Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129447 przypisów.
mika — błyszczący minerał z grupy krzemianów, bardzo łupliwy, często spotykany w postaci cienkich blaszek. [przypis edytorski]
mika — błyszczący minerał z grupy krzemianów. [przypis edytorski]
Mikado — operetka skomponowana przez Arthura Sullivana (1842–1900). [przypis edytorski]
mikado — rozpowszechniona w Europie nazwa cesarza japońskiego. [przypis edytorski]
Mikado — rozpowszechniona w Europie nazwa cesarza japońskiego. [przypis edytorski]
mikado — tytuł cesarza Japonii. [przypis edytorski]
Mikado — tytuł opery komicznej (również: Mikado albo miasto Titipu) sławnego wówczas duetu autorskiego Sullivan-Gilbert, która miała premierę w 1885 r. w Londynie i jeszcze w tym samym roku grano ją w 150 teatrach Europy i Ameryki; akcja osadzona jest niby w Japonii, w rzeczywistości stanowi satyrę na politykę i instytucje państwa brytyjskiego. [przypis edytorski]
Mikal — córka Saula (1Sm 14,49), żona króla Dawida (1Sm 18,27). Pomogła Dawidowi uciec przed niechybną śmiercią ze strony Saula (1Sm 19,12–16); wydana, podczas nieobecności Dawida, za Paltiego (1Sm 25,44); po Smierci Saula zostaje odzyskana przez Dawida (2Sm 3,14–16). [przypis edytorski]
mikita (reg.) — lis; tu: spryciarz. [przypis edytorski]
Mikoła — tu: św. Mikołaj, otaczany wielkim kultem na Rusi, patron m.in. podróżnych, dlatego Hanna radzi zwracać się do niego, „bo coś Marko bawi dłużej, zachorował gdzieś w podróży”. [przypis edytorski]
Mikołaj (1868–1918) — prawdopodobnie chodzi o ostatniego cara Rosji, Mikołaja II Aleksandrowicza Romanowa, którego edukacja i rządy były silnie związane z wojskowością. [przypis edytorski]
Mikołaj I Romanow (1796–1855) — cesarz rosyjski i król polski (od 1825), syn Piotra I, brat i następca Aleksandra I. [przypis edytorski]
Mikołaj I Romanow (1796–1855) – cesarz rosyjski i król polski (od 1825), syn Piotra I, brat i następca Aleksandra I; stłumił powstanie dekabrystów (1825), utworzył policję polityczną, tajną policję, zajmującą się inwigilacją działaczy społecznych, uczonych i artystów, wydał zakaz przyjmowania do szkół średnich i wyższych młodzieży nieszlacheckiej. [przypis edytorski]
Mikołaj I Romanow (1796–1855) — cesarz rosyjski i król polski (od 1825), syn Piotra I, brat i następca Aleksandra I; stłumił powstanie dekabrystów (1825), utworzył policję polityczną, tajną policję, zajmującą się inwigilacją działaczy społecznych, uczonych i artystów, wydał zakaz przyjmowania do szkół średnich i wyższych młodzieży nieszlacheckiej. [przypis edytorski]
Mikołaj I Wielki (ok. 820–867) — papież (od 858); głosił boski charakter władzy papieża jako zwierzchnika całego Kościoła niepodlegającego sądowi Kościoła ani władzy świeckiej; negował ważność wyboru patriarchy konstantynopolitańskiego Focjusza, wysłał misję Formozusa do Bułgarii, co w połączeniu z krytyką doktrynalną spowodowało odrzucenie na Wschodzie roszczeń Mikołaja do prymatu i nałożenie na niego ekskomuniki, ogłoszonej na soborze w Konstantynopolu w 867; święty katolicki. [przypis edytorski]
Mikołaj II Romanow (1868–1918) — ostatni cesarz rosyjski, król Polski, wielki książę Finlandii; panujący od 1894, w wyniku rewolucji lutowej zmuszony do abdykacji w 1917, w 1918 razem z rodziną zamordowany przez bolszewików. [przypis edytorski]
Mikołaj Mościcki — być może chodzi o ks. Mikołaja Mościckiego, który przed II wojną pracował przy niektórych filmach jako konsultant religijny (Makuszyński mógł go znać osobiście). [przypis edytorski]
Mikołaj Pawłowicz — car Mikołaj I. [przypis edytorski]
Mikołaj — po francusku: Nicolas, zdrobniale: Colas. [przypis edytorski]
Mikołaj Powała z Taczewa (ok. 1380–ok. 1415) — rycerz i dyplomata, powołany do rady wojennej przed bitwą pod Grunwaldem. [przypis edytorski]
Mikołaj Romanow a. Mikołaj II Romanow (1868–1881) — ostatni car Rosji. [przypis edytorski]
Mikołaj Trąba (ok. 1358–1422) — duchowny i polityk, podkanclerzy koronny w latach 1403–1412, później arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski. [przypis edytorski]
Mikołaj V (1397–1455) — papież (od 1447). [przypis edytorski]
Mikołaj Wierzynek młodszy (zm. 1368) — wpływowy krakowski mieszczanin i kupiec, słynny z powodu uczty, wydanej we wrześniu 1364 r. dla króla Kazimierza III i jego gości. Syn Mikołaja Wierzynka starszego, który przybył do Krakowa z Niemiec. [przypis edytorski]
Mikołaj z Damaszku (ok. 64–po 4 n.e.) — historyk działający na dworze Heroda I Wielkiego, autor m.in. liczącego kilkadziesiąt ksiąg dzieła opisującego dzieje powszechne, zachowanego tylko we fragmentach; z pracy tej prawdopodobnie korzystał Józef Flawiusz, pisząc swoje Starożytności żydowskie. [przypis edytorski]
Mikołaj z Miry a. Mikołaj z Bari — biskup Miry w Licji (Azja Mniejsza), który miał żyć w III w., znany ze wzmianek z VI w. i średniowiecznych legend; brak dowodów na jego historyczność; jeden z najpopularniejszych świętych chrześcijańskich, patron m.in. młodych panien, dzieci, żeglarzy i rybaków; patron miasta Bari w płd. Włoszech, centrum jego kultu, gdzie mają znajdować się jego relikwie; w kulturze masowej jako postać przynosząca prezenty w dniu jego święta (6 grudnia) oraz podczas świąt Bożego Narodzenia. [przypis edytorski]
Mikołaj z Moskorzowa — dowódca obrony górnego zamku w Wilnie w 1390. [przypis edytorski]
Mikołajowice — polska wieś położona na południu kraju, obecnie w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Wierzchosławice. [przypis edytorski]
mikowiec (z łac. micare: błyszczeć) — mika, łyszczyk: rodzaj połyskliwego minerału (z gromady krzemianów). [przypis edytorski]
mikrob — najmniejszy organizm żywy. [przypis edytorski]
mikrob — zarazek. [przypis edytorski]
mikrokosm — mikrokosmos, światek. [przypis edytorski]
mikrometr pozycyjny (astr.) — używany do poł. XX w. przyrząd do precyzyjnych pomiarów wzajemnego położenia obiektów widniejących na niebie blisko siebie. [przypis edytorski]
mikron — dawna oficjalna nazwa mikrometra, 1/1000 części milimetra. [przypis edytorski]
Mikronezja — region geograficzny środkowej Oceanii, gdzie występują archipelagi niewielkich wysp. [przypis edytorski]
mikrotom — przyrząd laboratoryjny do cięcia materiału na bardzo cienkie skrawki, z których robi się preparaty mikroskopowe. [przypis edytorski]
mikrozoa — drobnoustroje. [przypis edytorski]
miksolidyjska skala a. hyperdorycka (muz.) — siedmiostopniowa skala muzyczna używana w staroż. Grecji, wypracowana przez kulturę jońską; zbudowana w kierunku opadającym, zaczynająca się o tercję wyżej niż skala podstawowa, dorycka; współcześnie rzadko używana. [przypis edytorski]
Mikuła Sielaninowicz — postać fikcyjna, bohater ruskich bylin; chłop, niezwykły siłacz; nosił przydomek oracz, dołączył do drużyny Wolgi. [przypis edytorski]
mila angielska — anglosaska miara odległości równa ok. 1,6 km. [przypis edytorski]
mila angielska — daw. jedn. odległości równa ok. 1,6 km. [przypis edytorski]
mila angielska — dawna miara odległości równa ok. 1,6 km. [przypis edytorski]
mila angielska — dawna miara odległości równa ok. 1,6 km. [przypis edytorski]
mila angielska — dawna miara odległości równa ok. 1,6 km; sześć mil to ok. 9,5 km. [przypis edytorski]
mila angielska — dawna miara odległości równa ok. 1,6 km; trzy mile to ok. 5 km. [przypis edytorski]
mila angielska — jednostka długości (odległości), równa ok. 1,6 km. [przypis edytorski]
mila angielska — miara długości wynosząca ok. 1609 m; istniała też mila londyńska, licząca równo 5000 stóp, czyli ok. 1524 m. [przypis edytorski]
mila angielska — miara odległości równa ok. 1,6 km. [przypis edytorski]
mila angielska — miara odległości równa ok. 1,6 km; tu zapewne: mila morska, równa ok. 1,85 km. [przypis edytorski]
mila angielska — też: mila międzynarodowa, jednostka odległości, ok. 1609 m. [przypis edytorski]
mila — chodzi tu zapewne o „milą siedmiowiorstową”, stosowaną w Królestwie Polskim od 1849 r. do wprowadzenia systemu metrycznego w roku 1918; równała się ona w przeliczeniu 7146 metrom. [przypis edytorski]
mila — daw. jednostka długości o różnej wartości, w krajach anglosaskich mila lądowa wynosi ok. 1600 m, zaś mila morska ok. 1850 m. [przypis edytorski]
mila — daw. jednostka miary odległości; mila niemiecka w XVI–XVII w. wynosiła ok. 7–7,4 km. [przypis edytorski]
mila — daw. miara odległości o różnej wartości; mila francuska (lieue) w XVIII w., w zależności od regionu liczyła od 4 do 5 km. [przypis edytorski]
mila — daw. miara odległości o różnej wartości; mila morska to ok. 1850 m. [przypis edytorski]
mila — daw. miara odległości o różnej wartości; mila rosyjska wynosiła ok. 7,5 km. [przypis edytorski]
mila — daw. miara odległości równa ok. 1,6 km; trzy mile to ok. 5 km. [przypis edytorski]
mila — daw. miara odległości; w XVIII-wiecznej Francji, zależnie od regionu licząca od ok. 4 km do ok. 5 km. [przypis edytorski]
mila — dawna jednostka miary odległości, w średniowiecznej Anglii wynosząca ok. 2 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości; mila angielska wynosiła nieco ponad 1600 m. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości; mila francuska (lieue) była równa ok. 4 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości; mila polska wynosiła ok. 7,5 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości; mila rosyjska oraz austro-węgierska to ok. 7,5 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości; mila rosyjska wynosiła ok. 7,5 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości; tu: mila austro-węgierska, ok. 7,5 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości; tu: mila skandynawska, stosowana do określania odległości pomiędzy gospodarstwami, równa ok. 10 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości, w Francji licząca ok. 4 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości, w krajach anglosaskich mila lądowa wynosi ok. 1600 m. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości o różnej wartości, zależnie od regionu i epoki; mila w państwach zaborczych mierzyła ok. 7,5 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości równa ok. 1,6 km; sześć mil to ok. 10 km. [przypis edytorski]
mila — dawna miara odległości; w krajach anglosaskich mila lądowa wynosi ok. 1600 m, zaś mila morska ok. 1850 m. [przypis edytorski]
mila — dawna rosyjska jednostka miary, która wynosiła 7,4676 km. [przypis edytorski]
mila francuska — dawna miara odległości równa ok. 4 km. [przypis edytorski]
mila geograficzna — dawna jednostka długości używana w XIX w. w Skandynawii i w Niemczech, równa 1/15 stopnia równikowego, tj. ok. 7,4 km. [przypis edytorski]
mila geograficzna — jednostka długości używana w XIX w. w niektórych krajach, równa 1/15 stopnia równikowego, tj. ok. 7,4 km. [przypis edytorski]
mila — jednostka dł. równa 1609 m. [przypis edytorski]
mila — jednostka długości o różnej wartości, w krajach anglosaskich mila lądowa wynosi ok. 1600 m, zaś mila morska ok. 1850 m. [przypis edytorski]
mila — jednostka długości, odpowiadająca 1609 m. Używana w krajach anglosaskich. [przypis edytorski]
mila — jednostka miary długości; daw. mila ang. wynosiła ponad 1600 m. [przypis edytorski]
mila — jednostka miary długości; daw. mila ang. wynosiła ponad 1600 m. [przypis edytorski]
mila — jednostka miary długości; daw. mila ang. wynosiła ponad 1600 m. [przypis edytorski]
mila — jednostka miary długości (odległości), używana od czasów staroż., oznaczająca początkowo tysiąc kroków (łac. mille passus) podwójnych, czyli ok. 1,5 km. [przypis edytorski]
mila — jednostka odległości: 1 mila lądowa to 1,609344 km. [przypis edytorski]
mila — miara długości, ok. 1600 m. [przypis edytorski]
mila — miara odległości w krajach anglosaskich równa ok. 1,6 km; 50 mil to ok. 80 km. [przypis edytorski]
mila morska — jednostka miary długości (odległości), wynosząca ok. 1850 m. [przypis edytorski]
mila morska — jednostka odległości stosowana w nawigacji morskiej, równa ok. 1850 m. [przypis edytorski]
mila morska — jednostka odległości używana w nawigacji morskiej i powietrznej, odpowiada 1852 metrom. [przypis edytorski]
mila niemiecka — dawna miara odległości, równa ok. 7,5 km. [przypis edytorski]
mila — tu: 1 mila morska; odległość równa 1,852 km. [przypis edytorski]
mila — tu: stara mila angielska, dawna miara odległości równa ok. 2 km. [przypis edytorski]
milady (ang.) — dawny tytuł grzecznościowy używany wobec arystokratek [czyt. milejdi; Red. WL.]. [przypis edytorski]
milady (ang.) — dawny tytuł grzecznościowy używany wobec arystokratek. [przypis edytorski]
Milan I Obrenowić (1854–1901) — książę Serbii w latach 1868–1882 i król Serbii w latach 1882–1889. [przypis edytorski]
Milazzo — miasto i twierdza na Sycylii, zdobyte przez Garibaldiego 20 lipca 1860 r. [przypis edytorski]
Milberg, Henryk (1789–1863) — polski oficer; od 1807 w armii Księstwa Warszawskiego walczył w Hiszpanii; adiutant gen. Chłopickiego; brał udział w kampanii 1812–1813 pod Smoleńskiem i pod Lipskiem; generał brygady Wojska Polskiego; uczestnik powstania listopadowego. [przypis edytorski]
Milcjades a. Miltiades — polityk i wódz ateński, dzięki któremu Grecy odnieśli zwycięstwo pod Maratonem w r. 490 p.n.e. w wojnie z Persją. [przypis edytorski]
Milcząc, żwawo jedli — nieco zmodyfikowany fragment utworu Pan Tadeusz, autorstwa Adama Mickiewicza (1798–1855). [przypis edytorski]
milcząca dziewica — westalka, tj. kapłanka bogini Westy, patronki ogniska domowego, strzegąca świętego ognia w jej świątyni. Westalki pełniły służbę przez 30 lat. Obowiązane w tym czasie do zachowania dziewictwa, cieszyły się wielkim szacunkiem społecznym. [przypis edytorski]
milczącemi usty — dziś popr. forma N. lm: milczącymi ustami. [przypis edytorski]
