Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 489 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | czeski | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | łacina, łacińskie | liczba mnoga | mitologia grecka | niemiecki | potocznie | regionalne | rosyjski | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski
Według języka: wszystkie | English | français | lietuvių | polski
Znaleziono 1208 przypisów.
continue (łac.) — ustawicznie, stale, ciągle. [przypis redakcyjny]
contra absentem (łac.) — przeciw nieobecnemu. [przypis redakcyjny]
contra calumniatores (łac.) — na potwarców. [przypis redakcyjny]
contra constitutum (łac.) — wbrew postanowieniu. [przypis redakcyjny]
contra coronatum caput (łac.) — przeciw głowie ukoronowanej. [przypis redakcyjny]
contra fidem (łac.) — przeciw wierze. [przypis redakcyjny]
contra hostem patriae procedemus (łac.) — przeciwko nieprzyjacielowi ojczyzny wystąpimy. [przypis redakcyjny]
contra inra gentium (łac.) — wbrew prawu narodów. [przypis redakcyjny]
contra iura gentium, contra regulam iustitiae (łac.) — wbrew prawu narodów, wbrew zasadzie sprawiedliwości. [przypis redakcyjny]
contra (łac.) — przeciwnie. [przypis redakcyjny]
contra Maiestatem et matrem oboedientiam (łac.) — przeciw Majestatowi i matce uległości. [przypis redakcyjny]
contra modernas inventiones oppugnationum (łac.) — wobec teraźniejszych nowych sposobów zdobywania. [przypis redakcyjny]
contra ordinem (…) equestrem (łac.) — przeciw stanowi rycerskiemu. [przypis redakcyjny]
contra patriam (łac.) — przeciw ojczyźnie. [przypis redakcyjny]
contra rationem (łac.) — przeciwko rozumowi. [przypis redakcyjny]
contra Rempublicam (łac.) — przeciwko Rzeczypospolitej. [przypis redakcyjny]
contra tot Varos (łac.) — na tylu Warusów. [przypis redakcyjny]
contradictio in adiecto (łac.) — połączenie dwóch pojęć, które wzajemnie się wyłączają. [przypis redakcyjny]
contrahentes, etiam obligatorii (łac.) — dzierżawcy nawet zastawni. [przypis redakcyjny]
contrarii (łac.) — przeciwni. [przypis redakcyjny]
contrarii (łac.) — przeciwnicy. [przypis redakcyjny]
contrarium (łac.) — przeciwnie. [przypis redakcyjny]
contraxit (łac.) — kontrakt zawarł. [przypis redakcyjny]
contribuendi (łac.) — zebrania pieniędzy. [przypis redakcyjny]
Contumelia Harpagi consumpsit coronam Astyagis. Contumelia Narsetis inundavit sanguine Italiam (łac.) — Zniewaga Harpaga pozbawiła Astiagesa korony. Zniewaga Narsesa krwią zalała Italię; Harpagos — wódz Astiagesa, króla medyjskiego, ściągnął na siebie gniew króla przez to, że młodego Cyrusa sam nie zabił, tylko zdał to na pasterza, który rozkazu nie wykonał. Astiages z zemsty kazał zabić syna Harpaga i podać mu go w potrawie na stół. Mszcząc się tej zniewagi, Harpagos przy pomocy ocalonego Cyrusa pozbawił Astiagesa tronu; Narses (zm. 567 r.) — sławny wódz Justyniana I, z zemsty za odebranie mu godności wielkorządcy Italii sprowadził Langobardów. [przypis redakcyjny]
contumeliam et deminutionem (łac.) — zniewagę i ujmę. [przypis redakcyjny]
contumeliam (łac.) — zniewagę. [przypis redakcyjny]
contumeliis (łac. forma B. lm) — zniewagi. [przypis redakcyjny]
convalescentia (łac.) — wyzdrowienie. [przypis redakcyjny]
convalescere (łac.) — przychodzić do zdrowia. [przypis redakcyjny]
convaluit (łac.) — ozdrowiał. [przypis redakcyjny]
convicia (łac.) — obelgi. [przypis redakcyjny]
convincere (łac.) — przekonać. [przypis redakcyjny]
cooperabatur (łac.) — współdziałała. [przypis redakcyjny]
coram in patriam (łac.) — otwarcie do ojczyzny. [przypis redakcyjny]
corda fidelium (łac.) — serca wiernych. [przypis redakcyjny]
coronationis (łac.) — koronacyjny. [przypis redakcyjny]
Corpo di Dio! (wł.) — na Boga! [przypis redakcyjny]
corpus (z łac.) — szyk środkowy wojska, centrum. [przypis redakcyjny]
correspondere (łac.) — znosić się. [przypis redakcyjny]
Corte Savella — więzienie specjalnego trybunału tej samej nazwy, który sądził sprawy dostojników kościelnych i ich krewnych. [przypis redakcyjny]
cory (forma starop.) — córy (tj. córki). [przypis redakcyjny]
cosi (daw., gw.) — coś. [przypis redakcyjny]
coś musiało być wytworzone przez bóstwo bezpośrednio — Por. List 64 (dawniej 63) § 8. [przypis redakcyjny]
coś przyrzekł — mianowicie wyrzec się świata; por. w. 448. [przypis redakcyjny]
coś z Marty — jakąś melodię z opery Fryderyka von Flotowa (1812–1883) Marta. [przypis redakcyjny]
coście mi dotąd zachowały — czegoście dotąd przestrzegały. [przypis redakcyjny]
coupé (fr.) — przedział w wagonie. [przypis redakcyjny]
coxcomb (ang.) — dosłownie koguci grzebień; tu: chłystek. [przypis redakcyjny]
córka Ledy — Helena, córka Ledy i Tyndareusa; uwiedziona przez Parysa, stała się powodem wojny trojańskiej. [przypis redakcyjny]
córka Tyndareowa — Klitajmestra, córka Tyndareusa i Ledy, małżonka Agamemnona, siostra Heleny. [przypis redakcyjny]
«Cóż było po Żółkiewskim — rzecze — na Cecorze? — Co wam było z Żółkiewskiego, co ze słania posiłków dla Austrii? [przypis redakcyjny]
cóż, bywało, nie czytałem — tj. czego to ja nie czytałem. [przypis redakcyjny]
cóż dopiero mówić o Rosji (…) — Mackenzie Wallace, Russia (1877), II, s. 260 i nast. [przypis redakcyjny]
Cóż temu rzec? (starop.) — co na to powiedzieć; pytanie retoryczne, sugerujące bezradność. [przypis redakcyjny]
Crasne — Krasiński. [przypis redakcyjny]
Craven, Pauline (ok. 1808–1891) — konserwatywna pisarka francuska, autorka powieści z życia dworskiego. [przypis redakcyjny]
creatura (łac.) — stworzenie. [przypis redakcyjny]
credat Judaeus Appelia (łac.) — cytat z satyry Horacego, znaczy: „w to niech sobie wierzy Żyd Icek” (Apella, nazwisko żydowskiej rodziny wyzwoleńców). [przypis redakcyjny]
credo — tu wyznanie wiary. [przypis redakcyjny]
Credo w Mochnackiego — wierzę w Mochnackiego. Maurycy Mochnacki (1803–1834): literat, uczestnik powstania listopadowego, przyjaciel Lelewela, autor Historii powstania, w której dowodził, że powstanie upadło wskutek niedołężności wodzów. [przypis redakcyjny]
crescere disordo (łac.) — wzrastać nieporządek. [przypis redakcyjny]
crimen, atro carbone notandum (łac.) — zbrodnia, którą czarnym węglem naznaczyć (zapisać) należy. [przypis redakcyjny]
crimen laesae Maiestatis (łac.) — zbrodnia obrazy majestatu. [przypis redakcyjny]
Crimen laesae majestatis [zbrodnia obrazy majestatu — Red.WL] popełnia się machinatione, conspiratione violento conatu et facto ipso in personam et vitam regiam [intrygę, spisek gwałtownego działania przeciw osobie i życiu króla, jak również sam uczynek — Red.WL] podług konstytucji r. 1558 tit. de crimine [o zbrodni — Red.WL]. Crimen perduellionis [zbrodnia zdrady kraju — Red.WL] np. gdyby się kto z nieprzyjacielem rzeczyposp. ku szkodzie onej porozumiał, tajemnice rzeczyposp. zwierzone nieprzyjacielowi onej wyniósł, zamek na zmowie poddał, wzruszał pacta foedera [sojusze — Red.WL] z postronnymi pany, rebelią uczynkiem pokazując, alboby którykolwiek inny występek popełnił, który by właśnie był contra rempublicam [przeciw rzeczypospolitej — Red.WL], ma być sądzony eo processu [w tymże procesie — Red.WL], jako causa criminis laesae majestatis [sprawa zbrodni obrazy majestatu — Red.WL]. Const anni 1558 Tit. [tytułem ustawy z roku 1558 — Red.WL]. Takiż postępek ma być. [przypis redakcyjny]
criminal conversation — [tu:] cudzołóstwo. [przypis redakcyjny]
crispum… docta movere latus (łac.) — która umie żywo poruszać się w tańcu. (Pseudo-Wergiliusz, Copa, w. 2). [przypis redakcyjny]
Crotonianus Milo (łac.) — Milon z Krotonu, sławny atleta i szermierz grecki, żył w VI w. p.n.e. [przypis redakcyjny]
cruciatus (łac.) — męczarnie. [przypis redakcyjny]
crude (łac.) — ostro. [przypis redakcyjny]
crudele (łac.) — byłoby okrucieństwem. [przypis redakcyjny]
crudelissime (łac.) — w najokrutniejszy sposób. [przypis redakcyjny]
Cruveilhiera mi sprowadzono, któregoś dnia, (…) Rayer był na wsi — Jan Cruveilhier i Piotr Rayer, słynni lekarze francuscy. [przypis redakcyjny]
crux crucis (łac.) — krzyż krzyża. [przypis redakcyjny]
Cubiculum — pokój sypialny. [przypis redakcyjny]
cuch — (terminologia myśliwska) węch. [przypis redakcyjny]
cuda (daw.) — dziwy, potwory. [przypis redakcyjny]
cuda (daw.) — [tu:] dziwy, potwory. [przypis redakcyjny]
cudaczny obcy pieniądz — w pierwszym okresie niepodległości w obiegu znajdowały się jeszcze waluty państw zaborczych. Dopiero w roku 1920 wprowadzono markę polską jako wyłączny środek płatniczy. [przypis redakcyjny]
cudna postawa (starop.) — dziwne zachowanie się (por. cudaczny: dziwny). [przypis redakcyjny]
cudniej* — bardziej stosownie (inny odcień znaczeniowy niż dzisiaj). [przypis redakcyjny]
cudny (starop.) — piękny. [przypis redakcyjny]
cudowna woda na wszystkie choroby — Suzin mówi o „cudownej” wodzie z Lourdes. [przypis redakcyjny]
cudowny dzbanek proroka — w rozdziale 17 Pierwszych Ksiąg Królewskich (w. 10 i nast.), opowiedziane jest, jak prorok Eliasz przybywa do miasta Sarepty i tu nakarmiony przez ubogą niewiastę, sprawia, że nie ubywa mąki z garnca jej i oliwy z bańki „aż do dnia, gdy Pan spuści deszcz na ziemię”. [przypis redakcyjny]
cudze prawa — Polska międzywojenna odziedziczyła ustawodawstwo po trzech państwach zaborczych. Działalność unifikacyjna i opracowanie nowych ustaw odbywało się bardzo powoli. [przypis redakcyjny]
Cudze rzeczy znać dobrze, a swoje potrzeba — w Przysłowiach mów potocznych Andrzeja Maksymiliana Fredry (1621–1679) przysłowie to brzmi następująco: „Cudze wiedzieć rzeczy ciekawość jest, a swoje potrzeba”. [przypis redakcyjny]
cudzenie — czyszczenie. [przypis redakcyjny]
cudzić — [tu:] zgrzebłem czyścić. [przypis redakcyjny]
cudzołożnik — chodzi tu o Parysa, który porwał Helenę, co stało się przyczyną wojny trojańskiej; z tej wojny wracał przez 10 lat Ulisses, na którego czeka skarżąca się tutaj Penelopa. [przypis redakcyjny]
cudzoziemiec — John Law. [przypis redakcyjny]
cudzy* (starop.) — nie swój (odcień znaczeniowy nieco inny od współczesnego). [przypis redakcyjny]
cug — ciąg. [przypis redakcyjny]
cug — ciąg; tu: ląd stały. [przypis redakcyjny]
cug — ciągnienie, pochód. [przypis redakcyjny]
cug (daw.) — ciągnienie, pochód. [przypis redakcyjny]
cug (daw.) — pierwszeństwo. [przypis redakcyjny]
cug (daw.) — [tu:] pierwszeństwo. [przypis redakcyjny]
cug (daw.) — tu: szyk. [przypis redakcyjny]
cug (daw.) — zaprzęg składający się z czterech lub sześciu koni zaprzęgniętych parami. [przypis redakcyjny]
cug duchów przeciągał przed nami — Tu naprzeciw obu poetów idące duchy są to zwodnicy. [przypis redakcyjny]
