Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | czeski | dopełniacz | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | islandzki | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | regionalne | rosyjski | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 24143 przypisów.
prezerwatywę — zabezpieczenie. [przypis redakcyjny]
prezumpcyja (z łac.) — zarozumiałość, przesadne o sobie mniemanie. [przypis redakcyjny]
prezydencją — przewodnictwem. [przypis redakcyjny]
prezydent — przewodniczący trybunału. [przypis redakcyjny]
pręcej (starop.) — daw. pisownia wyrazu prędzej. [przypis redakcyjny]
prędzej się czasem (…) — rękopis w tym miejscu obcięty. [przypis redakcyjny]
pręga — pręgierz. [przypis redakcyjny]
prętki (starop.) — daw. pisownia wyrazu prędki. [przypis redakcyjny]
prętkopióry bełt (starop.) — strzała; prędka strzała. [przypis redakcyjny]
Priam zakazał swym Trojańczykom płakać — Iliada, VII 421. [przypis redakcyjny]
Priamidzi — synowie i córki Priama. [przypis redakcyjny]
Priapeia — utwory na cześć Priapa, gr. bożka płodności; ze względu na frywolność treści i słownictwa pojawiały się zazwyczaj anonimowo. [przypis redakcyjny]
priapismum (łac.) — chorobliwy stan ciągłego podniecenia erotycznego u mężczyzny. [przypis redakcyjny]
prierwospy (daw.) — pierwszy sen. [przypis redakcyjny]
priesterlich (niem.) — kapłańskim. [przypis redakcyjny]
Priestley, Józef (1733–1804) — filozof angielski, wychodząc z zasad Locke'a, doszedł do materializmu w psychologii, lubo umiał go zespolić ze szczerym wyznawstwem dogmatów chrześcijańskich. Główne jego dzieła są: Theory of human mind 1775; Disquisitions relating to matter and spirit 1777; The doctrine of philosophical necessity 1777. [przypis redakcyjny]
prima fronte (łac.) — na samym czele. [przypis redakcyjny]
prima Martii (łac.) — pierwszego marca. [przypis redakcyjny]
primier — pierwszy. [przypis redakcyjny]
primis diebus Iunii (łac.) — w pierwszych dniach czerwca. [przypis redakcyjny]
primo congressu (łac.) — w pierwszym starciu. [przypis redakcyjny]
primo instanti (łac.) — w pierwszej chwili. [przypis redakcyjny]
primo vere (łac.) — z nastaniem wiosny. [przypis redakcyjny]
primo vere (łac.) — z wiosną. [przypis redakcyjny]
primores suorum consultare jubet: Annis, bellisque verendi, crinigeri sedere patres (łac.) — znakomitości swoich radzić się każe: laty i wojnami poważni, siedzieli ojcowie długowłosi. [przypis redakcyjny]
primotina (…) fundit vota (łac.) — wczesne składa śluby. [przypis redakcyjny]
primum caput (łac.) — naczelna głowa. [przypis redakcyjny]
Primum edere, deinde philosophari (łac.) — najpierw jeść, potem filozofować; żartobliwa przeróbka starożytnej maksymy: Primum vivere, deinde philosophari — najpierw żyć, potem filozofować. [przypis redakcyjny]
primum vacans (łac.) — skoro się tylko opróżni. [przypis redakcyjny]
princeps Auriacus — książę Oranii; Wilhelm II. [przypis redakcyjny]
principes Imperii (łac.) — tu: książęta Rzeszy. [przypis redakcyjny]
Principio genus acre leonum saevaque saecla tuta ta est virtus (łac.) — Na początku (świata) lwów rodzaj zażarty i okrutne wieki broniły się odwagą. (Lukrecjusz, De rerum natura, V, 860). [przypis redakcyjny]
principium (łac. ) — pierwiastek (materia pierwotna); zasada (w postępowaniu). [przypis redakcyjny]
principium (łac.) — początek. [przypis redakcyjny]
priuato commodo foedera et amicitias metiuntur — wygodą prywatną mierzą sojusze i przyjaźnie. [przypis redakcyjny]
privato (łac.) — człowiekowi prostemu (tj. nie posiadającemu żadnej godności ani urzędu). [przypis redakcyjny]
privato (łac.) — prostakowi. [przypis redakcyjny]
privatus (łac.) — człowiek prosty. [przypis redakcyjny]
prix fixe (fr.) — stała cena. [przypis redakcyjny]
pro aequitate (łac.) — za słusznością. [przypis redakcyjny]
pro basi et angulari lapide (łac.) — jako podstawę i węgielny kamień. [przypis redakcyjny]
pro bono omine (łac.) — za dobrą wróżbę. [przypis redakcyjny]
pro cuius modi exsecutione reum ad officium scabinale civitatis praesentis remittit (łac.) — dla wykonania tego odsyła winnego do urzędu ławniczego niniejszego miasta. [przypis redakcyjny]
pro custodia corporis (łac.) — dla straży swej osoby. [przypis redakcyjny]
pro die 27 praesentis (łac.) — na dzień 27 niniejszego miesiąca. [przypis redakcyjny]
pro et contra (łac.) — za i przeciw. [przypis redakcyjny]
pro exemplari speculo (non sine invidia) (łac.) — jako wzorowe zwierciadło (nie bez zazdrości). [przypis redakcyjny]
pro exemplo boni amici (łac.) — za wzór dobrego przyjaciela. [przypis redakcyjny]
pro Fide, Grege et Lege (łac.) — za Wiarę, Lud (trzodę) i Prawo. [przypis redakcyjny]
pro Fide, Rege et Lege (łac.) — za Wiarę, Króla i Prawo. [przypis redakcyjny]
pro forma (łac.) — dla formy, na pokaz. [przypis redakcyjny]
pro gloria gentis (łac.) — w obronie sławy narodu. [przypis redakcyjny]
pro innocentia (łac.) — za niewinnością. [przypis redakcyjny]
pro me militat (łac.) — za mnie walczy. [przypis redakcyjny]
pro memento (łac.) — dla przestrogi. [przypis redakcyjny]
pro memoria (łac.) — dla zapamiętania, na pamiątkę. [przypis redakcyjny]
pro memoria (łac.) — ku pamięci. [przypis redakcyjny]
pro panis ratione sententia gravaminosa et parti adhaerenti (łac.) — wyrok ze względu na chleb zasłużonych uciążliwy i stronie sprzyjający. [przypis redakcyjny]
pro parte mea militantes (łac.) — moją stronę popierających. Znamy taki artykuł w instrukcji dla posłów sejmowych z województwa krakowskiego, uchwalonej 16 grudnia 1687 w Proszowicach: „Differentiam iniuriatis w dobrach margrabskich IMć P. Jana z Gosławic Paska, komornika ziemskiego krak., aby powagą pańską JKMci i Rzpltej uspokojona była, instabunt Ich MM. panowie posłowie”. [przypis redakcyjny]
pro patria (łac.) — dla ojczyzny. [przypis redakcyjny]
pro posse meo cum conditione (łac.) — według sił moich pod warunkiem. [przypis redakcyjny]
pro posse meo (łac.) — według mej możności. [przypis redakcyjny]
pro Republica (łac.) — dla Rzeczypospolitej. [przypis redakcyjny]
pro serio (łac.) — usilnie. [przypis redakcyjny]
pro tempore (łac.) — na chwilę. [przypis redakcyjny]
pro ultima siti (łac.) — na ostateczną ucieczkę. [przypis redakcyjny]
probacja — w retoryce: dowód. [przypis redakcyjny]
probantka — dziewczyna, która niejedno już przeszła w życiu. [przypis redakcyjny]
probationes (łac.) — dowody. [przypis redakcyjny]
probitas (łac.) — poczciwość. [przypis redakcyjny]
probitatem (łac.) — zacności, cnoty. [przypis redakcyjny]
probować — dowodzić, przekonywać. [przypis redakcyjny]
proceder — postępowanie. [przypis redakcyjny]
proceder — sposób działania. [przypis redakcyjny]
processionaliter (łac.) — w procesji. [przypis redakcyjny]
Prodikos z Keos — filozof starożytny, jeden z najwybitniejszych sofistów. [przypis redakcyjny]
proditionis (łac.) — zdrady. [przypis redakcyjny]
proditorem patriae (łac.) — za zdrajcę ojczyzny. [przypis redakcyjny]
Prodrom — dzieło Wrońskiego: Prodrome du Messianisme. [przypis redakcyjny]
produkować — zastawić i pokazać. [przypis redakcyjny]
prof. Askenazy („Napoleon a Polska” I, 28) — [Szymon Askenazy, Napoleon a Polska], Warszawa-Kraków 1918. [przypis redakcyjny]
Prof. Askenazy przesuwa ją na wrzesień 1772 r., opierając się na wzmiance w tekście, że naród szwedzki nie jest już wolny — Askenazy, Listy Rousseau'a, „Biblioteka Warszawska” 1898, marzec. [przypis redakcyjny]
Prof. Konopczyński cofa datę do czerwca 1771, starając się hipotezę swą oprzeć na dowodach czerpanych z tekstu i ówczesnej sytuacji politycznej — Jan Jakub Rousseau doradcą Polaków. Odbitka z „Themis Polskiej”, Warszawa 1913, str. 2–5. [przypis redakcyjny]
prof. Kot, porównywając tekst „Uwag” z traktatem Mably'ego… — Stanisław Kot, Rzeczpospolita Polska…, str. 221–227. [przypis redakcyjny]
profan — nie znający się na jakiejś nauce lub sztuce, niewtajemniczony; dziś poprawna forma lm: profani. [przypis redakcyjny]
profes (z łac.) — nauczyciel. [przypis redakcyjny]
profes — zakonnik, który złożył ostatnie, uroczyste śluby. [przypis redakcyjny]
profesja — zawód. [przypis redakcyjny]
profesją — zawód, zajęcie. [przypis redakcyjny]
profesji — zawodu, zajęcia. [przypis redakcyjny]
professoria lingua regimen orbis expostulans (łac.) — głosem profesorskim żądając panowania nad światem. [przypis redakcyjny]
profesyj — zawodów, zajęć. [przypis redakcyjny]
profit — korzyść, zysk. [przypis redakcyjny]
profitowali — korzystali. [przypis redakcyjny]
profitowali — zarabiali. [przypis redakcyjny]
profitował — korzystał, zyskiwał. [przypis redakcyjny]
profitując — korzystając. [przypis redakcyjny]
profligata in pace fides, rebus turbidis alacres, per incerta tutissimi (łac.) — w spokoju stracona wiara, w zamęcie weseli, wśród niepewności bezpieczni. [przypis redakcyjny]
proforma (z łac.) — najniższa klasa w dawnych szkołach (do drugiej połowy XVII wieku). [przypis redakcyjny]
profos (daw.) — dowódca pachołków. [przypis redakcyjny]
