Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Agaton Giller, Ogólna charakterystyka powstania w 1863 r.
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

„Jest to znaną od dawna prawdą, że tylko narody mierne i bez rzeczywistego znaczenia w świecie nie mają nieprzyjaciół” — takimi słowami rozpoczyna się Ogólna charakterystyka powstania w 1863 r. autorstwa Agatona Gillera.

Wybuch powstania styczniowego w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku to największy polski zryw o charakterze narodowowyzwoleńczym. Giller w swym opracowaniu przedstawia syntetyczną analizę przyczynowo-skutkową podjętej przez Polaków próby wyswobodzenia się spod jarzma Rosji. Utwór został napisany z perspektywy czynnego uczestnika, a nie tylko biernego obserwatora. Wydano go w 1888 roku we Lwowie, w dwudziestą piątą rocznicę tytułowego wydarzenia, już po śmierci autora.

Giller rozpoczyna swój wywód przedstawieniem argumentacji, dlaczego uważa większość wcześniej powstałych publikacji na temat powstania styczniowego za nieobiektywne i przekłamane. Dokonuje również krytycznej oceny decyzji politycznych podejmowanych przez organizacje i osoby mające największy wpływ na przebieg zrywu, podkreślając jednocześnie wytrwałość, odwagę i wytrzymałość fizyczną walczących powstańców. Opracowanie Gillera przybliża również działalność i główne założenia tajnych organów państwowych oraz ich wzajemne powiązania. W Ogólnej charakterystyce powstania w 1863 r. autor porusza kwestie jedności narodowej, znaczenia chłopów w działalności na rzecz odbudowy państwa polskiego, a także propaguje zniesienie pańszczyzny; wskazuje na konieczność większego zaangażowania się szlachty w zagadnienia rangi państwowej. Z utworu wybrzmiewa wielkie oddanie Gillera sprawie polskiej, jego wiara w oswobodzenie narodu, a także gorący patriotyzm.

Agaton Giller był spiskowcem, działaczem niepodległościowym, zesłańcem, dziennikarzem i członkiem Tymczasowego Rządu Narodowego. Opowiadał się za zbrojnym wystąpieniem przeciwko zaborcy, jednocześnie krytykując przedwczesny (w jego opinii) wybuch powstania.

Ogólna charakterystyka powstania w 1863 r. dostępna jest jako e-book (EPUB i Mobi Kindle) oraz plik PDF.

Spis treści:

    Przedmowa
  1. I.
  2. II
  3. III

O autorze

Agaton Giller
Portret Agatona Gillera, il. autor nieznany, domena publiczna, Wikimedia Commons

Agaton Giller

Ur.
9 stycznia 1831 w Opatówek
Zm.
18 lipca 1887 w Iwano-Frankiwsk
Najważniejsze dzieła:
Ogólna charakterystyka powstania w 1863 r.

Polski dziennikarz i pisarz, konspirator i działacz niepodległościowy, członek i prezes Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym 1863 r.

Uwięziony w Cytadeli Warszawskiej pod zarzutem działalności antyrosyjskiej, skazany na katorgę w batalionach karnych we wsch. Syberii; po zwolnieniu w 1858 r. skazany na przymusowe osiedlenie w Irkucku, gdzie założył i prowadził polską szkołę.

Po powrocie do kraju w 1860 r. związany z Delegacją Miejską – komitetem, którego celem było dbanie o spokój publiczny po brutalnym stłumieniu przez wojsko rosyjskie manifestacji na Krakowskim Przedmieściu. Wydarzenie to skłoniło go do napisania odezwy Posłanie do wszystkich rodaków na ziemi polskiej, w której nawoływał do buntu przeciwko wrogowi.

Był członkiem Komitetu Centralnego Narodowego; podał się do dymisji po wybuchu powstania styczniowego, uważając jego poryw za przedwczesny. Pomimo tego znalazł się w składzie rządu powstańczego.

Zajmował się także redakcją pism powstańczych: ,,Strażnicy", ,,Ruchu" oraz ,,Wiadomości pola bitwy".

Zrezygnował z pełnienia funkcji w organach politycznych po otrzymaniu anonimowego wyroku śmierci.

Został skazany w Lipsku na cztery lata więzienia za wydawanie pisma ,,Ojczyzna". Od 1867 r. przebywał w Paryżu. Zmarł z powodu zapalenia płuc 18 lipca 1887 r. w Stanisławowie (Iwano-Frankiwsk), gdzie został również pochowany. W 1981 r. jego prochy sprowadzono do Warszawy i złożono na Powązkach.