5506 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Józef Ignacy Kraszewski

  • Józef Ignacy Kraszewski X
  1. Opowieść o weselu księżnej Beaty Dolskiej i księcia Sołomereckiego, które zorganizował książę Konstanty Bazyli Ostrogski na zamku dubieńskim.

    Na wesele ściągnęli liczni goście z bliska i z daleka — rodzina, krewni, sąsiedzi, przyjaciele, szlachta. W dniu uroczystym od rana czuć było poruszenie — w każdym zakątku zamku rozprawiano głośno, śmiano się, szykowano do wielkiego wydarzenia. A że był to styczeń, mężczyźni żywo byli zainteresowani Tatarami, którzy niedaleko przebywali. Wieść ta z ust do ust, w sekrecie między gośćmi, była przekazywana i wywoływała w nich strach, jednak do wesela dalej się szykowano. Odbyła się uczta, goście biesiadowali. Ale w jednej chwili uczta weselna w przygotowanie do walki się zamieniła, bo nadciągali Tatarzy. Na czele obrony stanęła księżna Beata, świeżo poślubiona małżonka.

  2. Pan Gabriel to starszy samotny mężczyzna, były porucznik, który z braku innego zajęcia postanawia pisać dziennik. Opisuje w nim swoje codzienne zajęcia, życie proste i ubogie.

    Jego dni zdają się być takie same — jednego dnia rozmawia z myszkami, innego opiekuje się psem. Ale pewnego dnia pojawia się u niego Czupurny, sierota i łobuz, którego pan Gabriel chce przyjąć pod swoje skrzydła, wyedukować i wychować. Chłopak jednak nie pali się do tego pomysłu. Sytuacja zmienia się, gdy pojawiają się jego dawni koledzy, a dobroć i naiwność starszego mężczyzny nie raz zostają wystawione na próbę.

  3. Jesteśmy w szesnastowiecznej Polsce, a dokładniej na dworze królewskim na Wawelu. Tytułowe dwie królowe to Bona Sforza i Elżbieta Habsburżanka, żona Zygmunta Augusta.

    Pierwsza z nich przeciwna jest małżeństwu syna, ponieważ nienawidzi Habsburgów. Do mariażu jednak dochodzi, co nie powstrzymuje królowej przed knuciem intryg przeciwko synowej, a Zygmunt August, który jest pod wielkim wpływem matki, unika własnej żony. Czy zauważy on niewinność i dobroć żony i wyrwie się spod wpływu matki?

    Historia konfliktu królowej Bony i Elżbiety Habsburżanki została spisana przez Kraszewskiego w 1884 roku. Powieść weszła w skład cyklu Dzieje Polski.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (6)

Anioł (1)

Asceta (1)

B

Bezpieczeństwo (1)

Bieda (2)

Bijatyka (3)

Bitwa (3)

Błazen (2)

Błądzenie (1)

Bogactwo (5)

Bogini (4)

Bohater (1)

Bohaterstwo (1)

Bóg (18)

Brat (7)

Bunt (2)

Burza (2)

C

Chciwość (1)

Chleb (1)

Chłop (1)

Choroba (6)

Chrzest (2)

Ciało (3)

Ciemność (1)

Cierpienie (1)

Cmentarz (1)

Cnota (1)

Córka (3)

Cud (3)

Czarownica (5)

Czary (9)

Czas (1)

Czyn (1)

D

Dar (3)

Dobro (1)

Dom (7)

Drzewo (2)

Duch (4)

Duma (7)

Dusza (2)

Dziecko (5)

Dziedzictwo (6)

Dziewictwo (1)

G

Gniew (3)

Gospodarz (5)

Gospodyni (1)

Gość (11)

Grób (1)

Grzech (3)

Gwiazda (1)

H

Handel (5)

Hańba (2)

Historia (3)

I

Imię (2)

Interes (1)

J

Jedzenie (6)

Język (2)

K

Kaleka (1)

Kara (9)

Klejnot (1)

Klęska (2)

Kłamstwo (1)

Kłótnia (3)

Kobieta (25)

Kobieta demoniczna (1)

Kondycja ludzka (6)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koń (7)

Korzyść (2)

Kot (1)

Krew (10)

Król (8)

Księżyc (4)

Kwiaty (1)

L

Labirynt (1)

Las (4)

Lekarz (1)

Lenistwo (1)

Los (10)

Lot (1)

Lud (1)

Ł

Łzy (4)

M

Małżeństwo (8)

Marzenie (1)

Matka (5)

Matka Boska (1)

Mądrość (1)

Mąż (5)

Mężczyzna (17)

Miasto (2)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (1)

Miłość (2)

Miłość niespełniona (2)

Młodość (8)

Modlitwa (4)

Morderstwo (7)

Morze (1)

N

Nauka (2)

Niebezpieczeństwo (6)

Niemiec (11)

Nienawiść (1)

Niewola (4)

Noc (1)

O

Obcy (6)

Obowiązek (2)

Obraz świata (1)

Obrzędy (10)

Obyczaje (40)

Odrodzenie (1)

Ofiara (4)

Ogień (6)

Ojciec (8)

Ojczyzna (2)

Oko (1)

Okrucieństwo (10)

Omen (10)

Opieka (1)

Oświadczyny (4)

Otchłań (1)

P

Pamięć (7)

Pan (1)

Panna młoda (5)

Państwo (2)

Patriota (4)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (1)

Pies (2)

Piękno (1)

Pijaństwo (3)

Plotka (1)

Pobożność (4)

Pocałunek (1)

Pochlebstwo (1)

Podróż (3)

Podstęp (7)

Poeta (5)

Poezja (8)

Pogrzeb (5)

Pokora (1)

Pokój (2)

Polak (2)

Polityka (1)

Polowanie (2)

Porwanie (2)

Postęp (2)

Poświęcenie (2)

Potop (1)

Potwór (3)

Pozycja społeczna (4)

Pożar (1)

Praca (2)

Prawda (2)

Prawo (3)

Proroctwo (7)

Prośba (2)

Przekleństwo (2)

Przemiana (5)

Przemijanie (4)

Przemoc (4)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (2)

Przysięga (3)

Przywódca (2)

Ptak (12)

Pycha (1)

R

Radość (2)

Raj (1)

Rana (1)

Religia (10)

Robak (1)

Rodzina (5)

Rośliny (1)

Rozpacz (1)

Rozstanie (2)

Rozum (1)

Ruiny (1)

Rycerz (1)

Rzeź (1)

S

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotność (1)

Sen (3)

Serce (2)

Sielanka (2)

Siła (5)

Siostra (2)

Sława (1)

Słońce (3)

Słowo (7)

Sługa (8)

Smutek (3)

Sobowtór (1)

Spotkanie (5)

Starość (2)

Strach (7)

Strój (3)

Sumienie (1)

Swaty (1)

Syn (8)

Szaleństwo (1)

Szantaż (1)

Szatan (1)

Szczęście (1)

Szlachcic (1)

Sztuka (1)

Ś

Ślub (7)

Śmiech (2)

Śmierć (15)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (9)

Światło (1)

Świątynia (2)

Święto (6)

Świt (1)

T

Taniec (1)

Tęsknota (5)

Tłum (1)

Trucizna (2)

Trup (10)

U

Ucieczka (4)

Uczta (6)

Upadek (2)

Uroda (2)

W

Walka (15)

Wampir (1)

Wesele (1)

Wiadomość (5)

Wiatr (1)

Wieczór (1)

Wierność (4)

Wierzenia (15)

Więzienie (3)

Wina (3)

Wino (1)

Wizja (2)

Władza (32)

Woda (3)

Wojna (12)

Wolność (3)

Wrażliwość (1)

Wróg (5)

Wróżba (1)

Wspomnienia (1)

Wychowanie (1)

Wygnanie (1)

Wzrok (3)

Z

Zabawa (1)

Zabobony (5)

Zaświaty (2)

Zazdrość (3)

Zbrodnia (3)

Zdrada (6)

Zemsta (24)

Zima (1)

Zło (1)

Złoty wiek (2)

Znak (1)

Zwierzęta (3)

Zwycięstwo (7)

Ż

Żałoba (4)

Żołnierz (3)

Żona (3)

Żyd (2)

Żywioły (1)

Autor: Józef Ignacy Kraszewski

Ur.
28 lipca 1812 w Warszawie

Zm.
19 marca 1887 w Genewie

Najważniejsze dzieła:
Stara baśń (1876), Chata za wsią (1854), Ulana (1842), Dziecię Starego Miasta (1863), Zygmuntowskie czasy (1846), Barani Kożuszek (1881), Hrabina Cosel (1873), Brühl (1874), Poeta i świat (1839), Latarnia czarnoksięska (1844), Wspomnienia Wołynia, Polesia i Litwy (1840)

Niezwykle płodny pisarz, autor przede wszystkim powieści historycznych i obyczajowych, publicysta, działacz społeczny, badacz starożytności słowiańskich, popularyzator źródeł historycznych.
Do najpopularniejszych dziś powieści Kraszewskiego należy Stara baśń. Wśród inspiracji do niej znalazło się kilka wydanych wcześniej tekstów literatury pięknej. Po pierwsze Rzepicha (1790) Franciszka Salezego Jezierskiego, jednego z jakobinów warszawskich, który wyjaśniał przyczynę nierówności społecznych tezą o podboju rolniczej ludności słowiańskiej przez plemię, które przekształciło się w szlachtę (a właśc. magnaterię). Po drugie, Lillę Wenedę (1840) Juliusza Słowackiego, obrazującą podobną tezę oraz pokazującą dwuznaczną rolę chrześcijaństwa jako religii najeźdźców. Po trzecie dramat Mieczysława Romanowskiego Popiel i Piast (1862), w którym dodatkowo nacisk położony został na zagrożenie dla Słowiańszczyzny ze strony państw niemieckich, zaś kościół ukazany został ostatecznie jako gwarant zażegnania konfliktu społecznego między szlachtą a ludem (tj. też między państwem jako systemem instytucji a funkcjonowaniem społeczności połączonej więzami rodowymi i sąsiedzkimi).
Ponadto Kraszewski czerpał ze źródeł historycznych (najwidoczniejsze są ślady adaptacji legend zapisanych w Historii Polski Jana Długosza), z własnych badań nad kulturą materialną dawnych Słowian i Litwy (wydał m.in. dzieła pionierskie: Litwa. Starożytne dzieje 1847 oraz Sztuka u Słowian 1860, zajmował się obyczajowością Polski piastowskiej, pracował nad projektem encyklopedii starożytności polskich dla Akademii Umiejętności w 1875 r.), z opracowań współczesnych mu historyków: Lelewela, Szajnochy, Roeppla i in. Pewien wpływ na treść powieści wywarły również prelekcje paryskie Mickiewicza na temat literatury słowiańskiej, skąd zaczerpnął np. przekonanie o zachowaniu w religii Słowian śladów dziedzictwa praindoeuropejskiego (swoisty panteizm, niektóre bóstwa tożsame z hinduistycznymi). Do swoich źródeł i inspiracji dodał Kraszewski również rzekomo średniowieczny Królodworski rękopis. Zbiór staroczeskich bohatyrskich i lirycznych śpiewów (1818) wydany, a jak się później okazało, również spreparowany przez Vaclava Hankę.

  • Przeczytaj artykuł o autorze w Wikipedii
  • Józef Ignacy Kraszewski w Wikipedii
    Zamknij

    * Ładowanie