Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | polski
Znaleziono 2680 przypisów.
piecysko (gw.) — forma augmentatywna od piec; wielki piec. [przypis edytorski]
piernół (gw.) — pierdnął. [przypis edytorski]
pierony (gw.) — pioruny. [przypis edytorski]
piesneczka (gw.) — piosneczka. [przypis edytorski]
piesztrzonek (gw.) — pierścionek. [przypis edytorski]
pieściwie (gw.) — przyjemnie, delikatnie. [przypis edytorski]
Pietras (gw.) — Piotr. [przypis edytorski]
Pietrek (gw.) — Piotrek. [przypis edytorski]
Pietruś (gw.) — Piotruś. [przypis edytorski]
Pietrze (gw.) — Piotrze. [przypis edytorski]
pietuch (gw.) — kogut. [przypis edytorski]
piknie (gw.) — pięknie. [przypis edytorski]
pilch (daw., gw.) — popielica, szary gryzoń wielkości szczura, aktywny nocą. [przypis edytorski]
pioski (gw.) — piaski. [przypis edytorski]
pirsy (gw.) — pierwszy. [przypis edytorski]
pirwy (gw.) — pierwej, najpierw. [przypis edytorski]
pirwy (gw.) — pierwszy. [przypis edytorski]
pisęcy (gw.) — pisząc. [przypis edytorski]
piukać (gw.) — kwilić, świergotać. [przypis edytorski]
planipotent (gw.) — właśc. plenipotent: pełnomocnik, osoba upoważniona do działania w czyimś imieniu. [przypis edytorski]
plażyć (daw., gw.) — odpowiadać, służyć, wychodzić na dobre. [przypis edytorski]
plażyć (daw., gw.) — podobać się, służyć, iść na zdrowie. [przypis edytorski]
plecha (gw.) — miejsce nieobsiane zbożem; por. daw. plecha: miejsce wyłysiałe, tonsura. [przypis edytorski]
plecyma (daw., gw.) — dziś popr.: plecami. [przypis edytorski]
plecyma (gw.) — plecami (dawna forma liczby podwójnej). [przypis edytorski]
plejta (gw.) — pleciuga. [przypis edytorski]
plewka (daw., gw.) — błonka. [przypis edytorski]
plotków (gw.) — popr. forma D.lm: plotek. [przypis edytorski]
plusk (gw.) — plucha; deszczowa pogoda. [przypis edytorski]
płaksiwy (gw.) — płaczliwy. [przypis edytorski]
płomia (daw., gw.) — płomienie. [przypis edytorski]
płomię (daw., gw.) — płomień. [przypis edytorski]
płony (daw., gw.) — jałowy, bezowocny; tu: niepożywny. [przypis edytorski]
płosa (daw., gw.) — działka ziemi uprawnej, pole. [przypis edytorski]
po ćmie (gw.) — po ciemku. [przypis edytorski]
po próżnicy (gw.) — na próżno. [przypis edytorski]
pobłogosławta (gw.) — pobłogosławcie. [przypis edytorski]
pobok (gw.) — obok. [przypis edytorski]
pocena (gw.) — zaczęła. [przypis edytorski]
pochowajta (gw.) — pochowajcie. [przypis edytorski]
pocierz (gw.) — pacierz. Podwyższona artykulacja głoski a do o. [przypis edytorski]
pocirz (gw.) — pacierz. Nastąpiło podwyższenie artykulacji samogłosek, dlatego a wymawia się jak o oraz e jak i. [przypis edytorski]
pockać (gw.) — poczekać. [przypis edytorski]
pockej (gw.) — poczekaj. [przypis edytorski]
poczęna (gw.) — poczęła; zaczęła. [przypis edytorski]
poćko (gw.) — puszczyk. [przypis edytorski]
pod Ancykrysem (gw.) — pod Antychrystem. Słowo Antychryst pochodzi z greki (antichristos) i oznacza przeciwnika Chrystusa – diabła, szatana. W gwarze słowo Antychryst jest wymawiane w sposób uproszczony, m.in. Ancykrys. Taki los spotyka słowa mało znane, np. wyraz inwentarz w kolędzie ludowej brzmi lawentarz. [przypis edytorski]
podciez (gw.) — pójdźcie (właśc. pójdźcież: konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]
podle (daw., gw.) — obok, wzdłuż, pod. [przypis edytorski]
podle (daw., gw.) — wzdłuż, obok, nieopodal. [przypis edytorski]
podle (gw.) — wzdłuż, obok. [przypis edytorski]
podniesła (gw.) — podniosła. [przypis edytorski]
podpatrować (gw.) — podpatrywać. [przypis edytorski]
podrobnie (gw.) — szczegółowo. [przypis edytorski]
podrobno a. podrobnie (gw.) — dokładnie, szczegółowo. [przypis edytorski]
podściwy (daw., gw.) — poczciwy. [przypis edytorski]
podufały (gw.) — dumny z siebie. [przypis edytorski]
podzieli (gw.) — podziali. [przypis edytorski]
podzieną się (gw.) — dziś popr.: podzieją się. [przypis edytorski]
podź (gw.) — pójdź, chodź. [przypis edytorski]
podź (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]
podżyć (gw.) — doświadczyć, przeżyć trudności, wycierpieć. [przypis edytorski]
Poedzić, pedzioł (gw.) — powiedzieć. [przypis edytorski]
pofolgować (daw., gw.) — ulżyć, popuścić; pozwolić sobie na swobodę. [przypis edytorski]
pofolgować (daw., gw.) — ulżyć, popuścić. [przypis edytorski]
pognać się (gw., pot., daw.) — obecnie „gonić się”: o zwierzętach, odczuwających popęd płciowy, będących w okresie płodnym. [przypis edytorski]
pogroza (gw.) — groźba, pogróżka. [przypis edytorski]
pogroza (gw.) — groźba. [przypis edytorski]
pogrzeźć a. pogrześć (daw., gw.) — pogrzebać, pochować. [przypis edytorski]
pogwara (gw.) — mowa. [przypis edytorski]
pojdze (gw.) — pójdźże (konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że w wymowie gwarowej). [przypis edytorski]
pojedziewa (gw.) — pojedziemy; daw. starop. forma liczby podwójnej. [przypis edytorski]
pojedziewa (gw.) — pojedziemy. [przypis edytorski]
pojena (gw.) — wzięła w posiadanie. [przypis edytorski]
pojeni (gw.) — pojęli, zrozumieli. [przypis edytorski]
pojęni (gw.) — dziś popr. forma: pojęli; znaczenie: zrozumieli. [przypis edytorski]
pojonby sie (gw.) — pojąłby się, tzn. ożeniłby się. [przypis edytorski]
pojoneś (gw.) — pojąłeś (tu: za żonę). [przypis edytorski]
pokazować (gw.) — pokazywać. [przypis edytorski]
pokiel (gw.) — pokąd, dokąd; dopóki. [przypis edytorski]
pokil (gw.) — póki, dopóki. [przypis edytorski]
pokorzylim (gw.) — pokorzyliśmy; pokonaliśmy. [przypis edytorski]
pokumać się (daw., gw.) — zostać czyimś kumem, tj. ojcem chrzestnym jego dziecka a. teściem tego dziecka; wejść z kimś w jakieś istotne relacje (dziś: dogadać się z kimś, nierzadko w złych zamiarach). [przypis edytorski]
poletę (gw.) — polecę. [przypis edytorski]
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
polica (daw., gw.) — półka. [przypis edytorski]
polica (gw.) — półka; tu pewnie parapet. [przypis edytorski]
poliwka a. polewka (gw.) — zupa. [przypis edytorski]
połomić (gw.) — połamać. [przypis edytorski]
położywa (gw.) — położymy. [przypis edytorski]
pomiarkować (gw.) — zrozumieć, pojąć. [przypis edytorski]
pomiarkowanie (daw., gw.) — rozeznanie, zrozumienie. [przypis edytorski]
pominszać (gw.) — pomieszać. [przypis edytorski]
pomyślunek (gw.) — tu: myśl. [przypis edytorski]
pon cosi trzy po trzy bają (gw.) — pan coś mówi trzy po trzy (tj. bez sensu). [przypis edytorski]
pon (gw.) — pan. [przypis edytorski]
Pon mi razy dwa nie powi (gw.) — Pan mi dwa razy nie powie (nie musi mówić); Stanisław Wyspiański, Wesele, akt II, scena XXV (słowa chłopa Czepca, pisarza gminnego, do Poety z miasta). [przypis edytorski]
pon pedzieli (gw.) — pan powiedzieli (grzecznościowa forma lm. czasownika); pan powiedział. [przypis edytorski]
ponik (gw.) — strumyk. [przypis edytorski]
pono (daw., gw.) — chyba, prawdopodobnie, podobno. [przypis edytorski]
pono (daw., gw.) — podobno. [przypis edytorski]
