Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8256 przypisów.
Denis Diderot (1713–1784) — myśliciel oświecenia, współtwórca Wielkiej Encyklopedii Francuskiej, autor powiastki filozoficznej Kubuś Fatalista i jego pan; teoretyk dramatu mieszczańskiego. [przypis edytorski]
Denken des Denkens (niem.) — myślenie myślenia. [przypis redakcyjny]
Denker (niem.) — myśliciel. [przypis edytorski]
Denko — w innych przekładach „Spodek”, po angielsku „Bottom”. [przypis edytorski]
Denn du heissest Kettler; du bist von Kettler… (niem.) — Ponieważ nazywasz się Kettler; jesteś von Kettler. [przypis edytorski]
Denon, Dominique Vivant (1747–1825) — francuski rysownik, pisarz, dyplomata, pionier muzealnictwa i egiptologii; w grupie uczonych towarzyszył wyprawie armii Napoleona Bonapartego do Egiptu i jako pierwszy opublikował dokumentację rysunkową i opisy zabytków (Voyage dans la Basse et Haute Egipte; 1802), wywołując wielkie zainteresowanie Egiptem w Europie; dyrektor generalny muzeów (1802–1814), organizator muzeum w Luwrze. [przypis edytorski]
denszczik (ros.) — adiutant a. ordynans. [przypis edytorski]
Dent du Midi a. La Haute Cime des Dents du Midi — najwyższy ze szczytów masywu górskiego Dents du Midi w Alpach Zachodnich, w Szwajcarii, wys. 3257 m n.p.m. [przypis edytorski]
Dentatorum (łac.) — Dentatusów; Dentatów; Manius Curius Dentatus (zm. ok. 270 r. p.n.e.), Rzymianin, wzór starożytnej cnoty, pogromca Samnitów, Sabinów i Pyrrusa. [przypis redakcyjny]
Dentatus, [właśc. Manius Curius Dentatus (zm. 270 p.n.e.)] — zwycięzca Pyrrusa [w bitwie pod Benewentem (275 p.n.e.), po której król Pyrrus przerwał wojną prowadzoną przeciw republice rzymskiej i powrócił do Epiru. Być może jednak autor miał na myśli Lucjusza Sykcjusza Dentatusa (zm. ok. 450 p.n.e.), legendarnego plebejskiego bohatera, słynnego z odwagi żołnierza, który walczył w 120 bitwach i zdobył dziesiątki wyróżnień wojskowych, zamordowanego za sprzeciwianie się kolegium decemwirów; red. WL]. [przypis tłumacza]
dentro la testa (wł.) — tu: nie wychylać się. [przypis edytorski]
denudacja (geol.) — ogół procesów niszczących powodujących obnażanie podłoża skalnego, wyrównywanie i stopniowe obniżenie powierzchni ziemi; obejmuje wietrzenie, erozję i przemieszczanie okruchów skalnych z terenów górskich i wyżynnych na nizinne. [przypis edytorski]
denudacja powierzchniowa (oryg. ang. subaerial denudation) — procesy niszczące i wyrównujące powierzchnię ziemi zachodzące pod wpływem czynników działających na lądzie. [przypis edytorski]
denuncjacja — doniesienie. [przypis edytorski]
denuncjacja — doniesienie władzom o popełnieniu przez kogoś wykroczenia. [przypis edytorski]
denuncjacja — donos; zgłoszenie złożone stosownym władzom. [przypis edytorski]
denuncjacja — poinformowanie władz o czyimś niezgodnym z prawem postępowaniu. [przypis edytorski]
denuncjacja — tajemne doniesienie władzom o popełnieniu przez kogoś wykroczenia. [przypis edytorski]
denuncjant — donosiciel. [przypis edytorski]
denuncjant — dziś: denuncjator. [przypis edytorski]
denuncjowali nas przed Batorym — samowolne najazdy kozackie na ziemie podległe władzy imperium osmańskiego psuły Batoremu relacje dyplomatyczne z Turkami w obliczu zbliżającej się wojny z Moskwą; m.in. w 1574 roku Kozacy zaporoscy wmieszali się w walki o tytuł hospodara mołdawskiego, a ich watażka Iwan Podkowa wyruszył na Mołdawię i został od końca listopada do grudnia 1577 hospodarem; usunięty z tronu przez Krzysztofa Batorego, brata Stefana Batorego (1533–1586, król Polski od 1576); zbiegł do Polski, gdzie został uwięziony, a następnie na stanowcze żądanie sułtana skazany na śmierć i ścięty. [przypis edytorski]
denuntiando (łac.) — oznajmiając. [przypis redakcyjny]
denuntio (łac.) — zapowiadać. [przypis redakcyjny]
Denver — stolica stanu Kolorado w USA. [przypis edytorski]
Denysow, popr.: Denisow, Fiodor Pietrowicz (173–1803) — rosyjski generał, dowódca kawalerii; uczestnik wojny rosyjsko-tureckiej i rosyjsko-szwedzkiej; w czasie insurekcji kościuszkowskiej dowodził korpusem rosyjskim operującym w Małopolsce. [przypis edytorski]
deńszczyk (ros. денщик) — w carskim wojsku: ordynans, żołnierz przydzielony do obsługi oficera. [przypis edytorski]
Deo gratias (łac.) — Bogu dzięki. [przypis edytorski]
Deo gratias (łac.) — Bogu niech będą dzięki; słowa zebranych wiernych w rozesłaniu, końcowej części katolickiej mszy w języku łacińskim (tzw. ryt trydencki), odprawianej powszechnie od 1570 r. do soboru watykańskiego II (1962–1965). [przypis edytorski]
deo ignoto (łac.) — nieznanemu bogu. [przypis edytorski]
deodar — gatunek cedru. [przypis redakcyjny]
Deodat von Gozon — tötete gegen ein Verbot den Drachen und wurde dafür bestraft. [przypis edytorski]
Deotyma (pseud.), właśc. Jadwiga Łuszczewska (1834–1908) — pisarka, poetka; autorka powieści dla młodzieży, m.in. Panienka z okienka (1898). [przypis edytorski]
Deotyma — pseudonim literacki Jadwigi Łuszczewskiej (1834–1908), powieściopisarki i poetki, autorki cyklu poematów o dawnych dziejach Polski pt. Polska w pieśni (m.in. poemat Wanda). Deotyma jest najbardziej znana z powieści historycznych dla młodzieży, np. Panienka z okienka. [przypis edytorski]
Deotyma — pseudonim literacki Jadwigi Łuszczewskiej (1834–1908). [przypis edytorski]
Deotyma, właśc. Jadwiga Łuszczewska (1834–1908) — powieściopisarka i poetka publikująca pod pseud.; autorka cyklu poematów epickich o dawnych dziejach Polski pt. Polska w pieśni (m.in. Wanda, 1887); najbardziej znana z powieści historycznych dla młodzieży, np. Panienka z okienka (1898). [przypis edytorski]
Deotymie (…) gdyby (…) straciła matkę — z matką Deotymy, Niną Łuszczewską, rozdzieliły Narcyzę jakieś nieporozumienia. [przypis redakcyjny]
depaktacją — żądanie wyższej opłaty, zdzierstwo. [przypis redakcyjny]
departament — jednostka podziału administracyjnego we Francji, odpowiednik powiatu. [przypis edytorski]
departament Wydrążona — po francusku Creuse. Podajemy tu nazwę departamentu w przekładzie, gdyż tego wymaga gra słów, na której powieść osnuto. [przypis tłumacza]
departamenty — tu: w znaczeniu części. [przypis redakcyjny]
Department of Correction (ang.) — Departament Więziennictwa. [przypis edytorski]
depauperacja (z łac.) — zubożenie. [przypis redakcyjny]
depauperatio (łac.) — zubożenie. [przypis redakcyjny]
depcą — dziś częściej: depczą. [przypis edytorski]
depcąc nogami — prymitywny sposób prania w strumieniu. [przypis edytorski]
depcąca — dziś częściej: depcząca. [przypis edytorski]
dependencja — zależność. [przypis redakcyjny]
dependencyja — zależność. [przypis redakcyjny]
dependent (daw.) — pomocnik adwokata lub notariusza. [przypis edytorski]
dependent (daw.) — pomocnik adwokata, notariusza itp. [przypis edytorski]
dependent (daw.) — praktykant lub pomocnik u adwokata lub notariusza. [przypis edytorski]
dependent (daw., z łac. dependens, dependentis: zależny) — praktykant lub pomocnik pracujący u adwokata, notariusza itp. [przypis edytorski]
dependent — pomocnik adwokata a. notariusza. [przypis edytorski]
dependent — praktykant u adwokata lub notariusza. [przypis edytorski]
dependent — praktykant u adwokata lub notariusza. [przypis redakcyjny]
dependent — prawnik, pracujący u adwokata. [przypis redakcyjny]
dependentias (łac.) — skutki. [przypis redakcyjny]
dependentów — pomocników obrońcy. [przypis redakcyjny]
dependować (daw., z łac.) — zależeć. [przypis edytorski]
dependowali — byli zależni. [przypis redakcyjny]
dependowali — byli zależni, zależeli. [przypis redakcyjny]
dependowało od zdarzenia — zawisło, było zależne [od przypadku]. [przypis redakcyjny]
depesza — telegram. [przypis edytorski]
depesza — telegram; wiadomość słowna przekazywana za pomocą sieci elektrycznej i drukowana. [przypis edytorski]
depesza — tu: telegram. [przypis edytorski]
depopulacja — spustoszenie. [przypis redakcyjny]
depopulatores (łac.) — ci, którzy wyludniają. [przypis edytorski]
depopulatores totius mundi et possessores quadraginta regnorum (łac.) — łupieżcy całego świata i panowie czterdziestu królestw. [przypis redakcyjny]
deposita cappa (łac.) — habit (płaszcz) do depozytu (zdeponowany). [przypis edytorski]
deposito (łac. depositum) — przedmiot złożony na przechowanie; tu: przechowalnia. [przypis redakcyjny]
depozycje — zeznania. [przypis redakcyjny]
depozyt — nakład. [przypis redakcyjny]
depozyt — tu: skarb. [przypis redakcyjny]
Depozyt (…) życie zawisło — W czasie małoletniości i młodości Ludwika XIV Francją wstrząsały zamieszki domowe (Fronda): Orgon stał w nich (jak dowiedzieliśmy się od Doryny w akcie I) po stronie króla. Ale jak zdarza się często w takich domowych wojnach, miał widać przyjaciela w przeciwnym obozie i przyjął odeń jakiś tajemny depozyt do przechowania. Tartufe przejrzał w lot, jaką siłę może mu dać taka broń, i postarał się o to, aby depozyt, który może mieścił jakieś ważne tajemnice polityczne, dostał się w jego ręce. To tłumaczy poniekąd zuchwalstwo, z jakim sobie poczyna, gdyż oddając dworowi przysługę i denuncjując Orgona jako zdrajcę, miał nad nim zupełnie niedwuznaczną przewagę. [przypis tłumacza]
depozytariusz — grupa państw lub organizacja międzynarodowa przechowująca oryginał umowy międzynarodowej i wszystkich związanych z nią dokumentów. W przypadku umów zawieranych w ramach ONZ depozytariuszem jest Sekretarz Generalny tej organizacji. [przypis edytorski]
deprecor primum (łac.) — przepraszam naprzód. [przypis redakcyjny]
deprekacja — przeprosiny. [przypis redakcyjny]
deprekacją — [daw. B.lp r.ż.] przeproszenie. [przypis redakcyjny]
deprekacją — przeproszeniem. [przypis redakcyjny]
deprekacją — [z] przeproszeniem. [przypis redakcyjny]
deprekacji — przeproszenia. [przypis redakcyjny]
deprekować — uroczyście przeprosić. [przypis edytorski]
deprekować (z łac. deprecatio: uroczyste przeprosiny) — przeprosić publicznie; termin z języka prawn., przeprosiny takie były zwykle odczytywane w kościele, w obecności zgromadzonych świadków. [przypis edytorski]
Deprendas (…) facies (łac.) — „Zduś ból ducha skrytego w ciało swe ułomne,/ Zduś i skryj radość swoją! I tak twarz je zdradzi,/ Jak dym watrę” (Iuvenalis, Satirae, IX, 18; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
deprymować (z łac.) — przygnębiać, zniechęcać. [przypis edytorski]
deprymujący — przygnębiający; zniechęcający. [przypis edytorski]
deprymujący — przygnębiający, zniechęcający; wprawiający w zakłopotanie, odbierający pewność siebie. [przypis edytorski]
deptaj — dziś popr.: depcz. [przypis edytorski]
deptając — dziś popr.: depcząc. [przypis edytorski]
deptajcie — dziś popr.: depczcie. [przypis edytorski]
deptak — maszyna wykorzystująca koło wprawiane w ruch przez ludzi bądź zwierzęta. [przypis edytorski]
deputacja (daw.) — delegacja, grupa przedstawicieli jakiejś zbiorowości wysłana w celu załatwienia jakiejś sprawy. [przypis edytorski]
deputacja (daw.) — delegacja. [przypis edytorski]
deputacja (daw.) — delegacja. [przypis edytorski]
deputacja (daw., z łac.) — poselstwo, delegacja, grupa przedstawicieli wysłana w celu załatwienia jakiejś sprawy. [przypis edytorski]
deputacja — delegacja, grupa przedstawicieli pewnej zbiorowości wysłana w celu załatwienia jakiejś sprawy. [przypis edytorski]
deputacja — delegacja, grupa przedstawicieli. [przypis edytorski]
deputacja — delegacja. [przypis edytorski]
deputacja — poselstwo. [przypis redakcyjny]
deputacja — przedstawicielstwo, poselstwo. [przypis edytorski]
