Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Witam Was serdecznie. Nazywam się Mateusz i jestem realizatorem w Postęp Studio, miejscu, gdzie powstają audiobooki dystrybuowane dalej przez Fundację Wolne Lektury.

Jako realizator odpowiadam za cały proces tworzenia audiobooka od nagrań lektorskich aż do finalnej postprodukcji. Wolne Lektury to świetna inicjatywa, która daje Wam dostęp do bazy, do dużej biblioteki lektur szkolnych zupełnie za darmo.

Jeżeli zależy ci na tym, aby móc dalej wspierać tą inicjatywę i aby ta inicjatywa mogła się rozwijać, dorzuć się, proszę, przysłowiową cegiełkę do zbiórki, która została, właśnie przez fundację założona. Z góry dziękuję i życzę wszystkiego dobrego.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Katalog Autor
Edgar Allan Poe

Edgar Allan Poe

Sortuj:

Twórczość Edgara Allana Poe'go

Romantyzm Epika Liryka Opowiadanie piosenka Sonet Wiersz Alkohol Ambicja Anioł Artysta Bezpieczeństwo Błazen Błądzenie Błogosławieństwo Błoto Bogactwo Bogini Bóg Brat Bunt Burza Choroba Ciało Ciemność Cień Cierpienie Cisza Cud Cywilizacja Czas Człowiek Czyn Diabeł Dom Dorosłość Duch Dusza Dzieciństwo Dziecko Dziedzictwo Dźwięk Fałsz Filozof Głupota Gospodarz Gość Gotycyzm Góry Gra Grób Grzech Gwiazda Hańba Historia Imię Interes Ironia Jedzenie Jesień Kaleka Kara Katastrofa Klejnot Klęska Kłamstwo Kłótnia Kobieta Kondycja ludzka Konflikt Koń Kot Kradzież Krew Król Ksiądz Książka Księżyc Kuszenie Kwiaty Lekarz List Los Lustro Łzy Małżeństwo Marzenie Maska Matka Matka Boska Mądrość Melancholia Mężczyzna Miasto Milczenie Miłość Miłość platoniczna Miłość romantyczna Miłość silniejsza niż śmierć Młodość Modlitwa Morderstwo Morze Muzyka Nadzieja Narkotyki Narodziny Natura Nauczyciel Nauka Niebezpieczeństwo Niebo Nienawiść Nieśmiertelność Niewola Noc Obłok Obraz świata Obyczaje Odrodzenie Odwaga Ofiara Ogień Ojciec Ojczyzna Okno Oko Okręt Okrucieństwo Opieka Otchłań Pamięć Panna młoda Piekło Pielgrzym Pieniądz Piękno Pijaństwo Piwnica Pocałunek Podróż Podstęp Poeta Poezja Pogrzeb Pojedynek Portret Potwór Pozory Pozycja społeczna Pożar Praca Prawo Przebranie Przeczucie Przekleństwo Przemiana Przemijanie Przemoc Przysięga Ptak Pułapka Radość Raj Religia Rewolucja Robak Rodzina Rośliny Rozpacz Rozstanie Rozum Ruiny Rycerz Samolubstwo Samotnik Samotność Sąd Sąsiad Seks Sen Serce Siostra Słońce Słowo Sługa Smutek Sobowtór Starość Strach Strój Stworzenie Sumienie Syn Szaleniec Szaleństwo Szatan Szczęście Szkoła Szlachcic Sztuka Ślub Śmiech Śmierć Śpiew Światło Świt Tajemnica Tchórzostwo Teatr Theatrum mundi Trup Twórczość Ucieczka Uczta Uczucie Upadek Upiór Uroda Urzędnik Vanitas Walka Wiadomość Wiara Wiatr Wieczór Wiedza Wierzenia Wieś Więzienie Więzień Wina Wino Wizja Woda Wolność Wspomnienia Wygnanie Wyrzuty sumienia Wyspa Wzrok Zabawa Zamek Zapach Zaświaty Zazdrość Zbrodnia Zbrodniarz Zdrada Zdrowie Zemsta Zima Zło Zmartwychwstanie Zmysły Zwierzęta Żałoba Żona Życie jako wędrówka Życie snem Żywioły

O autorze

Edgar Allan Poe
fot. autor nieznany, domena publiczna

Edgar Allan Poe

Ur.
19 stycznia 1809 w Boston
Zm.
7 października 1849 w Baltimore
Najważniejsze dzieła:
Rękopis znaleziony w butli, Zagłada domu Usherów, Berenice, Zabójstwo przy Rue Morgue, Maska śmierci szkarłatnej, Złoty żuk, Czarny kot, Serce oskarżycielem, Kruk (1845), Tamerlane i inne poezje (1827)

Poeta i prozaik amerykański. Za życia znany głównie jako bezkompromisowy krytyk literacki; był redaktorem wielu czasopism, w których publikował też swoje nowele i opowiadania. Twórczość Poe zalicza się do nurtu tzw. czarnego romantyzmu. Do fascynujących go tematów należy nieuchronnie i stale grożąca śmierć ze wszystkimi towarzyszącymi jej okolicznościami i emblematami, takimi jak: trup (szczególnie młodej kobiety por. Berenice), zamurowanie żywcem (Beczka Amontillada), choroba (Maska Śmierci Szkarłatnej), w tym również zaburzenia psychiczne (Zagłada domu Usherów). Doświadczenie śmierci stanowi ważny wątek jego biografii: na gruźlicę umarła jego matka (kiedy miał rok), a następnie przybrana matka Frances Allen i młodziutka żona Virginia (była jego siostrą cioteczną; poślubił ją, gdy miała 13 lat). Dominujący nastrój utworów poetyckich i prozaicznych Poe stanowią melancholia i groza, często ocierające się o makabrę oraz estetykę horroru.
Zyskał wielką popularność w Europie (tłumaczył go Baudelaire), szczególnie w końcu wieku XIX, a modernistyczni twórcy odnajdowali u niego bliskie sobie wątki dekadentyzmu. Zarówno konstrukcja postaci, jak i innych elementów fabuły (tytułowy dom Usherów) pozwala na głęboką interpretację psychologiczną prozy Poe, która stanowiła inspirację m.in. dla Dostojewskiego. Uznawany jest też za jednego z ojców fantastyki (Rękopis znaleziony w butli, Eureka: A Prose Poem 1848; Edgarami nazwano na jego cześć nagrody przyznawane przez Mystery Writers of America) oraz noweli kryminalnej (Zabójstwo przy Rue Morgue). Postać pojawiającego się w kilku utworach detektywa, C. Auguste'a Dupina, rozwiązującego zagadki kryminalne dzięki dedukcji, stanowi pierwszą z szeregu podobnych, takich jak Sherlock Holmes Arthura Conan Doyle'a czy Hercules Poireau Agathy Christie.
Był alkoholikiem; czterdziestoletni Poe został znaleziony na ulicy w ciężkim stanie fizycznym w delirium i po kilku dniach hospitalizacji zmarł z niewyjaśnionych przyczyn.

Przez kilka dni następnych ani ja, ani Usher nie wymieniliśmy jej imienia. W tym okresie...

Edgar Allan Poe, Zagłada domu Usherów

Nadeszła noc na zabawę przeznaczona. Pod okiem Tripety ozdobiono wspaniałą salę, nie szczędząc wszelkiej możliwej...

Edgar Allan Poe, Hop-frog
Ach! nie tak migocą
Złote gwiazdy nocą,
Jak te blaski, które jasny wzrok jej da...

Edgar Allan Poe, Poezje, Eulalia
  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.