Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Wspólnie budujemy najpopularniejszą bibliotekę internetową w Polsce.

Dzięki Twojej wpłacie uwolnimy kolejną książkę. Przeczytają ją tysiące dzieciaków!


Dorzucisz się?

Jasne, dorzucam się!
Tym razem nie, chcę przejść do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
Polska mowa → ← Co kochać?

Spis treści

    1. Król: 1
    2. Nauka: 1
    3. Pozycja społeczna: 1
    4. Sława: 1
    5. Strój: 1
    6. Uczeń: 1

    Władysław BełzaKatechizm polskiego dzieckaDisce puer[1]

    KrólSiadł król Batory[2] na swej stolicy
    W sławy i blasku potędze;
    Miecz mu połyskał w dzielnej prawicy,
    Dłoń drugą oparł na księdze.
    Strój, Pozycja społecznaPrzed królem stało małe pacholę[3],
    Uśmiech miał w oczach swawolny,
    Ale myśl jakąś jasną na czole,
    A był to biedny żak[4] szkolny.
    Choć ubiór jego nie lśnił szkarłatem,
    Bo nosił świtkę[5] siermiężną[6];
    Nie drżał on trwożnie przed majestatem,
    Choć stał z pokorą należną.
    Nauka, Uczeń, SławaA król i mędrzec w jednej osobie,
    Los chłopca mając na względzie:
    „Ucz się! — doń rzecze, — a ja to zrobię,
    Że w pierwszych będziesz stał rzędzie!”
    Bo wiedział król ten, że nie garść złota
    Darzy znaczeniem i władzą;
    Ale nauka, prawość i cnota,
    Na szczeble sławy prowadzą.
    I choć król dawno spoczął już w grobie,
    Dotąd brzmi jego orędzie[7]:
    „Ucz się pacholę! a mówię tobie,
    Że będziesz w pierwszych stał rzędzie!”

    Przypisy

    [1]

    disce puer (łac.) — ucz się, chłopcze. [przypis edytorski]

    [2]

    Batory, Stefan (1533–1586) — właśc. Istvan Bathory, książę Siedmiogrodu, od 1571 król Polski, a od 1576 wielki książę litewski; poślubił Annę Jagiellonkę, córkę Zygmunta I Starego, ostatnią przedstawicielkę Piastów na polskim tronie. Jeden z najwybitniejszych polskich królów elekcyjnych. [przypis edytorski]

    [3]

    pacholę (przestarz.) — chłopiec mający od kilku do kilkunastu lat, już nie małe dziecko, a jeszcze nie młodzieniec; także: giermek. [przypis edytorski]

    [4]

    żak (przestarz.) — uczeń, student. [przypis edytorski]

    [5]

    świtka — męska odzież wierzchnia używana przez chłopów oraz ubogą szlachtę; rodzaj koszuli z długimi rękawami, wykonanej z grubego materiału, sięgającej do połowy ud lub do kolan; stała się symbolem biedy, ale też szlachetnej prostoty; siermięga. [przypis edytorski]

    [6]

    siermiężny — prosty; wykonany z grubego materiału, zgrzebny. [przypis edytorski]

    [7]

    orędzie — apel, odezwa; skierowane do ogółu społeczeństwa uroczyste przemówienie osoby piastującej ważny urząd (przywódcy państwa, dostojnika kościelnego), często wygłaszane z okazji jakiegoś wydarzenia lub święta. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...