Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 488 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | czeski | dopełniacz | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | islandzki | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | regionalne | rosyjski | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 24240 przypisów.
tanta aemulatione — przy takim współzawodnictwie. [przypis redakcyjny]
tanta festinatione (łac.) — z takim pośpiechem. [przypis redakcyjny]
tantae activitatis (łac.) — bardzo dzielnego. [przypis redakcyjny]
Tantaene divis coelestibus ira? — cytat z Wergiliusza [Eneida I 11] przytoczony błędnie; powinno być irae: tak wielki był gniew bogów. [przypis redakcyjny]
tanti honoris insigne (łac.) — odznakę tak wielkiego zaszczytu. [przypis redakcyjny]
tanti spes affulsit voti (łac.) — zajaśniała nadzieja takiego życzenia. [przypis redakcyjny]
tantiema — tu: udział w zyskach przedsiębiorstwa, wypłacany jako dodatek do pensji wyższym urzędnikom. [przypis redakcyjny]
tantna (z łac.) — zamożna. [przypis redakcyjny]
tanto postliminio (łac.) — tak wielkim prawem powrotu do własnego kraju. [przypis redakcyjny]
tantum modo (łac.) — tylko. [przypis redakcyjny]
tapczanów — ław do spania. [przypis redakcyjny]
tapette — franc. wyrażenie gwarowe może oznaczać albo gadułę albo pederastę. [przypis redakcyjny]
tapo — žodį „tapo” Anykštėnai taria „topo”(o pusilgė, ne tokia, kaip žodyje „susopo”). [przypis redakcyjny]
Taprobana — wyspa Cejlon. [przypis redakcyjny]
Tar — rzeka Taro, lewy dopływ Padu. [przypis redakcyjny]
taraban — wielki bęben. [przypis redakcyjny]
taraban — wielki bęben turecki. [przypis redakcyjny]
Tarakon — dziś Aragonia. [przypis redakcyjny]
tarapacić (daw.) — gryźć. [przypis redakcyjny]
taras (daw.) — [tu:] więzienie; [por. zatarasować]. [przypis redakcyjny]
taras (daw.) — tu: więzienie (por.: zatarasować). [przypis redakcyjny]
taras (daw.) — [tu:] więzienie. [przypis redakcyjny]
taras — sklep, więzienie; lepiej z lassa niżeli z tarassa (przysłowie): łatwiej wydostać się z lasu niż z więzienia. [przypis redakcyjny]
taras (starop.) — [tu:] więzienie. [przypis redakcyjny]
taras — tu: więzienie. [przypis redakcyjny]
tarcice — deski nieobrobione. [przypis redakcyjny]
tarcza Minerwy roboty Fidiasza — por. Plinius, XXXVI, 4, s. 726: „Scuto eius, inquo Amazonum proelium caelavit intumesente ambitu parmae; eiusdem concava parte Deorum et Gigantum dimicationem”. [przypis redakcyjny]
Tarczyn — miasto między Skierniewicami a Czerskiem. [przypis redakcyjny]
tarda sunt quae in commune consuluntur; privatam gratiam statim mereare, statim recipias (łac.) — powolne jest to, co się dla dobra publicznego robi; na prywatną wdzięczność wnet zasłużysz, wnet ją odbierzesz. [przypis redakcyjny]
Tarent — miasto w płd. Włoszech. [przypis redakcyjny]
Targa kłaczystą brodę — Podobnie w Korsarzu (11, 4) o Seidzie: „he tore his beard”. [przypis redakcyjny]
tarkać (daw.) — głosić, przebąkiwać o pokoju. [przypis redakcyjny]
Tarkankut — jest to najdalej na zachód wysunięty przylądek Krymu. [przypis redakcyjny]
tarnosolis — płatki farbowane. [przypis redakcyjny]
tarń — według prof. Brücknera Malczewski „chyba tarń mylnie napisał zamiast pospolitego cierń albo dawnego tarn”. Linde jednak przytacza przykłady używania w starszej polszczyźnie tarń i tarnie (to) obok cierń i (to) ciernie. [przypis redakcyjny]
tarpejska skała — stroma ściana wzgórza kapitolińskiego w starożytnym Rzymie, skąd strącano zbrodniarzy i zdrajców. [przypis redakcyjny]
Tarrakona — dziś Aragonia. [przypis redakcyjny]
tartan — szkocki pasiasty pled. [przypis redakcyjny]
tartofle — trufle. [przypis redakcyjny]
tartufole (lm) — trufle. [przypis redakcyjny]
Tarus — rzeka Taro, lewy dopływ Padu. [przypis redakcyjny]
taryfa (z wł.) — wykaz. [przypis redakcyjny]
taryfę — cennik; tu: cedułę targową. [przypis redakcyjny]
tasak (starop.) — miecz krótki, szeroki; puginał. [przypis redakcyjny]
Tass — Bernardo Tasso, ojciec Torkwata (1493–1569), także poeta, autor epopeicznego poematu w stu pieśniach pt. Amadigi. [przypis redakcyjny]
Tasso, Torquato (1544–1599) — poeta włoski, autor Jerozolimy wyzwolonej, 8 lat spędził w szpitalu więziennym. [przypis redakcyjny]
taszur — kij bambusowy z krótkim rzemykiem do poganiania konia. [przypis redakcyjny]
taśma szczęśliwa — przepaska Wenery rozbudzająca miłość. [przypis redakcyjny]
taśmiana tkanka (starop.) — prosta, gruba tkanina. [przypis redakcyjny]
taśmy galonowe — taśmy ściśle splecione, do naszywania i bramowania. [przypis redakcyjny]
Tatarowie, którym wolno żenić się z córkami — To prawo jest u nich bardzo stare. Atylla, powiada Priskus w swojej Ambasadzie, zatrzymał się w pochodzie, aby zaślubić Eskę, swoją córkę: rzecz dozwolona (mówi) wedle praw Scytów. [przypis redakcyjny]
Tatarów krymskich, nohajskich, białogrodzkich i budziackich — nazwy Tatarów koczujących na stepach pomiędzy Wołgą a Dunajem: Orda nogajska od Wołgi po Krym; białogrodzka od Krymu po Dniestr, nad którym leżało miasto Białogród (też: Akerman); budziacka od Dniestru po Dunaj w płd. Besarabii, zw. Budziakiem (z tur. budżak: węgieł, kąt). [przypis redakcyjny]
tatarska chorągiew — Tatarów osiadłych na Litwie. [przypis redakcyjny]
tatarskie ziele — tatarak. [przypis redakcyjny]
Tatarzyn — „Agaj-Han”. [przypis redakcyjny]
Tatarzyn — król tatarski, Mandrykard. [przypis redakcyjny]
Tatry — tu ogólnie: góry. [przypis redakcyjny]
Tatry — w znaczeniu ogólnym: góry. [przypis redakcyjny]
Tauriskus nie pochodził z Rodu, tylko z Trallesu — [por.] Winkelmann, Historia sztuki, II, s. 353; Plinius, lib. XXXVI, sect. 4, p. 729, l. 17. [przypis redakcyjny]
Taurus — pasmo górskie w Azji Mniejszej. [przypis redakcyjny]
Taż mu baba, też koła — przysłowie: to samo. [przypis redakcyjny]
tażbir a. tazbir (starop.) — cienkusz, podpiwek. [przypis redakcyjny]
tą razą — zam. tym razem, prowincjonalizm pospolity do dziś dnia, napotykany zresztą i u pisarzy na ogół poprawnych, np. u Koźmiana w Pamiętnikach. [przypis redakcyjny]
tą razą — Żmichowska nie tylko stale używa błędnej formy „tą razą” (formy, którą zresztą spotykamy u Mickiewicza, u Słowackiego, u Fredry), ale nawet broni jej w jednym z listów: „Zdaje mi się przecież, że tą razą (podkreślam, bo się długo za takie wyrażenie w Warszawie ujmowałam)(…)” (Do Elli, 18 sierpnia 1871). [przypis redakcyjny]
tążyć (daw.) — tęsknić, dążyć. [przypis redakcyjny]
tążyć (daw.) — tęsknić. [przypis redakcyjny]
tchnąć (starop.) — ciężko oddychać, dychać. [przypis redakcyjny]
tchnie (daw.) — słabo [od]dycha. [przypis redakcyjny]
Tchórz w skórze lwiej, zająwszy legowisko cudze, na moim mści się panu — Ajgistos, syn Tyestesa. Jest on w tragedii zawsze przedstawiany jako tchórz (por. Sofoklesa Elektra), gdyż mści się za pomocą niewiasty, Klitajmestry. [przypis redakcyjny]
tczą (daw. forma) — tkają. [przypis redakcyjny]
Te, co nicht nie wyraził przywłaszczym uczucie — te, co nicht znaczy: to, którego nikt. Te zamiast to stale też u Słowackiego, a w ogóle (jak stwierdza Brückner) pojawia się już od XVI w. [przypis redakcyjny]
Te Deum Laudamus (łac.) — „Ciebie Boga wychwalamy”; uroczysty, pochwalny hymn kościelny. [przypis redakcyjny]
Te Deum laudamus (łac.: Ciebie Boga wysławiamy) — początkowe słowa hymnu dziękczynnego, śpiewanego podczas szczególnych uroczystości, np. koronacji. [przypis redakcyjny]
Te Deum laudamus (łac.) — Ciebie Boże chwalimy. [przypis redakcyjny]
te drzewa (…) w liczbie dwadzieścia i cztery — Dwudziestu czterech błogosławionych. [przypis redakcyjny]
te — dziś popr. forma B. lp r.n.: to. [przypis redakcyjny]
te — dziś popr. forma B. lp r.n.: to, tj. to imię. [przypis redakcyjny]
te — dziś popr. forma M. lp r.n.: to (przyjście). [przypis redakcyjny]
te — dziś popr. forma M. lp r.n.: to. [przypis redakcyjny]
Te lucis ante terminum — Od tych słów poczyna się hymn św. Ambrożego śpiewany w kościele na nieszporach i w ostatnich kanonicznych godzinach, przed snem, gdy wierni błagają Boga, ażeby wszystkich wierzących w święty Kościół Chrystusowy od nocnych widziadeł i pokus ustrzegł. [przypis redakcyjny]
te panie — Eliza Krasińska i Delfina Potocka. [przypis redakcyjny]
te plamy ciemne (…) o Kainie — Według podania gminnego lud wierzy, że widzi w plamach księżyca Kaina niosącego brzemię drzewa cierniowego. [przypis redakcyjny]
Te pokrótce opowiedziane tutaj wydarzenia stanowią treść książki znanej zapewne niejednemu z czytelników, zatytułowanej Dzieci kapitana Granta. I tu, i później czytelnicy zauważą pewne niezgodności dat, lecz później dowiedzą się także, dlaczego pierwotnie nie mogły być podane prawdziwe daty. (Przypis wydawcy). [przypis redakcyjny]
te-rain — przekręcone z ang. train: pociąg. [przypis redakcyjny]
te słodkie duchy (…) ich milczenie — Duchy w tym miejscu oczyszczenia, gdzie tylko miłością i ciągłym dążeniem do wiekuistego dobra płoną, wskazywać będą poetom prawdziwą drogę i ostrzegać, ażeby z niej nie zboczyli. Dlatego ich milczenie jest nieomylną wskazówką dla wędrujących po kręgu czyśćcowym. [przypis redakcyjny]
te wioski — Olszówka i Brzeście. [przypis redakcyjny]
Te wszystkie listy z wyspy Ś-go Ludwika Nr 2 — Stronnictwo Czartoryskich. [przypis redakcyjny]
Tealdu (…) wieże obie — na zach. krańcu Ferrary, zbudowane dopiero w 970 przez Tealda d'Este; mały anachronizm. [przypis redakcyjny]
Teatr Wielki — okazała budowla z lat 1825–1833 na placu Teatralnym (spalony w r. 1939, obecnie odbudowany). [przypis redakcyjny]
teatrum (daw., z łac.) — widowisko. [przypis redakcyjny]
teatrum — ulubiona metafora w. XVIII: „teatr życia ludzkiego”. [przypis redakcyjny]
Teatyni — zakon, założony w r. 1524 przez Gaetana z Thiene i Piotra Caraffę, arcybiskupa w Teato (późn. papieża, Pawła IV). [przypis redakcyjny]
Tebaida — jedna z trzech dzielnic Górnego Egiptu. W niej osiedli pierwsi mnisi chrześcijańscy. [przypis redakcyjny]
(…) tebaidowych, duszę znękaną ku zagrobowej uldze i pociesze — dotąd list dyktowany i pisany ręką Konst. Gaszyńskiego. [przypis redakcyjny]
tebinki (lm) — sztuki skórzane dla ozdoby, z siodła wiszące, klapy boczne siodła. [przypis redakcyjny]
teble (starop.) — czopy, kliny. [przypis redakcyjny]
Teby — stolica [starożytnego] Egiptu. Karnak i Luksor znajdują się w obrębie ruin Teb. [przypis redakcyjny]
Tedżiajo, Moska, Farinata — Farinatę i kilku innych tu wspomnianych, spotykamy niżej w głębszych kręgach Piekła. Pochwała, jaką im tu poeta udziela, odnosi się tylko do prawości ich zasad politycznych, która bynajmniej nie uwalnia ich od kary za inne występki. [przypis redakcyjny]
tego, co (…) obrazowe — Rzeczy polemiczne, uwagi np. o pisarzach albo panowaniu tego lub owego króla odłożywszy raczej do pism innych. [przypis redakcyjny]
