Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | liczba mnoga | mitologia grecka | niemiecki | potocznie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | staropolskie | turecki | węgierski | włoski
Według języka: wszystkie | français | lietuvių | polski
Znaleziono 1245 przypisów.
dawność (praw.)— termin oznaczający prawo do posiadania z tytułu zasiedzenia. [przypis redakcyjny]
dawny alfabet zwany monaca — używany przez zakonników. [przypis redakcyjny]
dawszy komu kreskę — skaleczywszy kogo. [przypis redakcyjny]
Dąbrowa — mowa o Dąbrowie Górniczej; miasto to należało wówczas do zaboru rosyjskiego. [przypis redakcyjny]
dąć (daw.; tu 3 os., lm: dmąć) — dmuchać. [przypis redakcyjny]
de anteactis (łac.) — o dawnych sprawach. [przypis redakcyjny]
De Candolle (1778–1841) — sławny botanik genewski. [przypis redakcyjny]
de contrario rerum successu (łac.) — o przeciwnym obrocie rzeczy. [przypis redakcyjny]
de crimine laesae Maiestatis (łac.) — o zbrodni obrazy Majestatu. [przypis redakcyjny]
de domo (łac.) — z domu. [przypis redakcyjny]
de facto (łac.) — w istocie, w rzeczywistości. [przypis redakcyjny]
de grubis (niby po łacinie) — ordynarnie, grubiańsko; tu: na całego. [przypis redakcyjny]
De gustibus disputandum non est (łac.) — O gustach się nie dyskutuje. [przypis redakcyjny]
de iure debebatur (łac.) — prawnie należało się. [przypis redakcyjny]
de la Rotonde, du Grand Balcon — popularne kawiarnie paryskie. [przypis redakcyjny]
de lana caprina (łac.) — (spór) o kozią wełnę, czyli o rzecz błahą. [przypis redakcyjny]
de Laveaux, Ludwik (1868–1894) — malarz, uczeń Józefa Mehoffera, zmarły na gruźlicę. [przypis redakcyjny]
de lege ferenda (łac.) — dotyczą pożądanej zmiany albo uzupełnienia istniejącego prawa; [zwrot używany na określenie ewentualnych przyszłych zmian w obowiązującym ustawodawstwie: przyszłe prawo a. prawo, jakim być powinno; red. WL]. [przypis redakcyjny]
De litteratura res erat (łac.) — chodziło o literaturę. [przypis redakcyjny]
de mane consilium (łac.) — z rana rada; tu: rano pogadamy. [przypis redakcyjny]
de methodo (łac.) — o sposobie. [przypis redakcyjny]
de modo consultationis (łac.) — o sposobie obrad. [przypis redakcyjny]
de necessitate (łac.) — koniecznie. [przypis redakcyjny]
de necessitate (łac.) — z konieczności. [przypis redakcyjny]
de necessitate (łąc.) — koniecznie. [przypis redakcyjny]
de nervo (łac.) — o funduszu. [przypis redakcyjny]
de nihilo (łac.) — o niczym. [przypis redakcyjny]
de novo (łac.) — na nowo. [przypis redakcyjny]
de novo (łac.) — od nowa. [przypis redakcyjny]
de periculo dantis et accipientis (łac.) — o niebezpieczeństwo dającego i przyjmującego. [przypis redakcyjny]
de philosophia et quibusdam aliis (…) de gratitudine (łac.) — o filozofii i niektórych innych sprawach [jak np.] o wdzięczności. [przypis redakcyjny]
de praeteritis (łac.) — o tym, co się stało. [przypis redakcyjny]
de sanguine gentis (łac.) — z krwi własnej. [przypis redakcyjny]
de statu rerum (łac.) — o stan rzeczy. [przypis redakcyjny]
de tempore (łac.) — o czasie; tu: o terminie ślubu. [przypis redakcyjny]
de throno (łac.) — z tronu. [przypis redakcyjny]
De tribus impostoribus — książka z XVI wieku ogłaszająca Mojżesza, Jezusa i Mahometa za oszustów; wedle Grzegorza IX miał ją napisać Fryderyk II. [przypis redakcyjny]
de tutela (łac.) — z opieki. [przypis redakcyjny]
de uicissitudine fortunae (łac.) — o zmienności losu. [przypis redakcyjny]
de ulterioribus (łac.) — o dalszych rzeczach. [przypis redakcyjny]
de verbum (łac.) — poprawnie: de verbo; ale to mówi nieuk. [przypis redakcyjny]
De vestra (…) loqui (łac.) — O waszej sławie lepiej zamilczeć, niż za mało powiedzieć. Cytat z pamięci, niedokładny z Sallustiusza Bellum Iugurthinum XIX: „De Carthagine silere melius puto, quam parum dicere”. [przypis redakcyjny]
de vita et moribus (łac.) — o życie i obyczaje. [przypis redakcyjny]
de vita et moribus spiritualium (łac.) — o życie i obyczaje duchowieństwa. [przypis redakcyjny]
dead blank (ang.) — śmiertelna pustka. [przypis redakcyjny]
Death of a King (ang.) — śmierć króla. [przypis redakcyjny]
death — śmierci. [przypis redakcyjny]
Debaty — „Journal des Debats”, wielki dziennik paryski, założony w r. 1789. [przypis redakcyjny]
debetur (łac.) — należy się. [przypis redakcyjny]
debiliores aemulos (łac.) — słabsi nieprzyjaciele. [przypis redakcyjny]
debilitatem mentis (łac.) — osłabienie umysłu. [przypis redakcyjny]
debitam gratificationem (łac.) — należnej nagrody. [przypis redakcyjny]
debite (łac.) — słusznie, zasłużenie. [przypis redakcyjny]
debosz (z fr.) — hulanka, rozpusta. [przypis redakcyjny]
debosz (z fr.) — rozpusta, hulatyka. [przypis redakcyjny]
deboszant (z fr.) — hulaka. [przypis redakcyjny]
deboszujący — biesiadujący, pijący. [przypis redakcyjny]
debrza — wąska, płytka, dolina w kształcie litery V, o stromych, nierównych zboczach, wypłukana przez wody okresowe; z czasem osady mogą ją spłycać i wyrównywać jej zbocza, przekształcając debrzę w dolinę wciosową, parów lub wądół. [przypis redakcyjny]
decem laudes, centum laudes, quinquaginta laudes, mille laudes (łac.) — dziesięć pochwał, sto pochwał, pięćdziesiąt pochwał, tysiąc pochwał. [przypis redakcyjny]
Decemviri — byli w Rzymie (acz pierwej w Grecyi) najwyżsi panowie, którzy byli na miejsce konsulów postanowieni; ale ta odmiana nie długo trwała. Zwano je decemviri, że ich 10 było. Tytus Liwiusz Dekady, ks. 3. [przypis redakcyjny]
Decet eos laudare defunctos, qui res arduas praeclarasque fecerunt (łac.) — Przystoi sławić po śmierci takich, którzy rzeczy trudnych i świetnych dokonali (Platon). Wszystkie trzy cytaty oznaczone na marginesie rękopisu. [przypis redakcyjny]
decoquere ante parta maiorum nati, sanguinis non virtutis haeredes? Equites! (łac.) — urodzeni do trwonienia tego, co przodkowie zebrali… czyśmy dziedzicami krwi a nie cnoty? Rycerze! [przypis redakcyjny]
decoris et honoris (łac.) — godności i honoru. [przypis redakcyjny]
decorum (z łac. decorus: przyzwoity, stosowny) — zasada zgodności formy i treści; termin pochodzący z Poetyki Arystotelesa. [przypis redakcyjny]
decus, decoris (łac.) — chluba, ozdoba. [przypis redakcyjny]
decyz — zarządzenie, decyzja. [przypis redakcyjny]
Deczyński rozpoczął pisać swoje pamiętniki — tekst francuski podajemy tu w przekładzie polskim (przyp. wyd.). [przypis redakcyjny]
Dedalus — budowniczy ateński, miał zbudować Minosowi na Krecie labirynt. [przypis redakcyjny]
dedykacja — tu: poświęcenie kościoła. [przypis redakcyjny]
deesse (łac.) — opuścić. [przypis redakcyjny]
deesse (łac.) — uchybić. [przypis redakcyjny]
deest (łac. desum, deesse) — jest niobecny, brakuje. [przypis redakcyjny]
defalka — potrącenie, obniżenie czynszu. [przypis redakcyjny]
defektowi — niedomaganiu, brakowi. [przypis redakcyjny]
defektu — błędu. [przypis redakcyjny]
defendens (łac. broniący) — obrońca tez stanowiących przedmiot dysputy. [przypis redakcyjny]
defensionis patriae (łac.) — obrony ojczyzny. [przypis redakcyjny]
defensive (łac.) — odpornie. [przypis redakcyjny]
defensor patriae (łac.) — obrońca ojczyzny. [przypis redakcyjny]
defensorów matrimonii (z łac.) — obrońców małżeństwa. [przypis redakcyjny]
definitor — pomocnik prowincjała, tj. przełożonego nad klasztorami całej prowincji a. kraju. [przypis redakcyjny]
deformitatem (łac.) — uszczerbek, zrujnowanie. [przypis redakcyjny]
defraudacja — sprzeniewierzenie; także przemyt przez granicę. [przypis redakcyjny]
defraudator regum (łac.) — zdrajcą królów. [przypis redakcyjny]
defuncti periculo (łac.) — przebywszy niebezpieczeństwo. [przypis redakcyjny]
Degen (niem.) — szpada. Sdegena jest prawdopodobnie nieużywaną już formą dialektową. [przypis redakcyjny]
degeneracją (z łac.) — [forma B.lp r.ż.:] przekształcenie. [przypis redakcyjny]
degradacja — zejście na niższy stopień. [przypis redakcyjny]
Deh! quando (…) sua gemma — „Ach, kiedy wrócisz na świat żywych, racz także poświęcić mi wspomnienie. Jestem Pia; Siena dała mi życie; znalazłam śmierć w naszych bagniskach. Ten, który, zaślubiając mnie, dał mi swój pierścień, zna moje dzieje”. [przypis redakcyjny]
dei proprium est protegere, quos dignos iudicat (łac.) — właściwe Bogu jest osłaniać tych, których godnymi [tego] sądzi. [przypis redakcyjny]
dek a. deka (z niem.) — nakrycie, pokrowiec. [przypis redakcyjny]
dek — przykrycie, derka. [przypis redakcyjny]
dekadent — zwolennik nurtu artystycznego i literackiego, który powstał pod koniec XIX wieku w środowisku burżuazyjnym. Charakteryzował się skrajnym indywidualizmem, pesymizmem i dystansem wobec społeczeństwa. Dekadenci, pragnąc podkreślić swoją odmienność i lekceważenie mieszczańskich norm, celowo rezygnowali z własnych potrzeb oraz wygód. Ich charakterystyczny wygląd (długie, czarne peleryny oraz artystycznie zaniedbane, dłuższe włosy) często budził drwiny i żarty. [przypis redakcyjny]
Dekady — tym tytułem oznaczano historię Liwiusza, której powszechnie przyjęty tytuł jest: Ab urbe condita libri CXXXXII. [przypis redakcyjny]
deklaracja — oświadczenie. [przypis redakcyjny]
deklarują i obiecują (daw.) — znaczenie nieosobowe; dziś: deklarowano i obiecywano. [przypis redakcyjny]
dekret — chodzi o akt nominacji króla. [przypis redakcyjny]
dekret ferować (starop.) — wyrok stanowić. [przypis redakcyjny]
dekret królewski z dnia 21 grudnia 1807 r. — Dziennik Praw Ks. Warsz. I, 10. [przypis redakcyjny]
dekret solutionis (łac.) — wyrok zapłaty, uiszczenia. [przypis redakcyjny]
