Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 381 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x

5612 free readings you have right to

Language Language

Katastroficzna powieść Brunona Jasieńskiego Palę Paryż ukazała się w odcinkach na łamach francuskiego socjalistycznego dziennika „L'Humanité” w 1928 r., a w następnym roku w formie książkowej nakładem wydawnictwa Ernesta Flammariona. Jak wspomina Juliusz Kaden-Bandrowski we wstępie do polskiego wydania (1929), publikacja, choć należąca do nurtu fantastyki, wywołała żywe reakcje ze względu na swą wymowę polityczną. Ostatecznie stała się powodem wydalenia w 1929 r. z Francji, gdzie przebywał na emigracji od 1925 r., komunizującego autora, który znalazł następnie schronienie w ZSRR (tam tłumaczenie opublikowano w nakładzie 140 000 egzemplarzy, a dodruk liczył 220 000).

Ciekawostkę stanowi fakt, że iskra, która zainicjowała powstanie płomiennej lewicowej powieści, skrzesana została przez drobne nieporozumienie językowe. Jasieński pisał Palę Paryż w odpowiedzi na wyszydzającą styl życia proletariatu radzieckiego nowelę Paula Moranda Je brûle Moscou; tymczasem w gwarze miejskiej owo brûler znaczyło tyle: palić, co: przemierzać przestrzeń, szlifować bruk. Tym niemniej cały tom L'Europe galante, w którym ukazała się nowela Moranda, stanowił przykład twórczości szczególnie nieznośnej dla polskiego awangardysty: proponującej eleganckie bon moty zamiast sztuki zmuszającej do pogłębionej refleksji. Jasieński zaproponował, by burżuazyjny świat przyjrzał się krytycznie stylowi życia swej mitycznej stolicy, owemu „tłumowi statystów” (oraz kilku protagonistom) — „jaki na ekran bulwarów paryskich wyrzuca co wieczora zepsuty aparat projekcyjny Europy”.

Temat epidemii, która brutalnie demaskuje zarówno charakter ludzi, jak również naturę panujących stosunków społecznych, prawie dwadzieścia lat później podejmie Albert Camus w swej najsłynniejszej powieści Dżuma. Jednak wypowiedź artystyczna Jasieńskiego — zarówno bardziej poetycka w poszczególnych frazach, jak i bardziej, mimo osadzenia w realiach epoki, abstrakcyjna i futurystyczna — ma charakter manifestu wiary w możliwość wydobycia z otchłani poniżenia i zatracenia rzeszy ludzi głodnych i wydziedziczonych, zepchniętych w tę otchłań przez garstkę sytych i posiadających.

    See also:

    Themes

    A

    Alkohol (1)

    Anioł (1)

    B

    Bezdomność (5)

    Bieda (6)

    Bijatyka (2)

    Błądzenie (3)

    Bóg (1)

    Bogactwo (3)

    Brat (1)

    Broń (1)

    Brud (1)

    C

    Choroba (11)

    Chrystus (1)

    Ciało (4)

    Czas (2)

    D

    Deszcz (2)

    Dom (2)

    Dorosłość (1)

    Dusza (1)

    Dzieciństwo (1)

    Dziecko (4)

    Dziedzictwo (2)

    F

    Filozof (1)

    G

    Głód (6)

    Grzech (1)

    H

    Handel (2)

    Historia (1)

    I

    Idealista (1)

    Interes (2)

    J

    Jedzenie (2)

    K

    Kobieta (11)

    Kobieta "upadła" (5)

    Kochanek (8)

    Kolonializm (10)

    Kondycja ludzka (2)

    Korzyść (2)

    Kradzież (3)

    Krew (2)

    Książka (3)

    L

    Lato (1)

    Literat (1)

    Los (1)

    Lud (3)

    Lustro (1)

    M

    Maszyna (4)

    Mędrzec (2)

    Mężczyzna (11)

    Miasto (25)

    Miłość (3)

    Modlitwa (1)

    Morderstwo (2)

    Morze (2)

    Muzyka (2)

    N

    Nacjonalizm (1)

    Nauczyciel (1)

    Nauka (2)

    Niebezpieczeństwo (3)

    Nienawiść (3)

    Niewola (1)

    Noc (3)

    O

    Obraz świata (4)

    Obrzędy (2)

    Obyczaje (11)

    Odrodzenie (1)

    Ojciec (2)

    Omen (1)

    P

    Pamięć (5)

    Państwo (3)

    Patriota (1)

    Pieniądz (2)

    Pies (4)

    Pobożność (1)

    Podróż (1)

    Polityka (2)

    Pożądanie (1)

    Pozory (1)

    Pozycja społeczna (10)

    Praca (10)

    Praca organiczna (1)

    Prawo (1)

    Przemiana (1)

    Przemoc (8)

    Przyroda nieożywiona (1)

    Przywódca (1)

    R

    Raj (1)

    Religia (8)

    Rewolucja (11)

    Robotnik (11)

    Rosja (1)

    Rosjanin (1)

    Rozczarowanie (1)

    Rzeka (2)

    Ś

    Śmierć (5)

    Święto (5)

    Świt (1)

    S

    Samobójstwo (3)

    Seks (4)

    Sen (3)

    Serce (1)

    Słowo (2)

    Sługa (1)

    Strach (6)

    Strój (1)

    Syn (2)

    Szaleństwo (5)

    Szaleniec (1)

    Sztuka (1)

    T

    Taniec (1)

    Tłum (5)

    Trucizna (2)

    Trup (1)

    U

    Upadek (1)

    Urzędnik (1)

    W

    Walka (3)

    Więzień (1)

    Więzienie (7)

    Wiedza (3)

    Wino (1)

    Wizja (2)

    Władza (12)

    Woda (1)

    Wolność (1)

    Wróg (3)

    Współczucie (1)

    Wspomnienia (2)

    Wzrok (2)

    Ż

    Żołnierz (3)

    Żyd (3)

    Z

    Zabawa (3)

    Zabobony (1)

    Zbawienie (1)

    Zdrowie (1)

    Zemsta (3)

    Zwierzę (1)

    Zwierzęta (1)

    Information about the work

    Author: Bruno Jasieński

    Ur.
    17 lipca 1901 r. w Klimontowie pod Sandomierzem
    Zm.
    17 września 1938 r. w Moskwie
    Najważniejsze dzieła:
    But w butonierce (zbiór wierszy 1921), Pieśń o głodzie (poemat 1922), Ziemia na lewo (zbiór wierszy 1924), Słowo o Jakubie Szeli (1926), …
    Source XML file
    Book on Editor's Platform
    Mix this book
    Close

    * Loading