Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 434 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

6437 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Gatunek: Nowela

  1. Cover
    tłum. Bertold Merwin
    Epoka: Modernizm Rodzaj: Epika Gatunek: Nowela

    Cztery kobiety, cztery wstrząsające dramaty. Splot niemożliwych do pogodzenia racji, godny pióra Sofoklesa lub Shakespeare'a, wyraża się tutaj w zwięzłych nowelach. Cztery bohaterki cierpią za nie swoje winy, cztery historie pięknej, czystej miłości kończą się jakże nieszczęśliwie. Beatrice w odludnej willi na obrzeżach małego włoskiego miasteczka, Garcinda wezwana przez ojca z klasztornej szkółki, Filomena naznaczona tragicznym losem starszej siostry, wreszcie Lotka samodzielnie próbująca przezwyciężyć rodzinną hańbę.

    Można te opowieści potraktować jako okazję do wzruszeń, ale dziś, kiedy minęła moda na łzawe, nieszczęśliwe zakończenia, widać wyraźnie, że celem Paula Heyse nie było wyłącznie dostarczenie czytelnikowi pożywki dla osobistego katharsis.

    W tych tragediach nie mają udziału bogowie ani czary, każda z nich mogła się wydarzyć i na pewno wielokrotnie wydarzała się — niedaleko i niedawno. Każda z nich obnaża bowiem okrucieństwo i obłudę tradycyjnego europejskiego społeczeństwa, w którym „obyczajowość nie ma nic wspólnego z moralnością”. Ofiarą jest kobieta, ale cierpi także mężczyzna, jeżeli jest uczciwy wobec swoich uczuć — taki przekaz płynie z nowel przyszłego noblisty.

  2. Przypadkowe spotkanie na cmentarzu prowadzi do dziwnej znajomości. Lekko senne opowiadanie o aniołach, emigracji, śmierci i… w sumie nie wiadomo czym.

    Los rzuca bohatera do obcego kraju. W obcym mieście rozrywkę znajduje w długich spacerach. Podczas jednego z takich spacerów trafia na cmentarz, gdzie odbywa pełną niedomówień rozmowę z przypadkowo spotkaną nieznajomą pochyloną nad grobem. Kilka miesięcy później spotyka tę samą damę na hucznym balu. Niestety, dla czytelnika niewiele z tego wszystkiego wynika. Eliza Orzeszkowa jest jedną z najważniejszych pisarek polskich epoki pozytywizmu. Jej utwory cechuje ogromne wyczucie problemów społecznych — w mowie pogrzebowej Józef Kotarbiński nazwał ją wręcz „czującym sercem epoki”.

  3. Autorka, na ogół przychylna ludziom z nizin, nie waha się przed pokazaniem, że także wśród nich występuje egoizm i bezwzględność. Nie unikając drastyczności i znakomicie operując detalem szkicuje przejmujący obraz drapieżnego świata biedoty z przedmieść Lwowa. Od kiedy namiętna Maciejowa wzięła sobie na starość drugiego, młodziutkiego męża, zapatrzona w niego przestała utrzymywać stosunki z rodziną. Szybko znalazła mu pracę stróża, żeby nie próżnował, choć pewnie miałaby z czego utrzymywać męża-obiboka, bo plotkowano, że sporo u niej grosza, a jej korale były słynne na całej ulicy. Pewnej nocy nagle stara Maciejowa umiera. Do jej izby schodzą się powiadomieni przez męża członkowie rodziny.

Wybrane utwory

Michał Bałucki

Prosto z pensyi

Giovanni Boccaccio

Dekameron

Feliks Brodowski

Dziecię Symchy

Strącone liście

Antonina Domańska

Ave Maria

Michalina Domańska

Dzwony

Stefan Grabiński

Czad

Demon ruchu

Księga ognia

Namiętność

Niesamowita opowieść

Projekcje

Przypadek

Szalony pątnik

W pomrokach wiary

Ludovic Halévy

Najpiękniejsza

Paul Heyse

Cztery kobiety

Die schwarze Jakobe

Wesele na Capri. Nowele włoskie

Klemens Junosza

Cud na kirkucie

Froim

Łaciarz

Zając

Maria Konopnicka

Dym

Jakton

Mendel Gdański

Miłosierdzie gminy

Nasza szkapa

Urbanowa

Janusz Korczak

Bezwstydnie krótkie

Senat szaleńców; Proza poetycka; Utwory radiowe

Józef Ignacy Kraszewski

Profesor Milczek

Upiór

Z dziennika starego dziada

Guy de Maupassant

Baronowa

Ciocia Klocia

Horla

Oczekiwanie

Odkrycie

Ojciec

Ojciec Amable

Opuszczony okręt

Przyjaciel Patience

Rozsądny

Sposób Rogera

Wieczór trzech króli

Cyprian Kamil Norwid

„Ad leones!"

Menego

Władysław Orkan

Płanety

Eliza Orzeszkowa

A... B... C...

Co mówił stary klon?

Czternasta część

Czy pamiętasz?

Daj kwiatek

Dobra pani

Echo

Gdzie szczęście?

Gedali

Gloria victis (tom opowiadań)

Julianka

Kiedy u nas o zmroku...

Kramarz

Kto winien?

Magon

Moment

Obrazek z lat głodowych

Ogniwa

O rycerzu miłującym

Pani Dudkowa

Pan Kaprowski

Panna Antonina

Początek powieści

Porcelanka

Romanowa

Rotszyldówna

Šunadvokatis

Sen Abarysa

Silny Samson

Siteczko

Syn stolarza

Szara dola

Szczęśliwa

Wesele Wiesiołka

W grobie etruskim

Wiedźma

Wielki

Wśród kwiatów

W zimowy wieczór

Za doliną róż

Zagadka

Zefirek

Złota nitka

Z myśli wieczornych

Z opowiadań prawnika

Z pożogi

Z różnych dróg

Bolesław Piach

Dzwonnik roczdelski

Bolesław Prus

Antek

Cienie

Dziwna historia

Grzechy dzieciństwa

Kamizelka

Katarynka

Lokator poddasza

Michałko

Na Saskiej Kępie

Na wakacjach

Nawrócony

Ogród Saski

Omyłka

Pan Wesołowski i jego kij

Pod szychtami

Pojednani

Powiastki cmentarne

Przeklęte szczęście

Przygoda Stasia

Sukienka balowa

Wigilia

Żywy telegraf

Z legend dawnego Egiptu

Władysław Stanisław Reymont

Dwie wiosny

Pewnego dnia...

Sprawiedliwie

W jesienną noc

W porębie

Z ziemi chełmskiej

Aleksander Świętochowski

Chawa Rubin

Henryk Sienkiewicz

Czy ci najmilszy?

Jako się pan Lubomirski nawrócił i kościół w Tarnawie zbudował

Janko Muzykant

Latarnik

Na jasnym brzegu

Niewola tatarska

Orso

Płomyk

Sachem

Wspomnienie z Maripozy

Za chlebem

Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela

Stefan Żeromski

Aryman mści się

,,Cokolwiek się zdarzy - niech uderza we mnie..."

Doktor Piotr

Echa leśne

Godzina

Międzymorze

Oko za oko

Róża

Rozdzióbią nas kruki, wrony

Siłaczka

Słowo o bandosie

Wszystko i nic

Zmierzch

Gabriela Zapolska

Dwie

Frania

Korale Maciejowej

Ostatni promień

Pani Dulska przed sądem

Emil Zola

Feta w Coqueville

Zgon Oliwiera Becaille

Motywy i tematy

A

Alkohol (9)

Anioł (2)

Antysemityzm (2)

Artysta (9)

Asceta (1)

B

Bezdomność (2)

Bezsilność (1)

Bieda (36)

Bijatyka (3)

Błądzenie (4)

Błogosławieństwo (1)

Błoto (3)

Bogactwo (3)

Bohaterstwo (1)

Bóg (5)

Brat (6)

Broń (2)

Brud (5)

Bunt (1)

Burza (3)

C

Chciwość (7)

Chłop (12)

Choroba (27)

Chrystus (2)

Chrzest (2)

Ciało (22)

Ciemność (1)

Cień (2)

Cierpienie (7)

Cisza (1)

Cmentarz (2)

Cnota (7)

Córka (7)

Cud (2)

Czarownica (4)

Czary (11)

Czas (7)

Czyn (2)

Czyściec (2)

D

Dama (3)

Dar (2)

Deszcz (3)

Diabeł (2)

Dobro (2)

Dom (10)

Dorosłość (5)

Drzewo (2)

Duch (21)

Duma (5)

Dusza (11)

Dworek (2)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (42)

Dziedzictwo (3)

Dźwięk (4)

E

Egoizm (2)

Emigrant (2)

Erotyzm (7)

F

Fałsz (4)

Filozof (1)

Flirt (8)

G

Głód (9)

Gniew (9)

Gorycz (1)

Gospodarz (1)

Gospodyni (2)

Gość (2)

Góra (1)

Góry (6)

Gra (2)

Grób (9)

Grzech (13)

Grzeczność (1)

Gwiazda (2)

H

Handel (12)

Hańba (6)

Historia (4)

Honor (6)

I

Idealista (10)

Interes (9)

J

Jedzenie (19)

Jesień (2)

Język (2)

K

Kaleka (4)

Kara (11)

Karczma (3)

Kawiarnia (1)

Klejnot (3)

Klęska (2)

Kłamstwo (7)

Kłótnia (11)

Kobieta (60)

Kobieta demoniczna (12)

Kobieta "upadła" (7)

Kochanek (13)

Kolonializm (2)

Kondycja ludzka (31)

Konflikt (5)

Konflikt wewnętrzny (10)

Koniec świata (1)

Koń (9)

Korzyść (2)

Kot (1)

Kradzież (3)

Krew (4)

Król (2)

Krzywda (3)

Ksiądz (11)

Książka (5)

Księżyc (2)

Kuszenie (6)

Kwiaty (5)

L

Labirynt (1)

Las (6)

Lato (3)

Lekarz (12)

Lenistwo (1)

List (10)

Literat (3)

Los (12)

Lud (3)

Lustro (2)

Ł

Łzy (11)

M

Małżeństwo (15)

Marzenie (9)

Maska (2)

Maszyna (1)

Matka (29)

Matka Boska (1)

Mądrość (4)

Mąż (12)

Melancholia (7)

Mężczyzna (35)

Miasto (16)

Mieszczanin (3)

Milczenie (2)

Miłosierdzie (4)

Miłość (44)

Miłość niespełniona (9)

Miłość platoniczna (2)

Miłość romantyczna (1)

Miłość silniejsza niż śmierć (4)

Miłość spełniona (4)

Miłość tragiczna (2)

Mizoginia (7)

Młodość (11)

Moda (2)

Modlitwa (9)

Morderstwo (7)

Morze (10)

Muzyka (15)

Myśl (1)

N

Nadzieja (1)

Namiętność (2)

Narodziny (2)

Naród (4)

Natura (23)

Nauczyciel (6)

Nauka (13)

Niebezpieczeństwo (3)

Niebo (1)

Niedziela (1)

Niemiec (2)

Nienawiść (5)

Noc (12)

Nuda (6)

O

Obcy (8)

Obowiązek (4)

Obraz świata (11)

Obrzędy (3)

Obyczaje (26)

Obywatel (1)

Odpoczynek (1)

Odrodzenie (1)

Odwaga (2)

Ofiara (6)

Ogień (18)

Ogród (3)

Ojciec (21)

Ojczyzna (6)

Oko (3)

Okręt (1)

Okrucieństwo (7)

Omen (5)

Opieka (6)

Organizm (1)

Orientalizm (3)

P

Pająk (1)

Pamięć (7)

Pan (2)

Patriota (5)

Piekło (4)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (17)

Pies (9)

Piękno (10)

Piętno (2)

Pijaństwo (4)

Plotka (5)

Pobożność (5)

Pocałunek (3)

Podróż (14)

Podstęp (8)

Poeta (2)

Poezja (4)

Pogarda (2)

Pogrzeb (9)

Pojedynek (3)

Pokora (2)

Pokusa (1)

Pokuta (1)

Polak (12)

Polityka (7)

Polowanie (1)

Polska (2)

Pomoc (3)

Poród (2)

Portret (5)

Postęp (6)

Poświęcenie (12)

Potwór (5)

Powstanie (2)

Powstaniec (3)

Pozory (5)

Pozycja społeczna (37)

Pożar (7)

Pożądanie (9)

Pożegnanie (1)

Praca (25)

Praca u podstaw (5)

Prawda (8)

Prawo (3)

Proroctwo (7)

Prorok (2)

Próba (1)

Próżność (1)

Przebranie (1)

Przeczucie (8)

Przekleństwo (3)

Przemiana (14)

Przemijanie (2)

Przemoc (21)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (13)

Przyjemność (1)

Przyroda nieożywiona (3)

Przysięga (3)

Przywódca (1)

Ptak (4)

Pustynia (2)

Pycha (1)

R

Radość (3)

Raj (2)

Rana (1)

Religia (17)

Rewolucja (3)

Robotnik (6)

Rodzina (17)

Rosjanin (2)

Rośliny (5)

Rozczarowanie (6)

Rozkosz (3)

Rozpacz (18)

Rozstanie (9)

Rozum (4)

Ruiny (2)

Rycerz (8)

Rzeka (2)

S

Samobójstwo (4)

Samodoskonalenie (2)

Samolubstwo (1)

Samotnik (9)

Samotność (6)

Sąd (6)

Sąsiad (5)

Seks (17)

Sen (25)

Serce (4)

Sędzia (1)

Sierota (1)

Siła (8)

Siostra (5)

Skąpiec (3)

Sława (1)

Słońce (6)

Słowo (9)

Sługa (5)

Smutek (13)

Sobowtór (2)

Spokój (1)

Społeczeństwo (1)

Społecznik (2)

Spotkanie (19)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (9)

Starość (15)

Strach (15)

Strój (15)

Stworzenie (2)

Sumienie (2)

Syn (19)

Syn marnotrawny (1)

Syzyf (1)

Szaleniec (7)

Szaleństwo (17)

Szantaż (1)

Szczęście (8)

Szkoła (7)

Szlachcic (10)

Szpieg (1)

Szpital (2)

Sztuka (20)

Ś

Ślub (3)

Śmiech (12)

Śmierć (38)

Śmierć bohaterska (1)

Światło (9)

Święto (3)

Świętokradztwo (2)

Świętoszek (1)

Święty (2)

Świt (3)

T

Tajemnica (17)

Taniec (5)

Teatr (2)

Tęsknota (7)

Tłum (1)

Tolerancja (1)

Trup (12)

Twórczość (1)

U

Ucieczka (11)

Uczeń (1)

Umiarkowanie (2)

Upadek (9)

Upiór (2)

Uroda (2)

Urzędnik (4)

V

Vanitas (2)

W

Walka (18)

Walka klas (3)

Wampir (2)

Wąż (1)

Wdowa (4)

Wdowiec (1)

Wesele (5)

Wiara (9)

Wiatr (6)

Wieczór (3)

Wiedza (4)

Wierność (1)

Wierzenia (9)

Wieś (15)

Więzienie (1)

Więzień (3)

Wina (4)

Wino (13)

Wiosna (10)

Wizja (14)

Władza (14)

Własność (2)

Woda (4)

Wojna (5)

Wolność (3)

Wróg (4)

Wspomnienia (14)

Współczucie (1)

Współpraca (1)

Wychowanie (5)

Wygnanie (2)

Wyobraźnia (1)

Wyrzuty sumienia (5)

Wyspa (4)

Wzrok (6)

Z

Zabawa (19)

Zabobony (5)

Zamek (1)

Zapach (2)

Zaręczyny (4)

Zaświaty (4)

Zazdrość (9)

Zbrodnia (4)

Zbrodniarz (1)

Zdrada (9)

Zdrowie (4)

Zemsta (6)

Ziemia (1)

Zima (5)

Zło (2)

Złodziej (2)

Zmysły (3)

Zwątpienie (1)

Zwierzę (3)

Zwierzęta (7)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żal (3)

Żałoba (6)

Żart (1)

Żebrak (1)

Żołnierz (9)

Żona (15)

Życie jako wędrówka (4)

Żyd (8)

Żywioły (5)

Gatunek: Nowela

Najważniejsi twórcy
G. Boccaccio, M. Cervantes, E. A. Poe, G. Maupassant, A. P. Czechow, H. Sienkiewicz, B. Prus, E. Orzeszkowa, M. Konopnicka, S. Żeromski, J. Iwaszkiewicz, Z. Nałkowska, T. Borowski, J. Andrzejewski, M. Nowakowski, I. Iredyński

Krótki utwór epicki, charakteryzujący się zwięzłością kompozycji, ograniczeniem liczby postaci oraz czasu akcji, jednowątkową fabułą i jednym punktem widzenia. Bogata w konflikty akcja noweli zmierza do punktu kulminacyjnego i zakończona jest puentą.
Wyrosła z ustnych opowiadań o nowinkach (wł. novella), z plotki, anegdoty. Jako gatunek ukształtowała się na przełomie średniowiecza i renesansu. Wraz z nią w literaturze pojawił się bohater mieszczański oraz „doczesna” problematyka obyczajowa i psychologiczna. Współcześnie rygory formalne noweli rozluźniły się.

Nowela w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie