Strona główna Katalog Autor
Edgar Allan Poe

Edgar Allan Poe

Liryka ✖
Sortuj:

Liryka Edgara Allana Poe'go

Romantyzm piosenka Sonet Wiersz Ambicja Anioł Artysta Błądzenie Błogosławieństwo Bogactwo Bogini Bóg Burza Choroba Cień Cierpienie Cisza Cywilizacja Czas Człowiek Czyn Diabeł Duch Dusza Dzieciństwo Dźwięk Filozof Gość Gotycyzm Góry Grób Gwiazda Ironia Jesień Katastrofa Klejnot Kobieta Kondycja ludzka Książka Księżyc Kwiaty Los Marzenie Matka Matka Boska Mądrość Melancholia Miasto Milczenie Miłość Miłość platoniczna Miłość romantyczna Miłość silniejsza niż śmierć Modlitwa Morze Muzyka Nadzieja Natura Nauka Niebezpieczeństwo Niebo Nieśmiertelność Niewola Noc Obraz świata Odrodzenie Oko Okręt Otchłań Panna młoda Piekło Pielgrzym Piękno Pocałunek Podróż Poeta Poezja Potwór Przekleństwo Przemiana Przemijanie Przysięga Ptak Radość Raj Robak Rozstanie Rozum Rycerz Samotnik Samotność Seks Sen Serce Słowo Smutek Starość Strach Stworzenie Szatan Szczęście Ślub Śmiech Śmierć Śpiew Światło Świt Teatr Theatrum mundi Trup Uczucie Upiór Wiatr Wieczór Wiedza Wizja Woda Wspomnienia Wyspa Wzrok Zabawa Zamek Zapach Zaświaty Zazdrość Zdrada Zima Zło Zmartwychwstanie Żałoba Żona Życie jako wędrówka Życie snem Żywioły

O autorze

Edgar Allan Poe
fot. autor nieznany, domena publiczna

Edgar Allan Poe

Ur.
19 stycznia 1809 w Boston
Zm.
7 października 1849 w Baltimore
Najważniejsze dzieła:
Rękopis znaleziony w butli, Zagłada domu Usherów, Berenice, Zabójstwo przy Rue Morgue, Maska śmierci szkarłatnej, Złoty żuk, Czarny kot, Serce oskarżycielem, Kruk (1845), Tamerlane i inne poezje (1827)

Poeta i prozaik amerykański. Za życia znany głównie jako bezkompromisowy krytyk literacki; był redaktorem wielu czasopism, w których publikował też swoje nowele i opowiadania. Twórczość Poe zalicza się do nurtu tzw. czarnego romantyzmu. Do fascynujących go tematów należy nieuchronnie i stale grożąca śmierć ze wszystkimi towarzyszącymi jej okolicznościami i emblematami, takimi jak: trup (szczególnie młodej kobiety por. Berenice), zamurowanie żywcem (Beczka Amontillada), choroba (Maska Śmierci Szkarłatnej), w tym również zaburzenia psychiczne (Zagłada domu Usherów). Doświadczenie śmierci stanowi ważny wątek jego biografii: na gruźlicę umarła jego matka (kiedy miał rok), a następnie przybrana matka Frances Allen i młodziutka żona Virginia (była jego siostrą cioteczną; poślubił ją, gdy miała 13 lat). Dominujący nastrój utworów poetyckich i prozaicznych Poe stanowią melancholia i groza, często ocierające się o makabrę oraz estetykę horroru.
Zyskał wielką popularność w Europie (tłumaczył go Baudelaire), szczególnie w końcu wieku XIX, a modernistyczni twórcy odnajdowali u niego bliskie sobie wątki dekadentyzmu. Zarówno konstrukcja postaci, jak i innych elementów fabuły (tytułowy dom Usherów) pozwala na głęboką interpretację psychologiczną prozy Poe, która stanowiła inspirację m.in. dla Dostojewskiego. Uznawany jest też za jednego z ojców fantastyki (Rękopis znaleziony w butli, Eureka: A Prose Poem 1848; Edgarami nazwano na jego cześć nagrody przyznawane przez Mystery Writers of America) oraz noweli kryminalnej (Zabójstwo przy Rue Morgue). Postać pojawiającego się w kilku utworach detektywa, C. Auguste'a Dupina, rozwiązującego zagadki kryminalne dzięki dedukcji, stanowi pierwszą z szeregu podobnych, takich jak Sherlock Holmes Arthura Conan Doyle'a czy Hercules Poireau Agathy Christie.
Był alkoholikiem; czterdziestoletni Poe został znaleziony na ulicy w ciężkim stanie fizycznym w delirium i po kilku dniach hospitalizacji zmarł z niewyjaśnionych przyczyn.

Klasa była najobszerniejszą komnatą w całym domu, a nawet w całym świecie, w każdym razie...

Edgar Allan Poe, William Wilson

Wszyscy członkowie rady są to ludzie mali, wielce okrągli, wielce otłuszczeni, wielce inteligentni, z oczyma...

Edgar Allan Poe, Diabeł na wieży

— A baryła Amontillada? — zapytał.

— Dalej! — odrzekłem. — Przyjrzyj się jednak tym białym wzorzystościom, które skrzą się...

Edgar Allan Poe, Beczka Amontillada
  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.