bachantka, kobieta z orszaku boga wina Bachusa; określenie pochodzi od okrzyku związanego z kultem Bachusa okrzyku Euoe! [przypis edytorski]
ewicja (z łac.) — wyzucie z dóbr, pozbawienie posiadanego mienia. [przypis edytorski]
ewig Langweilige, das — wieczna nuda, wieczna nudność; prześmiewczy termin ukuty na wzór „das ewig Wiebliche” (wieczna kobiecość) Goethego. [przypis edytorski]
ewig (niem.) — wiecznie. [przypis edytorski]
ewig Weibliche, das (niem.) — wieczna kobiecość (termin związany z refleksją i twórczością Goethego). [przypis edytorski]
Ewig Weiblichen (niem.) — wieczna kobiecość; termin z pism Goethego. [przypis edytorski]
Ewigkeit (niem.) — wieczność. [przypis edytorski]
ewikcja — sądowe pozbawienie kogoś prawa własności rzeczy nabytej prawnie na rzecz kogoś innego. [przypis edytorski]
ewikcja — sądowe pozbawienie kogoś prawa własności rzeczy nabytej prawnie na rzecz kogoś innego; tu może raczej: poręczenie na hipotece własności ziemskiej a. innej nieruchomości. [przypis edytorski]
ewikcja — ubezpieczenie, poręczenie. [przypis edytorski]
ewikcja — zabezpieczenie nabywcy w trakcie sprzedaży. [przypis edytorski]
ewikcja — zapis na dobrach dla zabezpieczenia wierzytelności. [przypis redakcyjny]
ewikcjonalnie — na podstawie ewikcji, sądowego lub administracyjnego pozbawienia własności. [przypis edytorski]
ewikcjonować (z łac.) — gwarantować. [przypis edytorski]
ewinkować — tu: przywłaszczyć. [przypis edytorski]
Ewiza — Ibiza, jedna z Wysp Balearskich. [przypis redakcyjny]
ewokacja (daw.) — odwołanie się do innej instancji. [przypis edytorski]
ewokacja — wywołanie wspomnień, skojarzeń lub wizji czegoś. [przypis edytorski]
ewokacyjny (książk.) — przedstawiający lub wywołujący wspomnienia. [przypis edytorski]
Ewolucja literacka ujmowana całościami, według pokoleń i przemian zbiorowych, spóźnia się wobec rzutowanych przez nas w przeszłość i ze stanowiska późniejszych interpretacji budowanych aktualności — dla wyjaśnienia tej sprawy należy zwrócić uwagę na cenny artykuł K. Błeszyńskiego, W poszukiwaniu „X” współczesności („Skamander” 1936, wrzesień). Według Błeszyńskiego w każdej epoce tkwi nieuchwytny najczęściej dla współczesnych „stożek wzrostu”, to coś, według czego, jak według stożka wzrostu w roślinie, rozwijać się będzie owa współczesność, co dla późniejszych ludzi stanie się aktualne, twórcze, w naszym pojęciu w danym czasie najdonioślejsze. „Pełne troski i biedy londyńskie mieszkanko Marksa lub bezdomne noclegi jak zwierz tropionego przyszłego marszałka były, jak dzisiaj wiemy, o wiele współcześniejsze od komnat najbardziej postępowych wielkich kupców czy przemysłowców” (s. 361). Sądzę, że rozumowanie podobne polega na złudnym rzutowaniu przez nas w przeszłość spraw i rozwojów, które dla nas są ważne, ponieważ wygrały, i przypisywaniu tym sprawom w dobie powstawania ich tej samej wagi, jaką dziś dla nas posiadają, mierzeniem ówczesnej doniosłości według doniosłości dzisiejszej, co jest oczywistą hipostazą. Takie hipostazy w historii literatury popełnia się bardzo często i w pełnej, ze stanowiska danej epoki, a nie późniejszych aktualności pisanej, historii prądów są one bardzo niebezpieczne. [przypis autorski]
ewolucja — tu: trudny manewr, skomplikowana figura. [przypis edytorski]
ewolucjonizm — (z łac. evolutio: rozwinięcie) kierunek w filozofii i naukach społecznych zainicjowany przez biologiczną teorię ewolucji Karola Darwina i system filozoficzny Herberta Spencera, ukształtowany w 2. połowie XIX w. Jako główne założenie przyjął koncepcję zmienności i postępowego rozwoju całej rzeczywistości. Przedstawicielami ewolucjonizmu byli: L.H. Morgan, L. Hobhouse, Th. Huxley, E. Haeckel. [przypis edytorski]
ex abrupto (łac.) — bez przygotowania, od razu, nagle. [przypis edytorski]
ex abundantia corolis (łac.) — z nadmiaru serca. [przypis autorski]
ex abundantia malitiae (łac.) — z nadmiaru złości. [przypis redakcyjny]
ex albo — z księgi. [przypis redakcyjny]
ex asse (łac.) — gotówką. [przypis redakcyjny]
ex avibus (łac.) — z ptaków. [przypis edytorski]
ex bene placito (łac.) — samowolnie. [przypis redakcyjny]
ex carceribus (łac.) — z więzienia. [przypis redakcyjny]
ex cathedra (łac.) — dosł. z katedry (tu mowa o stanowisku uniwersyteckim). [przypis edytorski]
ex cathedra (łac.) — dosł. z katedry (uniwersyteckiej); po profesorsku, apodyktycznie. [przypis edytorski]
ex cathedra (łac.: z katedry) — z pozycji autorytetu, poważnie. [przypis edytorski]
ex commiseratione (łac.) — z użalenia się. [przypis redakcyjny]
ex concessis (łac.) — z przyzwolenia, ze zgody; argument ex concessis: argument oparty na mocy tego, na co zgadza się oponent, choćby było obiektywnie fałszywe. [przypis edytorski]
ex concessis (łac.) — z przyzwolenia, ze zgody. [przypis edytorski]
ex consilio generali (łac.) — na wspólnej (generalnej) naradzie. [przypis redakcyjny]
ex contentione (łac.) — w bójce. [przypis edytorski]
ex definitione (łac.) — z definicji. [przypis edytorski]
ex delatione cuiusvis (łac.) — z czyjegokolwiek oskarżenia. [przypis edytorski]
ex equo Troiano (łac.) — z konia Trojańskiego, z którego się wysypali wojownicy na zgubę Troi (Wergiliusz, Eneida, ks. II). [przypis redakcyjny]
ex faucibus (łac.) — z paszczy. [przypis redakcyjny]
ex gremio (łac.) — z (naszego) grona. [przypis redakcyjny]
ex his qualitatibus (łac.) — z tych przymiotów. [przypis redakcyjny]
ex hypothesi (łac.) — dosł.: z hipotezy; zgodnie z założeniem, przypuszczeniem. [przypis edytorski]
ex invidia (łac.) — z nienawiści. [przypis redakcyjny]
ex juris controversiis (łac.) — z rozpraw. [przypis redakcyjny]
ex-kardynał — Jan Kazimierz otrzymał tytuł kardynała w 1646, a zrzekł się go w 1647. [przypis edytorski]
ex luto (łac.) — z błota. [przypis edytorski]
ex (łac.) — z. [przypis edytorski]
ex machina deus (łac.: bóg z maszyny) — chodzi o boga pojawiającego się na scenie dzięki maszynerii teatralnej; określenie oznaczające nieumotywowane rozwiązanie akcji. [przypis edytorski]
ex-machina (łac. deus ex machina: bóg z maszyny) — kategoria wprowadzona do dramatu przez Eurypidesa, cudowne pojawienie się na scenie bóstwa, które rozwiązuje akcję. [przypis redakcyjny]
ex machina — od łac. deus ex machina: bóg z maszyny (o zakończeniu sztuki); tu w znaczeniu: nieoczekiwanie. [przypis edytorski]
ex magistratu (łac.) — z urzędników miejskich. [przypis redakcyjny]
ex magnatibus (łac.) — z wielkich panów. [przypis redakcyjny]
Ex mandato (…) exactorem citatur N. N. — Z polecenia najjaśniejszego, najczcigodniejszego pana N. N., nuncjusza (posła) Stolicy Apostolskiej, pozywa się N. N. przez uprawnionego wykonawcę itd. [przypis redakcyjny]
ex mari Baltico (łac.) — z morza Bałtyckiego. [przypis redakcyjny]
ex mente (łac.) — po myśli. [przypis redakcyjny]
ex mente (łac.) — z myśli. [przypis redakcyjny]
ex mente — z woli. [przypis redakcyjny]
ex nativo (łac.) — z rodowitej. [przypis redakcyjny]
ex necessitate (łac.) — z potrzeby. [przypis redakcyjny]
ex nihilo (łac.) — z niczego. [przypis edytorski]
ex nunc (łac.) — natychmiast. [przypis redakcyjny]
ex nunc (łac.) — zaraz. [przypis redakcyjny]
ex nunc prout ex tunc (łac.) — dosł.: od teraz jak i od wtedy; na stan obecny, jak i wstecz. [przypis edytorski]
ex oboedientia (łac.) — z posłuszeństwa. [przypis redakcyjny]
ex occasione (łac.) — przy sposobności. [przypis redakcyjny]
ex occasione (łac.) — przygodnie. [przypis redakcyjny]
ex occasione (łac.) — z powodu. [przypis redakcyjny]
ex occasione regnandi (łac.) — mając sposobność zostać królem. [przypis redakcyjny]
ex officio (łac.) — urzędowo. [przypis edytorski]
ex officio (łac.) — z urzędu. [przypis edytorski]
ex officio (łac.) — z urzędu. [przypis redakcyjny]
ex officio (łac.) — z urzędu; urzędowo, na mocy praw przysługujących danemu urzędowi. [przypis edytorski]
ex officio suae eminentis dignitatis (łac.) — z urzędu znakomitej swojej godności. [przypis redakcyjny]
ex omniubus iniquitatibus (łac.) — Ps 129, 8: „ze wszystkich nieprawości”. [przypis tłumacza]
ex ordine mendicantium (łac.) — z zakonu żebraczego. [przypis edytorski]
ex ordine mendicantium (łac.) — zakonu żebraczego. [przypis redakcyjny]
ex ore Apollinis (łac.) — z ust Apollina. [przypis redakcyjny]
Ex oriente lux (łac.) — ze wschodu [przychodzi] światło. [przypis edytorski]
ex oriente lux (łac.) — ze wschodu [przychodzi] światło. [przypis edytorski]
ex post (łac.) — po fakcie, później, z późniejszej perspektywy. [przypis edytorski]
ex post (łac.) — po fakcie. [przypis edytorski]
ex praesidio (łac.) — z miejsca przewodniczącego; jako przewodniczący. [przypis edytorski]
ex privatis (łac.) — z obywateli. [przypis redakcyjny]
ex privatis (łac.) — ze spraw osobistych. [przypis redakcyjny]
ex professo (łac.) — ze znajomością rzeczy. [przypis edytorski]
ex profundo (łac.) — z głębi. [przypis redakcyjny]
ex proposito (łac.) — celowo, z rozmysłem. [przypis edytorski]
Ex quibus initiis (łac.) — Z czego powstało. [przypis edytorski]
ex quo (…) aegritudnem (łac.) — „Z tego da się wyrozumieć, że zgryzota nie leży w naturze rzeczy, lecz w zapatrywaniu” (Cicero, Tusculanae disputationes, III, 28; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
ex quo (łac.) — z których, od których. [przypis edytorski]
Ex quo (…) quiret (łac.) — „Na darmo popisuje się filozof mądrością, jeśli sam sobie poradzić nie umie” (Ennius u Cycerona, w: Cicero, De officiis, III, 15; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
ex ratione duplici (łac.) — z przyczyny dwojakiej. [przypis redakcyjny]
ex ratione (łac.) — z przyczyny. [przypis redakcyjny]
ex ratione (łac.) — z tej przyczyny. [przypis redakcyjny]
ex ratione (łac.) — z (tej) przyczyny. [przypis redakcyjny]
