Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć ludzie!

Tu Patyczak, Brudne Dzieci Sida! Lubię biegać, lubię grać, ale czytać wprost uwielbiam. Dlatego wspieram skromnym, ale za to regularnym comiesięcznym zleceniem stałym Fundację Wolne Lektury. Napisałem nawet wiersz:

Czy wolisz czytać w domu, czy na łonie natury,
Zapraszam! Wspierajmy razem Fundację Wolne Lektury!

Wspieram Wolne Lektury!
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Pocałunki
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

„Ach długo jeszcze poleżę (…) zanim nareszcie uwierzę, że mnie nie kochano po prostu” — śpiewa Sanah wraz z Katarzyną Nosowską i …Marią Pawlikowską-Jasnorzewską. Teksty tej poetki do dziś inspirują nie tylko artystów i artystki, ale i odsłaniają różne strony miłości.

Wydane w 1926 r. Pocałunki należą do najpopularniejszych tomików autorstwa Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Utwory z tego zbioru jednak znacząco różnią się zarówno od wcześniejszych, jak i późniejszych wierszy poetki.

Pocałunki zostały skomponowane w myśl zasady mniej znaczy więcej. W zbiorze dominują wiersze krótkie, przeważnie czterowersowe — impresja, fraszki. Nie ma tam kunsztownych zabiegów wersyfikacyjnych, bogatych rymów, śmiałych metafor i zaskakujących porównań. Zamiast tego Pawlikowska stawia na prostotę wyrazu, sięgając po wyrażenia z języka potocznego i mało poetyckie elementy codzienności (jak np. w wierszach Tapicer, Talerz z Kopenhagi czy Aeroplan). W takim otoczeniu jeszcze donośniej wybrzmiewają gorzkie, ironiczne, niekiedy zaskakujące pointy, w formułowaniu których poetka była mistrzynią (por. m.in. Fotografia, w której wysoki styl trzech pierwszych wersów silnie kontrastuje z prostą pointą „To jest bardzo mało”).

Ze względu na miniaturowość form w tomiku wielu znawców poezji Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej widzi w Pocałunkach inspiracje zwięzłą i konkretną poezją japońską. Podobieństwo to dostrzegalne jest również w sferze tematycznej. Uczucia tęsknoty, żalu, samotności, niespełnienia i samotności przedstawiane za pośrednictwem motywów ze świata przyrody (zob. m.in. Słowiki, Mewa, Huragan) czy kosmosu (Wielki Wóz, Gwiazdy spadające) są subtelne i stonowane. Nie ma tu krzyku ani nawet głośniejszej konwersacji salonowej — głos podmiotu lirycznego Pocałunków jest cichy, a poruszane przez niego kwestie — intymne i osobiste.

Weźmy na przykład dwa utwory o tym samym tytule Miłość. Pierwszy z nich to wyznanie zakochanej osoby, tęskniącej za obiektem swych uczuć. Drugi — rozżalony zwrot do kochanka: „Przecież mnie kochasz nad życie? Sam mówiłeś przeszłego roku…”. W obu tych tekstach — inaczej niż we wcześniejszych epokach — głos i ostatnie słowo należą do kobiety, która ma pełne prawo wyrażać przeżywane przez siebie emocje.

Tom wierszy Pocałunki Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej dostępny jest jako e-book w formatach EPUB i MOBI oraz jako PDF.

O autorze

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska
autor nieznany, domena publiczna, Wikimedia Commons

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

Ur.
24 listopada 1891 w Kraków
Zm.
9 lipca 1945 w Manchester
Najważniejsze dzieła:
Aeroplan, Bluebells, Film amerykański, Fotografia, Kto chce, bym go kochała, Zapomniane pocałunki

Poetka i dramatopisarka, córka malarza Wojciecha Kossaka, siostra satyryczki Magdaleny Samozwaniec. Specjalizowała się w krótkich utworach poetyckich, przywołujących na myśl starożytną tradycję epigramatu. Najczęściej pisała wiersze o tematyce miłosnej, zazwyczaj oparte na nieoczekiwanych konceptach. Nieobca była jej też tematyka pozycji kobiety w społeczeństwie. W czasie wojny tworzyła z kolei wiersze opisujące wpływ brutalnej historii na losy i mentalność ludzką.