Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 380 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x

5615 free readings you have right to

Language Language

Period: Średniowiecze

  1. Boska Komedia to dzieło życia włoskiego poety Dante Alighieriego, którym chciał zapewnić nieśmiertelność, oddać hołd swojej zmarłej ukochanej Beatrycze oraz ostrzec lud średniowieczny przed konsekwencjami grzesznego życia.

    Poemat tryptyk — składający się z trzech ksiąg — Piekła, Czyśćca i Raju, po których wędruje alter ego autora, oprowadzane przez Wergiliusza, św. Bernarda z Clairvaux oraz ukochaną Beatrycze. Alighieri nie tylko jako bohater, ale i jako narrator krytykuje zaświaty, będące alegorią życia doczesnego. W całym utworze wyraźnie widać fascynację cyframi, zwłaszcza 3, będącą symbolem Trójcy Świętej. Księga pierwsza, Piekło, charakteryzuje się drastycznymi opisami wydarzeń i właśnie dzięki niej mówi się o dantejskich scenach.

  2. Tristan, siostrzeniec i wasal Marka, króla Kornwalii, odważnie staje do walki z potężnym rycerzem, Morhołtem. Mężczyzna wygrywa walkę, ale jest śmiertelnie ranny. Od rychłej śmierci ratuje go piękna Złotowłosa Izolda.

    Tristan wraca na dwór króla, który po pewnym czasie planuje ożenić się z właścicielką złotego włosa przyniesionego przez jaskółkę. Wasal próbuje ją odnaleźć — przeżywa kolejne przygody i okazuje męstwo w walce ze smokiem, a w zamian otrzymuje rękę pięknej Izoldy. Na statku do Kornwalii oboje przez przypadek wypijają zaczarowane wino, po którym zakochują się w sobie. W życiu Tristana pojawiają się kolejne komplikacje — małżeństwo Marka z Izoldą, opuszczenie Kornwalii i ukochanej, a także kolejna piękna kobieta, nosząca to samo imię…

    Dzieje Tristana i Izoldy to jedna z najpopularniejszych historii miłosnych w literaturze. Powstała na motywach legendy celtyckiej. Po raz pierwszy została spisana przez Josepha Bediera w 1900 roku. Stała się inspiracją dla wielu utworów literackich, muzycznych i scenicznych.

  3. Utwór datowany na lata 70. XV w., znany pod tytułem Lament świętokrzyski (od miejsca znalezienia rękopisu w klasztorze benedyktyńskim Św. Krzyża na Łysej Górze), a także jako Żale Matki Boskiej pod krzyżem lub (od incipitu) Posłuchajcie bracia miła…, stanowi przykład średniowiecznej liryki pasyjnej, realizującej motyw Stabat Mater. Rękopis utworu, którego autorstwo przypisywane było Andrzejowi ze Słupi, przeorowi świętokrzyskich benedyktynów, zaginął po wywiezieniu zbiorów warszawskiej Biblioteki Uniwersyteckiej do Petersburga w ramach represji carskich po powstaniu listopadowym. Zachował się jednak sporządzony przez Łukasza Gołębiowskiego, znalazcę rękopisu, odpis pieśni łysogórskich (tj. kodeksu obejmującego cztery pieśni maryjne: Posłuchajcie bracia miła…, Radości wam powiadam…, Mocne Boskie tajemności… i Zdrowaś Krolewno wyborna… oraz jedną o Bożym Ciele: O ciało Boga żywego…). Na tej podstawie utwór został opublikowany (po raz pierwszy w 1852 r. przez Wacława Aleksandra Maciejowskiego).

    Pieśń należy do gatunku zwanego lamentem (a. z łac. planktem). Forma poruszającego monologu Matki Boskiej opłakującej pod krzyżem śmierć swego syna, Chrystusa, wskazywała badaczom, że utwór mógł być fragmentem zaginionego pasyjnego dramatu liturgicznego, jednego z misteriów wielkopiątkowych.

All matching works

Motifs and themes

A

Alkohol (2)

Ambicja (1)

Anioł (14)

Antysemityzm (1)

B

Bieda (6)

Błazen (1)

Błądzenie (3)

Błogosławieństwo (3)

Błoto (2)

Bogactwo (4)

Bóg (31)

Brat (1)

Broń (6)

Burza (1)

C

Chciwość (3)

Choroba (8)

Chrystus (8)

Chrzest (1)

Ciało (12)

Cierpienie (19)

Cmentarz (1)

Cnota (1)

Cud (9)

Czarownica (2)

Czarownik (1)

Czary (8)

Czas (1)

Czyściec (2)

D

Dama (5)

Danse macabre (4)

Deszcz (1)

Diabeł (6)

Dobro (1)

Drzewo (2)

Duch (10)

Dusza (11)

Dworzanin (1)

Dwór (2)

Dzieciństwo (1)

Dziecko (6)

Dziedzictwo (2)

Dziewictwo (5)

Dźwięk (4)

E

Erotyzm (1)

F

Fałsz (1)

Filozof (4)

G

Głód (5)

Głupota (2)

Gniew (3)

Gotycyzm (1)

Gra (1)

Grób (3)

Grzech (28)

Gwiazda (2)

H

Hańba (1)

Historia (2)

Honor (2)

J

Jabłko (1)

Jedzenie (3)

K

Kaleka (1)

Kara (30)

Kat (1)

Klęska (2)

Kłamstwo (8)

Kłótnia (1)

Kobieta (30)

Kobieta demoniczna (1)

Kochanek (11)

Kondycja ludzka (11)

Konflikt wewnętrzny (5)

Koń (2)

Korzyść (2)

Kradzież (2)

Krew (8)

Król (21)

Krzywda (1)

Ksiądz (4)

Książka (2)

Księżyc (2)

Kwiaty (1)

L

Las (3)

Lekarz (3)

Lenistwo (1)

List (2)

Literat (1)

Los (4)

Ł

Łaska (1)

Łzy (3)

M

Małżeństwo (4)

Matka (4)

Matka Boska (6)

Mądrość (2)

Mąż (6)

Mędrzec (2)

Mężczyzna (12)

Miasto (3)

Mieszczanin (1)

Milczenie (2)

Miłosierdzie (7)

Miłość (41)

Miłość niespełniona (2)

Miłość silniejsza niż śmierć (4)

Miłość tragiczna (2)

Młodość (2)

Modlitwa (7)

Morderstwo (4)

Morze (2)

Muzyka (1)

N

Nadzieja (2)

Natura (1)

Nauczycielka (1)

Nauka (1)

Niebo (4)

Nienawiść (3)

Nieśmiertelność (2)

Niewola (2)

O

Obcy (2)

Obowiązek (2)

Obraz świata (2)

Obrzędy (2)

Obyczaje (12)

Odwaga (4)

Ofiara (2)

Ogień (2)

Ojciec (1)

Oko (1)

Okręt (1)

Okrucieństwo (3)

Olbrzym (1)

Opieka (3)

P

Pamięć (2)

Pan (4)

Panna młoda (2)

Państwo (1)

Piekło (10)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (4)

Pies (4)

Piękno (1)

Pijaństwo (2)

Plotka (1)

Pobożność (7)

Pocałunek (1)

Podróż (4)

Podstęp (1)

Poeta (3)

Poezja (4)

Pogarda (2)

Pogrzeb (3)

Pojedynek (10)

Pokora (3)

Polityka (2)

Polowanie (1)

Portret (1)

Porwanie (1)

Potwór (14)

Pozory (2)

Pozycja społeczna (6)

Pożądanie (2)

Praca (2)

Prawda (8)

Prawo (4)

Proroctwo (1)

Prorok (1)

Próżność (1)

Przebranie (4)

Przekleństwo (1)

Przekupstwo (3)

Przemiana (5)

Przemijanie (2)

Przemoc (6)

Przyjaźń (3)

Przysięga (3)

Przywódca (1)

Ptak (5)

Pycha (4)

R

Radość (2)

Raj (6)

Religia (36)

Robak (1)

Rodzina (3)

Rośliny (2)

Rozum (2)

Rycerz (40)

Rzeka (3)

S

Samobójstwo (3)

Samolubstwo (1)

Sąd (3)

Sąd Ostateczny (1)

Seks (3)

Sen (4)

Serce (6)

Sędzia (1)

Sierota (1)

Siła (1)

Siostra (1)

Skąpiec (1)

Sława (2)

Słońce (5)

Słowo (6)

Sługa (9)

Smutek (2)

Sprawiedliwość (6)

Starość (4)

Strach (9)

Strój (6)

Stworzenie (1)

Sumienie (1)

Syn (5)

Szaleniec (2)

Szatan (5)

Szkoła (1)

Szlachcic (3)

Ś

Ślub (2)

Śmiech (2)

Śmierć (38)

Śmierć bohaterska (3)

Śpiew (4)

Światło (1)

Świętoszek (1)

Święty (9)

Świt (1)

T

Tajemnica (4)

Tchórzostwo (2)

Testament (1)

Tłum (1)

Trucizna (1)

Trup (8)

U

Ucieczka (4)

Uczeń (1)

Upadek (1)

Upiór (1)

Uroda (4)

Urzędnik (1)

V

Vanitas (1)

W

Walka (10)

Wąż (3)

Wdzięczność (1)

Wiadomość (2)

Wiara (2)

Wiatr (2)

Wiedza (3)

Wierność (4)

Więzienie (2)

Wina (2)

Wino (2)

Wiosna (1)

Wizja (2)

Władza (5)

Własność (2)

Woda (1)

Wojna (11)

Wróg (5)

Wspomnienia (1)

Współczucie (3)

Wstyd (1)

Wygnanie (1)

Wzrok (1)

Z

Zamek (2)

Zaręczyny (1)

Zaświaty (6)

Zazdrość (6)

Zbawienie (2)

Zbrodnia (2)

Zbrodniarz (2)

Zdrada (13)

Zemsta (12)

Ziemia (1)

Zima (1)

Zło (2)

Zmartwychwstanie (2)

Zwierzę (2)

Zwierzęta (1)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żałoba (6)

Żebrak (4)

Żołnierz (1)

Żona (11)

Życie jako wędrówka (1)

Period: Średniowiecze

Czas
w Europie IV/V-XV w.; w Polsce X-XV w.
Najwybitniejsi twórcy
św. Augustyn, św. Tomasz z Akwinu, D. Alighieri, F. Villon; twórcy anonimowi
Reprezentatywne gatunki
dramat liturgiczny, misterium, moralitet, legenda, ballada, kronika, pieśń, chansons de geste, wiersz średniowieczny, dialog

Średniowiecze to tysiącletnia epoka, w czasie której po okresie rozkładu i upadku Imperium Rzymskiego oraz po wędrówkach ludów, Europa skonsolidowała się ponownie wokół religii chrześcijańskiej i instytucji Kościoła. Cechami literatury tego okresu są: uniwersalizm, nawiązywanie do tematów i motywów biblijnych Starego i Nowego Testamentu, dydaktyzm (skupiano się na cennych pouczeniach moralnych), parenetyczność (wskazywanie wzorów osobowych), alegoryczność, anonimowość (autorzy pisali dla pożytku powszechnego i chwały samego dzieła, nie własnej), dwujęzyczność (pisano w ogólnoeuropejskim języku łacińskim oraz lokalnych językach narodowych).

Średniowiecze in Wikipedia
Close

* Loading