Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 160804 przypisów.
retoryka — umiejętność wysławiania się i przemawiania; także: nazwa ostatniej klasy w liceach francuskich. [przypis edytorski]
retoryki — ostatnia z pięciu klas szkoły jezuickiej. [przypis edytorski]
retor (z gr.) — orator; osoba wykształcona, by układać i wygłaszać publicznie przemowy skonstruowane zgodnie z prawidłami retoryki; mówca. [przypis edytorski]
retor z Madaury — Apulejusz z Madaury (ok. 125–po 170), rzymski filozof, retor i pisarz. [przypis edytorski]
Retra — Radogoszcz, gród plemienia Ratarów. [przypis edytorski]
retro (łac.) — z powrotem. [przypis edytorski]
retrospektywny — dokonywane po fakcie, dotyczący przeszłości. [przypis edytorski]
retrospektywny — odwołujący się do przeżyć i zdarzeń z przeszłości. [przypis edytorski]
retuszeria (daw.) — retuszerstwo, umiejętność retuszowania. [przypis edytorski]
retyrada — odwrót, ucieczka. [przypis redakcyjny]
retyradzić — cofać się, rejterować. [przypis redakcyjny]
retyrować się — rejterować, uciekać; ewakuować się, wycofywać się. [przypis edytorski]
Reuel z Midianu a. Jetro — syn Ezawa i Basmat, kapłan i przywódca Midianitów; ojciec Sefory, jednej z żon Mojżesza (Rdz 36,3; Wj 2,16–18). Najprawdopodobniej Jetro było tytułem honorowym, zaś Reuel jego imieniem własnym. [przypis edytorski]
reumatyzm — choroba narządów ruchu powodująca bóle oraz zwyrodnienia i zniekształcenia stawów. [przypis edytorski]
reunion — daw. większe spotkanie towarzyskie połączone z tańcami. [przypis edytorski]
reuniony (z fr. réunion: zebranie; zjednoczenie) — zebrania towarzyskie, przyjęcia. [przypis edytorski]
reunion (z fr.: réunion) — zebranie towarzyskie; przyjęcie. [przypis edytorski]
reunion (z fr.: réunion) — zebranie towarzyskie. [przypis redakcyjny]
reunion (z fr.) — zebranie towarzyskie; przyjęcie. [przypis edytorski]
Reuter, Gabriele (1859–1941) — popularna dziewiętnastowieczna pisarka niemiecka. [przypis edytorski]
Reuter — Reiter. [przypis edytorski]
Rev. (ang.) — skrót wyrazu reverend, tj. wielebny, tytułu tradycyjnie umieszczanego przed imieniem i nazwiskiem duchownego chrześcijańskiego. [przypis edytorski]
Reveillez-vous belle endormie… (fr.) — Obudź się, śpiąca ślicznotko (popularna piosenka francuska ze sztuki Charlesa Dufresny'ego La Belle Dormeuse, ok. 1710). [przypis edytorski]
revenant (fr.) — duch. [przypis edytorski]
revenons à nos moutons (fr.) — dosł.: wróćmy do naszych baranów; przen. fraz.: wróćmy do tematu. [przypis edytorski]
Reventlow, Julia von (1762–1816) — arystokratka, prowadząca znany w jej czasach salon. [przypis edytorski]
Revenüen — Erträge. [przypis edytorski]
reverendissime (łac.) — najwielebniejszy, najczcigodniejszy. [przypis edytorski]
reverendissime (łac.) — z najwyższym szacunkiem. [przypis edytorski]
reverendissimus dominus judex (…) tempore publicare declaravit (łac.) — Najprzewielebniejszy pan sędzia, przejrzawszy, co widzieć i rozważyć należało, ogłosił wyrok i oświadczył, że w stosownym czasie każe go obwieścić. [przypis redakcyjny]
reverendissimus (łac.) — najczcigodniejszy. [przypis edytorski]
„Revue blanche”, właśc. „La Revue blanche” — ilustrowany dwumiesięcznik poświęcony nowym prądom literackim, zał. w 1889 r. w Liège przez grupę artystów działających pod nazwą La Revue blanche, Augusta Jeunehomme i Paula Leclerca, a także braci Aleksandra, Tadeusza i Ludwika-Alfreda Natansonów później redagowany przez Aleksandra Natansona; pismo miało ambicje stać się konkurencją dla „Mercure de France”; jako pierwsze w historii zaprosiło do współpracy plastyków, wśród wybitnych postaci związanych z „La Revue blanche” znaleźli się m.in. Félix Fénéon, Alfred Jarry, Claude Debussy, Marcel Proust, Octave Mirbeau, Paul Verlaine, Henri de Toulouse-Lautrec, Misia Sert, a oprócz artystów również działacze społeczni i polityczni, np. Émile Pouget czy Léon Blum; w 1898 r. redakcja pisma wystąpiła w obronie kapitana Alfreda Dreyfusa; od 1903 r. periodyk przeniósł się do Paryża i połączył z „Revue”. [przypis edytorski]
Revue Bleue — tygodnik polityczny i literacki w Paryżu, założony w r. 1863. [przypis redakcyjny]
„Revue des Deux Mondes” (fr.: Przegląd dwóch światów) — francuskie czasopismo literacko-kulturalne ukazujące się od 1829; na jego łamach publikowało wielu wybitnych pisarzy. [przypis edytorski]
Revue des deux mondes (fr.: Przegląd dwóch światów) — francuskie czasopismo społeczno-literackie ukazujące się od 1829; na jego łamach publikowało wielu wybitnych pisarzy. [przypis edytorski]
„Revue des Deux Mondes” (fr.: Przegląd dwóch światów) — fr. czasopismo literacko-kulturalne ukazujące się od 1829. Na jego łamach publikowało wielu wybitnych pisarzy. [przypis edytorski]
Revue des deux mondes (fr.: Przegląd dwóch światów) — fr. periodyk społeczno-literacki, powstał w 1829 r., w XXI w. ukazuje się nadal. Artykuł Apologie de Madame Hanska wydrukowano w numerze z 15 grudnia 1924 r. [przypis edytorski]
revue (fr.) — przegląd; tu jako rodzaj czasopisma. [przypis edytorski]
revue (fr.) — rewia; rodzaj przedstawienia teatralnego o charakterze rozrywkowym, złożony z krótkich scenek i numerów estradowych. [przypis edytorski]
„Revue”? Leżała — fr. rzecz. revue jest rodzaju żeńskiego. [przypis edytorski]
Revue Philosophique — właśc. „Revue philosophique de la France et de l'étranger” (Przegląd filozoficzny Francji i zagranicy), renomowane czasopismo akademickie zał. w 1876. [przypis edytorski]
revues (fr.) — czasopisma. [przypis edytorski]
rewa — mielizna. [przypis autorski]
rewanż — odwet. [przypis redakcyjny]
rewa — podwodny wał uformowany z piasku. [przypis edytorski]
rewelacja — tu: objawienie, wyjawienie; odkrycie. [przypis edytorski]
Rewelacje [Przybyszewskiego] (…) nie były niezwykłe, jak zaraz spostrzegą przeciwnicy, ukazując ich podobieństwa z romantycznymi teoriami sztuki — por. np. M. Zdziechowski, Szkice literackie, s. 3–28; P. Chmielowski, Najnowsze prądy w poezji polskiej, s. 3–29. [przypis autorski]
rewelatorstwo (daw.) — odkrywczość, wyjawianie czegoś. [przypis edytorski]
rewelować (daw., z łac.) — odkryć, objawić. [przypis edytorski]
rewerans (daw.) — przesadnie uprzejme zachowanie. [przypis edytorski]
rewerans (z fr.) — głęboki ukłon a. przesadna grzeczność. [przypis edytorski]
rewerans (z fr.) — głęboki ukłon; przesadnie uprzejme zachowanie. [przypis edytorski]
Rewera Potocki — Stanisław Potocki herbu Pilawa, zwany Rewera (1579–1667), hetman wielki koronny, wojewoda krakowski, kijowski, podolski i bracławski, uczestnik wielu wojen, uratował króla Jana II Kazimierza pod Zbarażem; przydomek Rewera pochodzi od jego ulubionego powiedzonka re vera (łac.: w rzeczy samej, zaprawdę). [przypis edytorski]
rewerber (daw.) — lusterko przy lampie odbijające światło; także lampa z takim lusterkiem. [przypis edytorski]
rewerber — tu: latarnia uliczna. [przypis redakcyjny]
rewerber — umocowane przy lampie (np. naftowej) lusterko odbijające światło. [przypis edytorski]
rewerencja (daw.) — okazywane komuś poważanie, szacunek. [przypis edytorski]
rewerencja (daw.) — poważanie, uszanowanie, szacunek; reverendo (wł.): czcigodny, wielebny, zwrot używany w odniesieniu do dostojników kościelnych. [przypis edytorski]
rewerencja (daw., z łac.) — poważanie, szacunek. [przypis edytorski]
rewerencja (daw., z łac.) — poważanie, szacunek, uszanowanie. [przypis edytorski]
rewerencja (z łac.) — uszanowanie, okazywanie poważania. [przypis edytorski]
rewerencja (z łac.) — uszanowanie. [przypis redakcyjny]
rewerenda (daw.) — sutanna. [przypis edytorski]
rewerenda (przestarz.) — sutanna. [przypis edytorski]
rewerenda — sutanna. [przypis redakcyjny]
rewerenda — sutanna; strój kapłanów, obowiązujący od XV w. w kościele katolickim. [przypis edytorski]
rewerenta — chodzi o broń; w jęz. ang. gra słów dotycząca słowa reverend (wielebny). [przypis edytorski]
rewers — zobowiązanie piśmienne. [przypis redakcyjny]
rewia — tu: pokaz, przedstawienie. [przypis edytorski]
rewia — tu: przegląd wojska, parada wojskowa. [przypis edytorski]
rewident kolejowy — pracownik odpowiedzialny za stan techniczny taborów kolejowych. [przypis edytorski]
rewindykacji „jednego z najbardziej pohańbionych imion w historii literatury” — [Friedrich-Albert Lange o de la Mettriem, por.] Historia filozofii materialistycznej w przekładzie Aleksandra Świętochowskiego, t. I, s. 296. [przypis tłumacza]
rewiny — sznurki do ściągania żagli. [przypis autorski]
rewirowy — urzędnik policyjny w carskiej Rosji, czuwający nad porządkiem w rewirze (dzielnicy miasta). [przypis edytorski]
rewirowy — urzędnik policyjny w carskiej Rosji, czuwający nad porządkiem w rewirze (dzielnicy miasta). [przypis redakcyjny]
rewizją — dziś popr. forma B.lp: rewizję. [przypis edytorski]
rewizja — przegląd. [przypis redakcyjny]
rewizja — tu: kontrola. [przypis edytorski]
rewizja — tu: wizytacja. [przypis edytorski]
rewizja (z łac. revisio: ponowne widzenie) — tu: kontrola, sprawdzanie. [przypis edytorski]
Rewizor — komedia Nikołaja Gogola z 1836, w której główny bohater, zwykły człowiek, zostaje w prowincjonalnym miasteczku omyłkowo wzięty za wysokiego rangą urzędnika przybyłego ze stolicy na kontrolę. [przypis edytorski]
rewizor — urzędnik dokonujący kontroli. [przypis edytorski]
Rewizor z Petersburga — komedia Nikołaja Gogola z 1836 r. [przypis edytorski]
rewja — dziś: rewia; widowisko. [przypis edytorski]
rewokować (daw.) — unieważnić coś i ogłosić jako fałszywe lub niebyłe. [przypis edytorski]
rewokować (daw.) — urzędowo odwołać, cofać słowo. [przypis edytorski]
rewokować (daw.) — zmienić wyznanie. [przypis edytorski]
rewokować (łac. revoco: odwołuję) — nawrócić się. [przypis redakcyjny]
rewokować (łac. revoco, revocare: odwołać) — nawrócić się. [przypis edytorski]
rewokować (łac. revoco, revocare: odwoływać) — nawrócić się. [przypis edytorski]
rewokować (z fr. revoquer) — odwoływać, wycofywać. [przypis edytorski]
rewolta — obrót, odmiana. [przypis redakcyjny]
rewolta — przewrót, odmiana. [przypis redakcyjny]
rewoltować się (rzad.) — buntować się. [przypis edytorski]
rewolucją — dziś popr. forma B. lp: rewolucję. [przypis edytorski]
Rewolucja 10 sierpnia 1792 r. — zbrojne powstanie w Paryżu, podczas którego zdobyto szturmem królewski pałac w Tuileries; doprowadziło do zniesienia monarchii i ustanowienia republiki; jedno z przełomowych wydarzeń rewolucji francuskiej. [przypis edytorski]
rewolucja 1905 roku — wystąpienia o podłożu społecznym i narodowym, przeciwko absolutyzmowi carskiemu oraz uciskowi obszarników i przemysłowców (począwszy od „krwawej niedzieli” 22 stycznia 1905 w Petersburgu); w Królestwie Polskim strajki i walki rozpoczęły się pod koniec 1904 roku i trwały do 1907 r., ideowo kierowane przez Polską Partię Socjalistyczną i Socjaldemokrację Królestwa Polskiego i Litwy. [przypis edytorski]
rewolucja 1905 roku — zryw o podłożu społecznym i narodowym na ziemiach Królestwa Polskiego skierowany przeciwko absolutyzmowi carskiemu. [przypis edytorski]
rewolucja (daw., z łac.) — obrót. [przypis edytorski]
Rewolucja Federalistów, port. Revolução Federalista (1893–1895) — rewolta przeciwko rządowi brazylijskiemu, która wybuchła na południu kraju niedługo po proklamowaniu Republiki Stanów Zjednoczonych Brazylii (1889), mająca na celu decentralizację państwa i uzyskanie autonomii dla stanów; mimo poparcia udzielonego rebeliantom przez Argentynę i Urugwaj ich wystąpienie zakończyło się klęską; wojna domowa pochłonęła ok. 10 tys. ofiar. [przypis edytorski]