Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 450 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 18193 przypisów.
promulgować (z łac. promulgo, promulgare: wyjawiam, obwieszczam) — ogłosić. [przypis redakcyjny]
promulgowanie (z łac. promulgo, promulgare: wyjawiam, obwieszczam) — ogłoszenie. [przypis edytorski]
promulgowany (z łac.) — obwieszczony, ogłoszony. [przypis redakcyjny]
Promyk, Kazimierz (pseud.), właśc. Konrad Prószyński (1851–1908) — polski działacz oświatowy, pisarz, wydawca, autor elementarzy; propagował nauczanie indywidualne metodą samokształcenia, położył zasługi w upowszechnianiu czytelnictwa na wsi. [przypis edytorski]
Pronaque (…) vultus — Ovidius, Metamorphoses, I, 84. [przypis tłumacza]
Pronaszko, Zbigniew (1885–1958) — malarz, rzeźbiarz i scenograf, związany z nurtami formizmu i koloryzmu, profesor krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, jeden z twórców awangardowego teatru Cricot. [przypis edytorski]
Pronti! Pronti! (wł.) — Odjazd! Odjazd! [przypis edytorski]
pronto — gotowe, załatwione. [przypis autorski]
prontosil — lek przeciwbakteryjny. [przypis edytorski]
pronuba — matrona, która towarzyszyła oblubienicy i pouczała ją o obowiązkach żony. [przypis redakcyjny]
pronunciamenta — ogłoszenia, edykty. [przypis autorski]
pronunciamento (hiszp. dosł.: oświadczenie) — rodzaj wojskowego buntu a. zamachu stanu, który zaczyna się od publicznej deklaracji wypowiedzenia posłuszeństwa rządowi dokonanej przez grupę spiskowców oczekujących następnie na poparcie reszty sił zbrojnych; pronunciamento było charakterystyczne dla Hiszpanii, Portugalii i krajów Ameryki Łacińskiej, szczególnie w XIX w. [przypis edytorski]
pronuncjacja (daw. z łac. a. z fr.) — sposób wymawiania, wymowa. [przypis edytorski]
pronuncjacja (z łac. pronuntiatio: wypowiedź) — sposób wymawiania, wymowa. [przypis edytorski]
pronuncować (z łac.) — wymawiać. [przypis edytorski]
proojmion (gr.) — wstęp a. modlitewny utwór poetycki. [przypis edytorski]
pro pace (łac.) — dla pokoju; za pokój. [przypis edytorski]
propadajemy (ros.) — giniemy. [przypis edytorski]
Propaganda — Kongregacja Rozkrzewiania Wiary (łac. Congregatio de Propaganda Fide), urząd watykański zajmujący się misyjną działalnością Kościoła katolickiego, założony w 1622. [przypis edytorski]
pro panis ratione sententia gravaminosa et parti adhaerenti (łac.) — wyrok ze względu na chleb zasłużonych uciążliwy i stronie sprzyjający. [przypis redakcyjny]
pro parte mea militantes (łac.) — moją stronę popierających. Znamy taki artykuł w instrukcji dla posłów sejmowych z województwa krakowskiego, uchwalonej 16 grudnia 1687 w Proszowicach: „Differentiam iniuriatis w dobrach margrabskich IMć P. Jana z Gosławic Paska, komornika ziemskiego krak., aby powagą pańską JKMci i Rzpltej uspokojona była, instabunt Ich MM. panowie posłowie”. [przypis redakcyjny]
pro patria et fide (łac.) — Za kraj i wiarę. [przypis edytorski]
pro patria et libertate (łac.) — za ojczyznę i wolność. [przypis edytorski]
pro patria (łac.) — dla ojczyzny. [przypis edytorski]
pro patria (łac.) — dla ojczyzny. [przypis redakcyjny]
propedeutyka — wprowadzenie do jakiejś dziedziny wiedzy. [przypis edytorski]
propedeutyka — zestaw podstawowych wiadomości z jakiejś dziedziny wiedzy. Birbant ma tu na myśli zasady antykoncepcji, jako wprowadzenie do eugeniki. [przypis edytorski]
propeller (ang.) — śruba napędowa. [przypis edytorski]
propensja — życzliwość. [przypis redakcyjny]
propensja (z łac.) — skłonność. [przypis edytorski]
Propercjusz — Sextus Propertius (ur. 50 p.n.e.) poeta rzymski, autor trenów i elegii miłosnych. [przypis edytorski]
Prophetae prophetabant mendacium, et sacerdotes applaudebant manibus (…) (łac.) — „Prorocy fałszywie prorokują, a kapłani przyklaskują rękami, a lud mój kocha się w tym: czegóż byście na ostatek nie uczynili?”. [przypis tłumacza]
prophetico spiritu (łac.) — prorockim duchem. [przypis redakcyjny]
propinacja — prawo sprzedaży napojów alkoholowych; tu: karczma. [przypis edytorski]
propinacja — prawo wyłączne sprzedaży napojów wyskokowych w obrębie danej miejscowości; przedmiot nieustannych zatargów między starostami i miastami; uchwała Sejmu 1776 r., nakazująca oddawać propinację miast król. w dzierżawę więcej dającemu, ułatwiła starostom zagarnianie tego źródła dochodów; mieli dość środków przemocy, by odstraszyć współzawodników; por. Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego, str. 94.; propinacją — dziś wyraz ten w B. lp miałby formę: propinację. [przypis redakcyjny]
propinacja — prawo wyłączności przy sprzedaży alkoholu w obrębie danej wsi, tu: zysk z tego monopolu; propinacją — dziś wyraz ten w B. lp miałby formę: propinację. [przypis edytorski]
propinacja (z łac.) — prawo sprzedaży napojów alkoholowych; tu: karczma. [przypis edytorski]
propinacja (z łac.) — prawo wyłączności przy sprzedaży alkoholu w obrębie danej wsi. [przypis edytorski]
propinacji — wyszynku. [przypis redakcyjny]
propinat (łac.) — dosł. daje do picia, częstuje; miota. [przypis redakcyjny]
propinator — dzierżawca propinacji, prawa wyłączności na sprzedaż alkoholu na danym terenie. [przypis edytorski]
propolis, kit pszczeli — lepka substancja żywiczna wyrabiana przez pszczoły z żywic roślinnych, służąca im w ulu jako materiał uszczelniający i dezynfekujący. [przypis edytorski]
proponendo (łac.) — przedkładając. [przypis redakcyjny]
proponendo (łac.) — wmawiając. [przypis redakcyjny]
proponendo novam electionem stante vita (łac.) — proponując nową elekcję za życia (panującego). [przypis redakcyjny]
proponent (łac.) — podadzą. [przypis redakcyjny]
propono, proponere (łac.) — proponować; tu 3.os. lp cz.przesz. proposuit: proponował. [przypis edytorski]
Proponowano zmianę korony na dziedziczną — Mably proponuje zaprowadzenie w Polsce tronu dziedzicznego: zapewni on większy spokój Rzeczypospolitej, usuwając agitację i zamieszki przedelekcyjne, wstrząsy wywoływane elekcją, przekupstwo i mieszanie się państw obcych; zapewni dalej większą spójność rządu, da siłę prawom, oduczy Polaków swawoli. [przypis redakcyjny]
Propontyda a. Propontis (daw.) — Morze Marmara; śródlądowe morze we wsch. cz. Morza Śródziemnego, usytuowane między Płw. Bałkańskim a Azją Mniejszą, łączące się z Morzem Czarnym przez cieśninę Bosfor, a przez Dardanele z Morzem Egejskim. [przypis edytorski]
Propontyda — Morze Marmara. [przypis tłumacza]
proporcją (z łac.) — forma staropolska, dziś mówimy: proporcję; tu w znaczeniu: umiar. [przypis redakcyjny]
Proporszczyk — funkcja w wojsku: żołnierz noszący proporzec pułku; chorąży. [przypis edytorski]
proporzec — chorągiew; materiał w kształcie trójkąta umieszczony na lancy wskazujący oznaczenie hufca bojowego; spotykany od XIV w. w oddziałach husarzy. [przypis edytorski]
„Proporzec” — „L'Oriflamme”, paryska gazeta poświęcona „literaturze, nauce i sztuce, historii oraz doktrynom monarchicznym i religijnym”, wydawana w l. 1824–1825. [przypis edytorski]
propositio (łac.) — przedłożenie; przesłanka. [przypis edytorski]
propositio major (łac.) — przesłanka większa. [przypis edytorski]
proposition (łac.) — przedsięwzięcie. [przypis redakcyjny]
pro posse meo cum conditione (łac.) — według sił moich pod warunkiem. [przypis redakcyjny]
pro posse meo (łac.) — według mej możności. [przypis redakcyjny]
proposueram (łac.) — sobie zamierzyłem. [przypis redakcyjny]
proposui (łac.) — postanowiłem. [przypis redakcyjny]
proposuimus explere votum (łac.) — postanowiliśmy wypełnić ślub. [przypis redakcyjny]
proposuit benevolam regni abdicationem (łac.) — wniósł dobrowolne złożenie korony. [przypis redakcyjny]
Proposuit coram… — Prokurator zaproponował przed tym samym sądem powołanym z urzędu [przez] burmistrza bieckiego wyrok w imieniu urzędników i całej społeczności miasta do zastosowania w przestępstwach i szkodach publicznych; przeto przeciw szlachetnemu Joachimowi Popielowi z ziemi przemyskiej [przypis edytorski]
Propozycję zastosowania teorii Hegla na gruncie praw autorskich przeprowadził m.in. J. Hughes, The Philosophy of Intellectual Property…, s. 29 i n. Na temat nieprzystawalności jego teorii do praw autorskich porównaj: P. Drahos, A Philosophy of Intellectual Property…, s. 73 i n. [przypis autorski]
propozycji, jaką przyniósł im w poselstwie Aleksander — po bitwie pod Salaminą. [przypis tłumacza]
propozyt (daw.) — propozycja. [przypis redakcyjny]
propozyt (daw.) — przedsięwzięcie, zadanie. [przypis redakcyjny]
propozyt (daw.) — zamiar. [przypis edytorski]
propozyt (daw.) — zamiar. [przypis redakcyjny]
propozyt (daw., z łac.) — zamiar. [przypis redakcyjny]
propozyt porze — przedsięwzięcie pruje. [przypis redakcyjny]
propre — czysto, porządnie. [przypis edytorski]
propre, exact et libre (fr.) — właściwy, dokładny i wolny. [przypis edytorski]
propria manu (łac.) — własną ręką. [przypis edytorski]
propria manu (łac.) — własną ręką; własnoręcznie. [przypis edytorski]
propria virtute et consilio (łac.) — własnym męstwem i rozumem. [przypis redakcyjny]
propria virtute (łac.) — własnymi siłami. [przypis redakcyjny]
propriétaire (fr.) — właściciel. [przypis edytorski]
proprietatem (łac.) — własność. [przypis redakcyjny]
proprieter — proprieterem nazywa się w Danii właściciela majątku średniej wielkości, w odróżnieniu od małorolnego wieśniaka. [przypis tłumacza]
pro primo (łac.) — po pierwsze. [przypis edytorski]
proprium est non sentire (sic immanis fera ad latratum canum lenta respexit) (łac.) – właściwością jest nie czuć się dotkniętym (tak dziki zwierz spokojnie patrzy na szczekanie psów). [przypis redakcyjny]
proprium (łac.) — modlitwa związana z danym świętym, przeznaczona na mszę w dzień jego uroczystości. [przypis edytorski]
proprium (łac.) — właściwość. [przypis edytorski]
proproment parler n'est que — ściśle mówiąc, nie jest niczym innym jak. [przypis edytorski]
propter bonum pacis (łac.) — dla miłego pokoju. [przypis redakcyjny]
propter bonum Reipublicae (łac.) — dla dobra Rzeczypospolitej. [przypis redakcyjny]
propter casum (łac.) — na przypadek. [przypis redakcyjny]
propter cras (łac.) — z powodu jutra. [przypis redakcyjny]
propter (…) de Republica merita (łac.) — z powodu zasług dla Rzeczypospolitej. [przypis edytorski]
Proptereaque (…) tectae (łac.) — „Dlatego wszystkie prawie twory są pokryte/ Szczecią, włosem, skorupą, błonką, albo skórą” (Lucretius, De rerum natura, IV, 936; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
propter hoc — tu: z tego wynika. [przypis edytorski]
propter magnam gloriam tuam (łac.) — bo wielka jest chwała twoja (cytat ze śpiewu liturgicznego Gloria in excelsis Deo, Chwała na wysokości Bogu). [przypis edytorski]
propter meliorem certitudinem (łac.) — dla lepszej pewności. [przypis redakcyjny]
propter meliorem ordinem et disciplinam solidam (łac.) — dla lepszego porządku i dobrej karności. [przypis redakcyjny]
propter meliorem ordinem (łac.) — dla lepszego porządku. [przypis redakcyjny]
propter offensam (łac.) — z powodu obrazy; żeby nie obrazić. [przypis redakcyjny]
propter securitatem loci — dla bezpieczeństwa miejsca. [przypis redakcyjny]
propter visibilem desolationem (łac.) — dla widomego spustoszenia. [przypis redakcyjny]