Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5706 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Epoka: Starożytność

  1. Cover
    tłum. Władysław Witwicki
    Epoka: Starożytność Rodzaj: Epika Gatunek: Rozprawa

    Jeden z najbardziej znanych utworów Platona, najważniejszy tekst kształtujący obraz ateńskiego filozofa Sokratesa w kulturze europejskiej. Książka ta, chociaż często zaliczana do dialogów, przedstawia treść trzech mów, które Sokrates wygłosił, stojąc przed sądem, oskarżony o psucie młodzieży i bezbożność. Postać niezłomnego myśliciela, niewinnego sprawiedliwego, który nie odstępuje od swoich zasad nawet w obliczu zagrożenia śmiercią, zapada w pamięć, przewija się w dziełach kolejnych pokoleń poetów, pisarzy i malarzy.

    Od czasów starożytnych Obrona Sokratesa bywa łączona w tetralogię z dialogiem Eutyfron, poprzedzającym ją w chronologii wydarzeń, oraz z następującymi po niej Kritonem i Fedonem: cztery pisma ukazujące ostatnie dni życia Sokratesa, od przyjęcia oskarżenia aż po śmierć w więzieniu.

    Tekst w popularnym przekładzie Władysława Witwickiego, zaopatrzony przez tłumacza we wstęp, omawiający tło wydarzeń, oraz obszerny komentarz do utworu.

  2. Cover
    tłum. Władysław Witwicki
    Epoka: Starożytność Rodzaj: Epika Gatunek: Rozprawa

    Sokrates i tesalski arystokrata Menon rozmawiają na temat cnoty (areté), inaczej mówiąc dzielności, doskonałości, obejmującej zalety właściwe najlepszym ludziom. Dodatkowymi uczestnikami dialogu są jeden ze służących Menona oraz Anytos, jeden z późniejszych oskarżycieli Sokratesa.

    Na początku dwaj główni rozmówcy rozważają podstawową kwestię: „Czym jest cnota i czy można się jej nauczyć?”. Natrafiają przy tym na kłopot zwany obecnie paradoksem Menona. Wydaje się, że nie ma sensu szukać wiedzy. Gdyż albo człowiek szuka tego, co zna, wówczas przecież nie będzie tego szukał, albo tego, czego nie zna, a wtedy nie wie, czego ma szukać.

    W odpowiedzi na ten problem Sokrates usiłuje eksperymentalnie dowieść, że dysponujemy wiedzą wrodzoną, jej poznawanie jest przypominaniem sobie tego, co nieśmiertelna dusza człowieka poznała przed narodzinami. W dialogu pojawia się w związku z tym interesująco, krok po kroku ukazane rozwiązywanie problemu geometrycznego: znalezienia boku kwadratu, który miałby pole dwukrotnie większe od pola kwadratu o boku dwóch stóp.

  3. Antygona to wydana w 442 p.n.e. jedna ze 123 tragedii Sofoklesa. Zaliczana jest do cyklu trzech tragedii tebańskich opartych na mitach o tebańskim rodzie Labdakidów, które zachowały się do naszych czasów w całości.

    Sofokles to obok Ajschylosa i Eurypidesa największy tragik starożytnej Grecji. Oprócz pisania w swoim życiu podejmował różne zajęcia: był politykiem, dowódcą wojskowym, kapłanem czy aktorem. Czczony był za życia, jak i po śmierci.

    Antygona opowiada o konflikcie tytułowej bohaterki z jej wujem, Kreonem, władcą Teb. W utworze ukazany jest też konflikt praw boskich i ludzkich. Antygona po tym, jak pochowała jednego ze swoich braci, którego uznano za zdrajcę, zostaje skazana na śmierć, ponieważ zrobiła to wbrew woli władcy. Pomimo próśb o ułaskawienie jej narzeczonego, syna Kreona, kara zostaje wykonana. To ściąga na Kreona liczne nieszczęścia.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (6)

Ambicja (1)

Anioł (19)

Artysta (5)

B

Bezsilność (1)

Bieda (19)

Błądzenie (6)

Błogosławieństwo (3)

Bogactwo (33)

Bogini (22)

Bohaterstwo (2)

Bożek (5)

Bóg (115)

Brat (9)

Broń (9)

Brud (2)

Bunt (1)

Buntownik (3)

Burza (11)

C

Carpe Diem (2)

Chciwość (4)

Chleb (3)

Chłop (1)

Choroba (9)

Ciało (29)

Ciąża (1)

Cierpienie (14)

Cisza (1)

Cmentarz (2)

Cnota (52)

Córka (9)

Cud (11)

Czarownica (1)

Czary (1)

Czas (13)

Czyn (11)

D

Dar (9)

Deszcz (2)

Diabeł (1)

Dobro (42)

Dom (2)

Doskonałość (1)

Droga (1)

Drzewo (6)

Duch (11)

Duma (7)

Dusza (63)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (24)

Dziedzictwo (2)

Dziewictwo (1)

Dźwięk (2)

E

Emigrant (2)

Erotyzm (4)

F

Fałsz (9)

Filozof (49)

Flirt (3)

G

Głód (7)

Głupiec (2)

Głupota (7)

Gniew (29)

Gospodarz (5)

Gość (12)

Góra (1)

Góry (1)

Gra (1)

Grób (4)

Grzech (12)

Grzeczność (7)

Gwiazda (4)

H

Handel (4)

Hańba (9)

Historia (4)

Honor (6)

I

Imię (7)

Interes (2)

J

Jabłko (1)

Jedzenie (16)

Jesień (2)

Język (1)

K

Kapłan (3)

Kara (33)

Katastrofa (5)

Klejnot (2)

Klęska (2)

Kłamstwo (22)

Kłótnia (8)

Kobieta (65)

Kobieta demoniczna (3)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (3)

Kondycja ludzka (87)

Konflikt (2)

Koń (15)

Korzyść (6)

Kradzież (2)

Krew (10)

Król (32)

Krzywda (9)

Książka (4)

Księżyc (5)

Kuszenie (2)

Kwiaty (6)

L

Las (2)

Lekarz (3)

List (5)

Litość (1)

Los (43)

Lud (7)

Lustro (1)

Ł

Łaska (4)

Łzy (18)

M

Malarstwo (2)

Małżeństwo (14)

Marzenie (3)

Maszyna (1)

Matka (37)

Mądrość (84)

Mąż (18)

Mędrzec (16)

Mężczyzna (18)

Miasto (8)

Milczenie (4)

Miłosierdzie (5)

Miłość (79)

Miłość niespełniona (1)

Miłość platoniczna (4)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Miłość spełniona (1)

Miłość tragiczna (2)

Mizoginia (7)

Młodość (16)

Modlitwa (23)

Morderstwo (10)

Morze (24)

Mucha (3)

Muzyka (7)

N

Nadzieja (3)

Nagroda (5)

Narkotyki (2)

Narodziny (3)

Naród (5)

Natura (26)

Nauczyciel (12)

Nauka (25)

Niebezpieczeństwo (7)

Niebo (3)

Nienawiść (7)

Nieśmiertelność (23)

Niewola (15)

Noc (14)

Nuda (1)

O

Obcy (1)

Obłok (2)

Obowiązek (10)

Obraz świata (44)

Obrzędy (4)

Obyczaje (15)

Obywatel (8)

Odrodzenie (7)

Odwaga (28)

Ofiara (23)

Ogień (10)

Ogród (2)

Ojciec (32)

Ojczyzna (7)

Oko (3)

Okręt (5)

Omen (10)

Opieka (17)

P

Pamięć (16)

Pan (3)

Państwo (43)

Patriota (1)

Piekło (3)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (30)

Pies (3)

Piękno (25)

Piętno (1)

Pijaństwo (5)

Piorun (2)

Plotka (3)

Pobożność (10)

Pocałunek (8)

Pochlebstwo (11)

Podróż (14)

Podstęp (37)

Poeta (14)

Poetka (2)

Poezja (25)

Pogarda (3)

Pogrzeb (19)

Pojedynek (7)

Pokora (6)

Pokój (3)

Pokusa (3)

Pokuta (1)

Polityka (10)

Polowanie (8)

Pomoc (9)

Poród (1)

Porwanie (2)

Posłaniec (1)

Poświęcenie (4)

Potop (1)

Potwór (6)

Pozory (7)

Pozycja społeczna (7)

Pożar (2)

Pożądanie (17)

Praca (21)

Praca organiczna (3)

Prawda (37)

Prawnik (1)

Prawo (35)

Prometeusz (1)

Proroctwo (23)

Prorok (4)

Prośba (5)

Próżność (3)

Przebranie (2)

Przekleństwo (4)

Przekupstwo (3)

Przemiana (14)

Przemijanie (31)

Przemoc (5)

Przyjaźń (15)

Przysięga (19)

Przywódca (10)

Ptak (15)

Pycha (6)

R

Radość (15)

Raj (4)

Realista (1)

Religia (5)

Rodzina (14)

Rośliny (4)

Rozkosz (19)

Rozpacz (13)

Rozstanie (5)

Rozum (41)

Rycerz (3)

Rzeka (5)

S

Samobójstwo (14)

Samotność (3)

Sąd (27)

Seks (8)

Sen (34)

Serce (2)

Sędzia (6)

Sierota (1)

Siła (13)

Siostra (6)

Skąpiec (4)

Sława (19)

Słońce (10)

Słowo (16)

Sługa (21)

Smutek (19)

Spokój (2)

Społecznik (4)

Sport (4)

Spotkanie (2)

Sprawiedliwość (63)

Starość (30)

Stoicyzm (1)

Strach (29)

Strój (8)

Stworzenie (2)

Sumienie (3)

Syn (54)

Syn marnotrawny (1)

Szaleństwo (7)

Szatan (7)

Szczęście (22)

Szkoła (3)

Szlachcic (1)

Sztuka (17)

Ś

Ślepiec (1)

Ślub (4)

Śmiech (9)

Śmierć (169)

Śmierć bohaterska (8)

Śpiew (8)

Światło (5)

Świątynia (5)

Święto (6)

Świętoszek (1)

Świt (3)

T

Tajemnica (10)

Taniec (7)

Tchórzostwo (1)

Teatr (2)

Testament (1)

Tęsknota (12)

Tłum (8)

Tora (3)

Trucizna (6)

Trup (9)

Twórczość (3)

U

Ucieczka (21)

Uczeń (4)

Uczta (19)

Umiarkowanie (20)

Upadek (1)

Uroda (10)

V

Vanitas (5)

W

Walka (40)

Wąż (10)

Wdowa (2)

Wesele (4)

Wiadomość (2)

Wiara (15)

Wiatr (7)

Wiedza (26)

Wierność (2)

Wierzenia (2)

Więzienie (3)

Więzień (4)

Wina (8)

Wino (11)

Wiosna (1)

Wizja (2)

Władza (64)

Własność (2)

Woda (5)

Wojna (29)

Wolność (5)

Wódz (1)

Wróg (6)

Wspomnienia (2)

Współpraca (2)

Wstyd (2)

Wygnanie (2)

Wyrzuty sumienia (1)

Wzrok (4)

Z

Zabawa (6)

Zabobony (1)

Zamek (1)

Zapach (3)

Zaświaty (29)

Zazdrość (8)

Zbrodnia (13)

Zbrodniarz (3)

Zdrada (13)

Zdrowie (3)

Zemsta (28)

Ziarno (1)

Ziemia (7)

Zima (1)

Zło (24)

Złodziej (11)

Złoty wiek (1)

Zmartwychwstanie (2)

Zwierzę (18)

Zwierzęta (15)

Zwycięstwo (8)

Ż

Żałoba (18)

Żart (1)

Żebrak (4)

Żołnierz (21)

Żona (42)

Życie (1)

Życie jako wędrówka (3)

Życie snem (1)

Żyd (23)

Żywioły (5)

Epoka: Starożytność

Czas
ok. 4000 r. p.n.e. – 476 r. (upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego)
Najwybitniejsi twórcy
Homer, Hezjod, Ajschylos, Sofokles, Eurypides, Arystofanes, Symonides, Safona, Anakreont, Teokryt, Plaut, Katullus, Wergiliusz, Horacy, Owidiusz, Petroniusz, Platon
Reprezentatywne gatunki
hymn, bajka, przypowieść, pieśń, epos, tragedia, komedia, dialog, apokalipsa, tren, epigramat, idylla, satyra

Najdłuższa z wyróżnianych epok, jej późniejszą część stanowi antyk — okres rozkwitu starożytnej kultury Grecji i Rzymu. W tym czasie narodziły się wszystkie najważniejsze gatunki literackie — począwszy od bajek i hymnów sumeryjskich, spisanych pismem klinowym, poprzez epos (pierwszym był sumeryjski Gilgamesz, następnymi Iliada i Odyseja na poły legendarnego Homera) i najważniejsze gatunki dramatu ukształtowane w V w. p.n.e., aż do liryki osobistej (Safona) i drobnych utworów okolicznościowych (jak epitalamium – pieśń weselna, czy epitafium, czyli nagrobek). Trudna do ogarnięcia całość dorobku starożytnych wszechstronnie odzwierciedla złożoność ludzkiego życia prywatnego i społecznego oraz relacje człowieka z tym, co nieludzkie.

Starożytność w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie