Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 477 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 175590 przypisów.

ewokacyjny (książk.) — przedstawiający lub wywołujący wspomnienia. [przypis edytorski]

Ewolucja literacka ujmowana całościami, według pokoleń i przemian zbiorowych, spóźnia się wobec rzutowanych przez nas w przeszłość i ze stanowiska późniejszych interpretacji budowanych aktualności — dla wyjaśnienia tej sprawy należy zwrócić uwagę na cenny artykuł K. Błeszyńskiego, W poszukiwaniu „X” współczesności („Skamander” 1936, wrzesień). Według Błeszyńskiego w każdej epoce tkwi nieuchwytny najczęściej dla współczesnych „stożek wzrostu”, to coś, według czego, jak według stożka wzrostu w roślinie, rozwijać się będzie owa współczesność, co dla późniejszych ludzi stanie się aktualne, twórcze, w naszym pojęciu w danym czasie najdonioślejsze. „Pełne troski i biedy londyńskie mieszkanko Marksa lub bezdomne noclegi jak zwierz tropionego przyszłego marszałka były, jak dzisiaj wiemy, o wiele współcześniejsze od komnat najbardziej postępowych wielkich kupców czy przemysłowców” (s. 361). Sądzę, że rozumowanie podobne polega na złudnym rzutowaniu przez nas w przeszłość spraw i rozwojów, które dla nas są ważne, ponieważ wygrały, i przypisywaniu tym sprawom w dobie powstawania ich tej samej wagi, jaką dziś dla nas posiadają, mierzeniem ówczesnej doniosłości według doniosłości dzisiejszej, co jest oczywistą hipostazą. Takie hipostazy w historii literatury popełnia się bardzo często i w pełnej, ze stanowiska danej epoki, a nie późniejszych aktualności pisanej, historii prądów są one bardzo niebezpieczne. [przypis autorski]

ewolucja — tu: trudny manewr, skomplikowana figura. [przypis edytorski]

ewolucjonizm — (z łac. evolutio: rozwinięcie) kierunek w filozofii i naukach społecznych zainicjowany przez biologiczną teorię ewolucji Karola Darwina i system filozoficzny Herberta Spencera, ukształtowany w 2. połowie XIX w. Jako główne założenie przyjął koncepcję zmienności i postępowego rozwoju całej rzeczywistości. Przedstawicielami ewolucjonizmu byli: L.H. Morgan, L. Hobhouse, Th. Huxley, E. Haeckel. [przypis edytorski]

ex abundantia corolis (łac.) — z nadmiaru serca. [przypis autorski]

ex abundantia malitiae (łac.) — z nadmiaru złości. [przypis redakcyjny]

ex albo — z księgi. [przypis redakcyjny]

ex asse (łac.) — gotówką. [przypis redakcyjny]

ex avibus (łac.) — z ptaków. [przypis edytorski]

ex bene placito (łac.) — samowolnie. [przypis redakcyjny]

ex carceribus (łac.) — z więzienia. [przypis redakcyjny]

ex cathedra (łac.) — dosł. z katedry (tu mowa o stanowisku uniwersyteckim). [przypis edytorski]

ex cathedra (łac.) — dosł. z katedry (uniwersyteckiej); po profesorsku, apodyktycznie. [przypis edytorski]

ex cathedra (łac.: z katedry) — z pozycji autorytetu, poważnie. [przypis edytorski]

ex commiseratione (łac.) — z użalenia się. [przypis redakcyjny]

ex concessis (łac.) — z przyzwolenia, ze zgody; argument ex concessis: argument oparty na mocy tego, na co zgadza się oponent, choćby było obiektywnie fałszywe. [przypis edytorski]

ex concessis (łac.) — z przyzwolenia, ze zgody. [przypis edytorski]

ex consilio generali (łac.) — na wspólnej (generalnej) naradzie. [przypis redakcyjny]

ex contentione (łac.) — w bójce. [przypis edytorski]

ex delatione cuiusvis (łac.) — z czyjegokolwiek oskarżenia. [przypis edytorski]

ex equo Troiano (łac.) — z konia Trojańskiego, z którego się wysypali wojownicy na zgubę Troi (Wergiliusz, Eneida, ks. II). [przypis redakcyjny]

ex faucibus (łac.) — z paszczy. [przypis redakcyjny]

ex gremio (łac.) — z (naszego) grona. [przypis redakcyjny]

ex his qualitatibus (łac.) — z tych przymiotów. [przypis redakcyjny]

ex hypothesi (łac.) — dosł.: z hipotezy; zgodnie z założeniem, przypuszczeniem. [przypis edytorski]

ex invidia (łac.) — z nienawiści. [przypis redakcyjny]

ex juris controversiis (łac.) — z rozpraw. [przypis redakcyjny]

ex-kardynał — Jan Kazimierz otrzymał tytuł kardynała w 1646, a zrzekł się go w 1647. [przypis edytorski]

ex machina deus (łac.: bóg z maszyny) — chodzi o boga pojawiającego się na scenie dzięki maszynerii teatralnej; określenie oznaczające nieumotywowane rozwiązanie akcji. [przypis edytorski]

ex-machina (łac. deus ex machina: bóg z maszyny) — kategoria wprowadzona do dramatu przez Eurypidesa, cudowne pojawienie się na scenie bóstwa, które rozwiązuje akcję. [przypis redakcyjny]

ex machina — od łac. deus ex machina: bóg z maszyny (o zakończeniu sztuki); tu w znaczeniu: nieoczekiwanie. [przypis edytorski]

ex magistratu (łac.) — z urzędników miejskich. [przypis redakcyjny]

ex magnatibus (łac.) — z wielkich panów. [przypis redakcyjny]

Ex mandato (…) exactorem citatur N. N. — Z polecenia najjaśniejszego, najczcigodniejszego pana N. N., nuncjusza (posła) Stolicy Apostolskiej, pozywa się N. N. przez uprawnionego wykonawcę itd. [przypis redakcyjny]

ex mari Baltico (łac.) — z morza Bałtyckiego. [przypis redakcyjny]

ex mente (łac.) — po myśli. [przypis redakcyjny]

ex mente (łac.) — z myśli. [przypis redakcyjny]

ex mente — z woli. [przypis redakcyjny]

ex nativo (łac.) — z rodowitej. [przypis redakcyjny]

ex nunc (łac.) — zaraz. [przypis redakcyjny]

ex nunc prout ex tunc (łac.) — dosł.: od teraz jak i od wtedy; na stan obecny, jak i wstecz. [przypis edytorski]

ex oboedientia (łac.) — z posłuszeństwa. [przypis redakcyjny]

ex occasione (łac.) — przy sposobności. [przypis redakcyjny]

ex occasione (łac.) — przygodnie. [przypis redakcyjny]

ex occasione regnandi (łac.) — mając sposobność zostać królem. [przypis redakcyjny]

ex officio (łac.) — urzędowo. [przypis edytorski]

ex officio (łac.) — z urzędu; urzędowo, na mocy praw przysługujących danemu urzędowi. [przypis edytorski]

ex officio suae eminentis dignitatis (łac.) — z urzędu znakomitej swojej godności. [przypis redakcyjny]

ex omniubus iniquitatibus (łac.) — Ps 129, 8: „ze wszystkich nieprawości”. [przypis tłumacza]

ex ordine mendicantium (łac.) — z zakonu żebraczego. [przypis edytorski]

ex ordine mendicantium (łac.) — zakonu żebraczego. [przypis redakcyjny]

ex ore Apollinis (łac.) — z ust Apollina. [przypis redakcyjny]

Ex oriente lux (łac.) — ze wschodu [przychodzi] światło. [przypis edytorski]

ex oriente lux (łac.) — ze wschodu [przychodzi] światło. [przypis edytorski]

ex praesidio (łac.) — z miejsca przewodniczącego; jako przewodniczący. [przypis edytorski]

ex privatis (łac.) — z obywateli. [przypis redakcyjny]

ex privatis (łac.) — ze spraw osobistych. [przypis redakcyjny]

ex professo (łac.) — ze znajomością rzeczy. [przypis edytorski]

ex profundo (łac.) — z głębi. [przypis redakcyjny]

ex proposito (łac.) — celowo, z rozmysłem. [przypis edytorski]

Ex quibus initiis (łac.) — Z czego powstało. [przypis edytorski]

ex quo (…) aegritudnem (łac.) — „Z tego da się wyrozumieć, że zgryzota nie leży w naturze rzeczy, lecz w zapatrywaniu” (Cicero, Tusculanae disputationes, III, 28; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

ex quo (łac.) — z których, od których. [przypis edytorski]

Ex quo (…) quiret (łac.) — „Na darmo popisuje się filozof mądrością, jeśli sam sobie poradzić nie umie” (Ennius u Cycerona, w: Cicero, De officiis, III, 15; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

ex ratione duplici (łac.) — z przyczyny dwojakiej. [przypis redakcyjny]

ex ratione (łac.) — z tej przyczyny. [przypis redakcyjny]

ex ratione (łac.) — z (tej) przyczyny, ze względu na to. [przypis redakcyjny]

ex ratione — z (tej) przyczyny. [przypis redakcyjny]

ex re (łac.) — z powodu, z okazji. [przypis edytorski]

ex re (łac.) — z rzeczy samej, z toku sprawy. [przypis redakcyjny]

ex regno Daniae (łac.) — z królestwa Danii. [przypis redakcyjny]

ex se (łac.) — od siebie samych. [przypis redakcyjny]

ex semine viri cum ursa (łac.) — z ojca człowieka, z matki niedźwiedzicy. [przypis redakcyjny]

Ex senatus-consullis et plebiscitis scelera exercentur (łac.) — Seneca Epist. 95. cyt. u Montagne'a III. 1. „Wedle uchwał senatu i ludu praktykuje się zbrodnie”. [przypis tłumacza]

ex senatus (…) exercentur — Seneca, Epistulae morales ad Lucilium 95. [przypis tłumacza]

ex tempore (łac.) — bez przygotowania, na poczekaniu. [przypis edytorski]

ex tempore (łac.) — natychmiast, nie namyślając się. [przypis redakcyjny]

ex tempore (zwrot łac.) — bez przygotowania, improwizując. [przypis edytorski]

ex umbris et imaginibus in veritatem (łac.) — z cieni i wyobrażeń ku prawdzie. [przypis edytorski]

ex ungue leonem (…) ex aure asinum — „Po pazurach poznaje się lwa”, ale ja muszę „grzecznie” czy „niegrzecznie” powiedzieć: „a po uszach osła”. [przypis tłumacza]

ex ungue leonem (łac.) — poznać po pazurach lwa. [przypis tłumacza]

ex voto (łac.) — jako wotum, tj. jako symboliczny przedmiot, umieszczony w kościele w wyniku uroczystego zobowiązania, w ramach dziękczynienia lub ofiary przebłagalnej. [przypis edytorski]

ex voto promissi (łac.) — z uczynionej obietnicy. [przypis redakcyjny]