Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

„Biedna Zosia, biedna (biedaczka, bidulka, biedactwo, biedniażka — po rosyjsku) — nic”. W taki dzień robiła się pogoda.

Dzień dobry.

Nazywam się Jacek Rozenek i czytam dla was dobre lektury, „Pożegnanie jesieni” Witkacego.

Wolne Lektury które możecie słuchać zupełnie za darmo, i Wolnym Lekturom przydałby się ktoś taki jak Wy. Przydałaby się Wasza pomoc i wsparcie.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Prosper Mérimée, Tamango
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Nowela Prospera Mériméego zainspirowana prawdziwym wydarzeniem sprzed lat: buntem niewolników na statku przewożącym ich z Afryki Zachodniej na Antyle.

W roku 1776 francuski statek „Comte d'Estaing” płynął z Afryki z trzydziestoma trzema ciemnoskórymi jeńcami na pokładzie, zmierzając do kolonii na wyspach Atlantyku. Podczas rejsu niewolnicy wykorzystali osłabienie załogi, trawionej tropikalną gorączką, i wzniecili bunt. Pokonali marynarzy, lecz nie znali się na nawigacji, więc statek podążał dalej niepewnym, dość przypadkowym kursem. Rozbił się na skałach u wybrzeży jednej z wysepek na północ od San Domingo, dzisiejszego Haiti.

Mérimée opublikował Tamango w czasopiśmie literackim „La Revue de Paris” w roku 1829, w samym środku gorącej debaty narodowej na temat handlu niewolnikami.

W roku 1802 Napoleon wydał dekret, który przywracał niewolnictwo w koloniach, zniesione wcześniej przez republikański Konwent Narodowy. Tymczasem po zwycięstwie morskim pod Trafalgarem brytyjska flota zaczęła dominować na morzach i oceanach, a w roku 1807 Wielka Brytania wprowadziła zakaz handlu niewolnikami. W ślad za zakazem utworzyła Eskadrę Afryki Zachodniej, której okręty patrolowały szlaki handlu niewolnikami i przechwytywały wszystkie statki przewożące niewolników, nawet zagraniczne.

Po upadku Napoleona w roku 1815 przywrócono panowanie dynastii Burbonów, zaś nowy król został zmuszony do podpisania traktatu, na mocy którego Francja zobowiązała się do wyrzeczenia się handlu niewolnikami. Wielu Francuzów uważało, że brytyjskie wysiłki zmierzające do wyegzekwowania zakazu handlu niewolnikami to w rzeczywistości celowa próba zduszenia francuskiej gospodarki, i tak już osłabionej w wyniku wojen. Z tej perspektywy ignorowanie narzuconego prawa urastało do rangi koniecznego sprzeciwu i postawy wręcz patriotycznej. Proceder trwał przez kolejne lata.

Na podstawie Tamango powstał nakręcony we Francji film z roku 1958, w reżyserii Johna Berry'ego. Mimo znacznych zmian, które miały dostosować dzieło do nowych czasów, oraz zamianie narodowości białego kapitana na holenderską, ekranizacja wzbudziła kontrowersje. W 1959 roku trafiła na ekrany w Nowym Jorku, gdzie ze względu na sceny pocałunków i uścisków białego kapitana i jego czarnoskórej kochanki krytyka okrzyknęła film dziełem odważnym i przełomowym. Z tego samego powodu nie trafił on jednak w Stanach Zjednoczonych do dystrybucji ogólnokrajowej aż do roku 1962, ponieważ naruszał Kodeks Haysa, zakazujący scen „niemoralnych” i przedstawiających związki par mieszanych rasowo. Z kolei Francja zakazała wyświetlania filmu w swoich koloniach w Afryce Zachodniej z obawy przed „wywołaniem niepokojów wśród tubylców”.

Książka Tamango Prospera Mérimée'go dostępna jest jako e-book (EPUB i Mobi Kindle) oraz plik PDF.

O autorze

Prosper Mérimée
Fot. Charles Reutlinger, domena publiczna, Wikimedia Commons

Prosper Mérimée

Ur.
28 września 1803 w Paryżu
Zm.
23 września 1870 w Cannes
Najważniejsze dzieła:
Wenus z Ille (1837), Mateo Falcone (1829), Colomba (1840), Lokis (1869), Carmen (1845).

Francuski pisarz, historyk i archeolog. Ukończył prestiżowe liceum im. Henryka IV. W 1823 uzyskał licencjat na wydziale prawa, planując objęcie stanowiska w administracji państwowej. Pobierał także nauki z zakresu filozofii i języków obcych, ale jego pasją stała się literatura. Zbliżył się do romantyków i w 1822 napisał swoje pierwsze dzieło literackie, dramat Cromwell, który jednak nigdy nie został opublikowany. Trzy lata później wydał swoich zbiór dramatów pt. Teatr Klary Glazul, rzekomo autorstwa hiszpańskiej aktorki. W 1827 opublikował kolejną mistyfikację literacką: zbiór rzekomych ludowych poematów Hiacynta Maglanowicza, zatytułowany La Guzla albo wybór poezji z Ilirii. Sławę przyniosły mu mistrzowskie opowiadania i nowele, wydawane pod własnym nazwiskiem, początkowo na łamach ,,Revue de Paris" i ,,la Revue des Deux Mondes", następnie zebrane m.in. w tomach Mozaika (1833) i Kolomba (1840). Na podstawie jego opowiadania Carmen Georges Bizet stworzył słynną operę o tym samym tytule.

W roku 1844 został mianowany członkiem Akademii Francuskiej.