Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 427 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

6483 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Gatunek: Artykuł

  1. Garść gorzko-żartobliwych uwag dotyczących dobroczynności wydana w formie broszury w 1938 roku.

    Szmonces — to jest chyba dobre słowo na określenie tego przedziwnego, absurdalnego nieco wywodu, który przedstawia Korczak, żeby nakłonić członków żydowskiej społeczności do wnoszenia opłat na rzecz Pomocy dla Sierot.

  2. Poglądy Kazimiery Bujwidowej zadziwiają szerokością horyzontów i pogłębionym sposobem ujęcia poruszanych problemów. Na tle światowej historii ruchu feministycznego jej sylwetka umysłowa odznacza się śmiałością, wyrazistością i nowoczesnością. Działając na przełomie wieków, gdy na pierwszej fali feminizmu kobiety walczyły przede wszystkim o prawa obywatelskie, w tym wyborcze (ruch sufrażystek), Bujwidowa stawiała dalekowzrocznie kwestie, które stały się przewodnie dopiero dla drugiej i trzeciej fali: mianowicie wszechstronnej realizacji kobiety jako jednostki ludzkiej oraz uznania jednocześnie równości i różnicy.

    Bujwidowa stwierdza na przykład, dając wyraz swoistemu nietzscheanizmowi, że walka o prawa kobiet jest tak trudna, ponieważ mężczyźni i kobiety nie dorośli do partnerstwa. Kiedy się to stanie, będą wspólnie działać i tzw. kwestia kobieca ulegnie rozwiązaniu: „Zaliż człowiek, mężczyzna czy kobieta, tęskniący do nadczłowieka, mogą czego innego prócz wzajemnego doskonalenia się pragnąć? Jakiż wobec tego interes mieć mogą mężczyzna lub kobieta w poniżeniu lub pognębieniu jedno drugiego?”

    Wypowiadając się na temat tzw. „powołania” kobiety, ta matka sześciorga dzieci, którym wraz z mężem umożliwiła wszechstronny rozwój i samorealizację, pisze niezmiennie aktualnie: „Kobieta, która się świadomie instynktowi macierzyńskiemu poddaje, dobrze czyni. Ale nie wolno kobiecie w zadowoleniu instynktu macierzyńskiego widzieć jedynego celu życia, nie wolno jej zatracać siebie dla dziecka. Pełnią życia żyć winna kobieta. Nie »niczym«, ale zupełnym człowiekiem ma być rodzicielka przyszłych pokoleń. Inaczej schodzi do roli automatu — maszyny do rodzenia i hodowania dzieci”.

  3. Broszura Daszyńskiej-Golińskiej została opublikowana w związku z uzyskaniem przez kobiety praw wyborczych na podstawie Dekretu o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego z 28 listopada 1918. Celem publikacji, wydanej w Warszawie nakładem Związku Polskich Stowarzyszeń Kobiecych, było niewątpliwie przygotowanie do nadchodzących wyborów (odbyły się 26 stycznia 1919) do sejmu mającego uchwalić konstytucję II Rzeczypospolitej. Po części przygotowanie takie polegało na tym, aby dać wsparcie, umocnić nowo uprawnione wyborczynie. Autorka z doświadczenia wiedzieć bowiem musiała, że „prawo wyborcze kobiet jest akcją, która będzie zwalczana i ośmieszana”.

    Zawartość obejmuje informacje, takie jak: sumaryczna relacja z praktyki korzystania z praw wyborczych przez kobiety w innych państwach (np. w Anglii, Nowej Zelandii, Finlandii); przypomnienie zasług, które na rzecz swoich państw położyły kobiety-obywatelki, aby te prawa uzyskać; omówienie sposobu funkcjonowania nowoczesnych, demokratycznych systemów władzy, a wreszcie wyjaśnienie, jak mają się odbywać wybory (np. co zmienia proporcjonalność w stosunku do zwykłych wyborów większościowych itd.). Ciekawe jest uświadomić sobie, że pierwszym wyborom w Polsce towarzyszyły dwie okoliczności: po pierwsze, granice państwa pozostawały nieustalone (w części Galicji na wschód od Przemyśla trwa walka o granice z Ukraińcami), więc okręgi wyborcze objęły tylko część, bezspornie już polskich ziem; po drugie w procedurach wyborczych trzeba było uwzględnić, jak głosować mają niepiśmienni wyborcy (a należało wypisać imię i nazwisko swego kandydata, nie tylko postawić krzyżyk przy wydrukowanym nazwisku).

    Zofia Daszyńska-Golińska optymistycznie zapowiada — po doświadczeniu właśnie kończącej się wojny — nadejście nowej, kobiecej kultury: kultury pokoju, kultury rozwoju, a nie podboju. Zwraca więc uwagę wyborczyniom na zagadnienia, które niezależnie od stronnictwa politycznego łączą dążenia wszystkich kobiet, a są to: opieka nad dziećmi, nauczanie i wychowanie, opieka nad ubogimi, walka z nierządem, higiena społeczna, ustawodawstwo ochronne i ubezpieczenia pracy kobiet i młodocianych, zrównanie płac przy równych kwalifikacjach, popieranie spółdzielczości, walka z alkoholizmem, reforma kodeksu cywilnego, zawierającego nadal wiele niesprawiedliwości i absurdów. Autorka namawia, żeby właśnie pod kątem stosunku do tych ważnych dla kobiet kwestii wybierać do sejmu ludzi uczciwych i zdolnych, pracujących dla dobra publicznego.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

B

Bieda (2)

Brud (1)

C

Chłop (3)

Choroba (2)

Chrystus (1)

Ciało (5)

Cierpienie (1)

Cnota (3)

Córka (2)

Czarownica (2)

Czary (1)

Czas (1)

Czyn (2)

D

Dama (2)

Dom (7)

Dorosłość (1)

Drzewo (1)

Dzieciństwo (2)

Dziecko (20)

Dziedzictwo (7)

Dziewictwo (2)

E

Egoizm (1)

Emigrant (1)

Erotyzm (9)

F

Fałsz (4)

Filozof (2)

G

Głód (1)

Gospodyni (2)

Gość (1)

Grzech (3)

Grzeczność (1)

H

Handel (4)

Hańba (1)

Historia (13)

I

Idealista (1)

Interes (12)

J

Jedzenie (1)

K

Kara (1)

Kłamstwo (1)

Kobieta (161)

Kobieta demoniczna (1)

Kobieta "upadła" (8)

Kochanek (3)

Kochanek romantyczny (1)

Kondycja ludzka (21)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koniec świata (1)

Korzyść (3)

Król (1)

Krzywda (3)

Ksiądz (1)

Książka (1)

L

Lekarz (1)

Lud (5)

M

Małżeństwo (12)

Maszyna (2)

Matka (27)

Mądrość (1)

Mąż (3)

Mędrzec (2)

Mężczyzna (62)

Miasto (3)

Mieszczanin (2)

Milczenie (1)

Miłość (7)

Miłość spełniona (1)

Mizoginia (26)

Moda (1)

N

Nacjonalizm (1)

Narodziny (1)

Naród (3)

Natura (2)

Nauczyciel (1)

Nauczycielka (4)

Nauka (15)

Niewola (12)

O

Obcy (1)

Obowiązek (5)

Obraz świata (5)

Obrzędy (1)

Obyczaje (43)

Obywatel (23)

Odrodzenie (2)

Odwaga (1)

Okręt (1)

Opieka (3)

P

Pan (1)

Państwo (23)

Pieniądz (9)

Pies (1)

Piękno (1)

Podstęp (1)

Polityka (16)

Polowanie (3)

Polska (15)

Poświęcenie (5)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (20)

Praca (33)

Praca u podstaw (1)

Prawda (2)

Prawnik (1)

Prawo (61)

Przemiana (10)

Przemoc (1)

Przyjaźń (2)

R

Religia (10)

Rewolucja (4)

Robotnik (6)

Rodzina (4)

Rozstanie (1)

Rozum (4)

Rycerz (3)

S

Samobójstwo (1)

Samolubstwo (1)

Sąd (2)

Seks (7)

Sędzia (1)

Sierota (1)

Siła (5)

Słowo (2)

Sługa (1)

Sprawiedliwość (1)

Syn (3)

Szaleniec (1)

Szczęście (1)

Szkoła (10)

Ś

Śmierć (1)

U

Ucieczka (1)

Upadek (2)

Uroda (1)

Urzędnik (1)

W

Walka (24)

Walka klas (2)

Wdowa (1)

Wiedza (3)

Wieś (1)

Wina (1)

Władza (16)

Własność (5)

Wojna (7)

Wolność (26)

Współpraca (4)

Z

Zabobony (6)

Zbrodnia (1)

Zbrodniarz (1)

Zdrowie (1)

Zemsta (1)

Zło (1)

Ż

Żebrak (1)

Żołnierz (5)

Żona (8)

Gatunek: Artykuł

Brak opisu.
Zamknij

* Ładowanie