Przypisy

ad cursum anni (łac.) — do przebiegu tego roku. [przypis redakcyjny]

ad cursum anni (łac.) — do zdarzeń tego roku. [przypis redakcyjny]

ad debitam formam (łac.) — w należyte karby. [przypis redakcyjny]

ad decursum anni (łac.) — do końca roku. [przypis redakcyjny]

ad deliberandum (łac.) — do namysłu. [przypis redakcyjny]

ad deliberandum (łac.) — do rozwagi dalszej odłożenie [o sprawie sądowej]. [przypis redakcyjny]

ad dispositionem consiliorum (łac.) — do kierownictwa w radach. [przypis redakcyjny]

ad effectum (łac.) — do skutku. [przypis redakcyjny]

ad essentiam (łac.) — do treści. [przypis redakcyjny]

ad eum finem, per quem (łac.) — do takiego końca, przez który. [przypis redakcyjny]

ad eventum (łac.) — do wyniku. [przypis redakcyjny]

ad feliciora tempora (łac.) — do pomyślniejszych czasów. [przypis redakcyjny]

ad galli cantum (łac.) — jak kogut zapieje. [przypis redakcyjny]

ad Galli cantum (łac.) — przy śpiewie koguta; dwuznaczność: gallus: kogut, Gallus: Francuz. [przypis redakcyjny]

ad Galli cantum non timet iste leo (łac.) — Lew ten nie lęka się, gdy kogut pieje. [przypis redakcyjny]

ad gradum et perfectionem (łac.) — do stopnia i doskonałości. [przypis redakcyjny]

ad gubernium (łac.) — do kierowania. [przypis redakcyjny]

ad hoc (łac.) — doraźnie, bez uprzedniego przygotowania. [przypis redakcyjny]

ad humilitatem et submissionem (łac.) — do upokorzenia i uległości. [przypis redakcyjny]

ad hunc actum (łac.) — na ten akt. [przypis redakcyjny]

ad Imam requisitionem (łac.) — natychmiast na żądanie. [przypis redakcyjny]

ad instantiam (łac.) — za wstawieniem się. [przypis redakcyjny]

ad instantiam venerabilis fiscalis (łac.) — do orzeczenia wielebnego oskarżyciela konsystorskiego. [przypis redakcyjny]

ad iustum valorem (łac.) — do słusznej wartości. [przypis redakcyjny]

ad libitum (łac.) — do woli, ile tylko chcą. [przypis redakcyjny]

ad locum electionis (łac.) — na miejsce obioru. [przypis redakcyjny]

ad locum facti (łac.) — na miejsce uczynku. [przypis redakcyjny]

ad manus (łac.) — do rąk. [przypis redakcyjny]

ad meridiem (łac.) — ku południowi. [przypis redakcyjny]

ad metam (łac.) — do celu. [przypis redakcyjny]

ad minimum (łac.) — najmniej. [przypis redakcyjny]

ad modernum (…) statum — do obecnego stanu. [przypis redakcyjny]

ad munditiem (łac.) — ku ochędóstwu. [przypis redakcyjny]

ad mutuum amplexum (łac.) — dla wzajemnego powitania. [przypis redakcyjny]

ad oboedientiam (łac.) — do posłuszeństwa. [przypis redakcyjny]

ad occidentem (łac.) — na zachodzie. [przypis redakcyjny]

ad oppugnationem (łac.) — do dobywania. [przypis redakcyjny]

ad opus belli (łac.) —- do dzieła wojennego; na wojnę. [przypis redakcyjny]

ad patres (łac.) — do ojców. [przypis redakcyjny]

ad perfectionem (łac.) — do zupełnego. [przypis redakcyjny]

ad perpetuam rei memoriam (łac.) — na wieczną rzeczy pamiątkę. [przypis redakcyjny]

ad personam (łac.) — do osoby. [przypis redakcyjny]

ad pinguem glaebam (łac.) — do tłustej roli. [przypis redakcyjny]

ad posteritatem meruimus — zasłużyliśmy na przyszłość. [przypis redakcyjny]

ad praefixum (…) locum (łac.) — do oznaczonego miejsca. [przypis redakcyjny]

ad praesens elucescunt (łac.) — teraz na jaw wychodzą. [przypis redakcyjny]

ad praesens (łac.) — na chwilę. [przypis redakcyjny]

ad praesens (łac.) — obecnie. [przypis redakcyjny]

ad praesens (łac.) — teraz. [przypis redakcyjny]

ad primum (łac.) — co do pierwszego. [przypis redakcyjny]

ad probandum suas incubentias (łac.) — do udowodnienia praw dzierżenia. [przypis redakcyjny]

ad propria (łac.) — do swojej własności [przypis redakcyjny]

ad rationem (łac.) — na rachunek. [przypis redakcyjny]

ad recognoscentiam (łac.) — do rozpoznania. [przypis redakcyjny]

ad regnandum (łac.) — do korony. [przypis redakcyjny]

ad regrressum (łac.) — do powrotu. [przypis redakcyjny]

ad rem (łac.) — do rzeczy. [przypis redakcyjny]

ad rogum monumenta nostra damnantur (…) (łac.) — pomniki nasze skazywane są na stos. Trudno się nie śmiać z głupoty tych, co mniemają, że potęgą obecną można zniszczyć nawet pamięć wieku następnego. [przypis redakcyjny]

ad scamnum asinorum (łac.) — do oślej lawy. [przypis redakcyjny]

ad scamnum asinorum (łac.) — do oślej ławy. [przypis redakcyjny]

ad secundam illationem (łac.) — co do drugiego wniosku. [przypis redakcyjny]

ad senectam (łac.) — ku starości. [przypis redakcyjny]

ad Septembrem (łac.) — do września. [przypis redakcyjny]

ad septemtrionem (łac.) — ku północy. [przypis redakcyjny]

ad societatem belli (łac.) — do udziału w wojnie. [przypis redakcyjny]

ad societatem (łac.) — do wspólnego działania. [przypis redakcyjny]

ad statum anni huius (łac.) — do zdarzeń tego roku. [przypis redakcyjny]

ad sufficientiam (łac.) — dostateczne. [przypis redakcyjny]

ad testimonium okulatów (łac.) — na świadectwo naocznych świadków. [przypis redakcyjny]

Ad tot instantias — na tyle domagań. [przypis redakcyjny]

ad usum (łac.) — do użytku. [przypis redakcyjny]

ad victum (łac.) — żywność; por. wikt. [przypis redakcyjny]

ad violenta media (łac.) — do gwałtownych środków. [przypis redakcyjny]

ad vitae tempora (łac.) — do zgonu. [przypis redakcyjny]

ad votum in frequentia (łac.) — do zakonnego ślubu w obecności. [przypis redakcyjny]

ad votum (łac.) — do ślubu. [przypis redakcyjny]

Adam Górowski — emigrant, osławiony awanturnik. [przypis redakcyjny]

Adam Konarski (zm. 1574) — biskup, humanista, wielokrotnie posłował do różnych krajów w misjach dyplomatycznych. W r. 1573 był członkiem poselstwa, które towarzyszyło Walezemu z Francji do Polski. [przypis redakcyjny]

Adam Mahrburg (1855–1913) — filozof pozytywistyczny, zwolennik Kanta, popularyzator i wykładowca filozofii na tajnych kompletach w Warszawie. [przypis redakcyjny]

Adam — Mickiewicz. [przypis redakcyjny]

Adam — Potocki. [przypis redakcyjny]

Adam Stanisław Krasiński (1814–1800) — biskup kamieniecki, niegdyś jeden z głównych przywódców Konfederacji Barskiej, porwany na Śląsku przez Rosjan i więziony w Warszawie w r. 1772, cieszył się opinią jednego z najgorliwszych patriotów; przybywszy na Sejm po raz pierwszy od lat 22, 28 sierpnia 1789 zdołał wymową swoją skłonić stany do zajęcia się reformą ustroju. [przypis redakcyjny]

adamantina corda (łac.) — serca twarde jak diament. [przypis redakcyjny]

Adamastor — olbrzym wywołujący burze morskie; postać z poematu Luizjady poety portugalskiego Luísa Vaz de Camõesa (XVI w.). [przypis redakcyjny]

adamaszek — gruba, wzorzysta tkanina jedwabna. [przypis redakcyjny]

adamaszek — gruba, wzorzysta tkanina jedwabna; zwana tak od Damaszku, gdzie ją początkowo wyrabiano. [przypis redakcyjny]

adamaszek (z arab.) — gruba, wzorzysta tkanina jedwabna. [przypis redakcyjny]

Adamowa — Adamowa Czartoryska. [przypis redakcyjny]

adaptowany — przystosowany. [przypis redakcyjny]

Adasia uściskaj, pani Arturowej złóż moje uszanowanie — hrabina Arturowa Potocka i syn jej Adam. [przypis redakcyjny]

Adda — rzeka w górnych Włoszech, lewy dopływ Padu. [przypis redakcyjny]

Addisona, który (…) nie odróżnił wypadków, w których przystoi poecie naśladować artystę (…) — w rozmaitych miejscach swojej podróży i swojej rozmowy o monetach starożytnych. [przypis redakcyjny]

addo (łac.) — dołączam, dodaję. [przypis redakcyjny]

addo (łac.) — dołączam. [przypis redakcyjny]

Ademar — biskup z Puy, legat papieski. [przypis redakcyjny]

adeo regum stipator inseparabilis amor est, cui stipendium clementia penditur (łac.) — do tego stopnia nieodstępną towarzyszką królów jest miłość, której żołd płaci się łaską. [przypis redakcyjny]

adept — uczeń, zwolennik. [przypis redakcyjny]

Adesso parla! (wł.) — teraz mów! [przypis redakcyjny]

adeste qui omnia humana prae divitiis spernitis (…) (łac.) — słuchajcie wy, co dla bogactw wszystkimi sprawami ludzkimi gardzicie, mniemając, że nie ma ani zaszczytu wielkiego, ani cnoty bez opływania w dostatki: jedyna nadzieja narodu rzymskiego, Cyncynnat, uprawiał rolę za Tybrem cztery morgi wynoszącą; tam czy to kopiąc rów, czy orząc, został pozdrowiony i pozdrowił posłów, którzy go poprosili, żeby w todze wysłuchał rozkazów senatu; zdziwiony, każe żonie Hacylii przynieść togę z chaty, którą przywdział, obtarłszy się równocześnie z kurzu i potu; winszują mu posłowie dyktatury i wiodą do miasta. [przypis redakcyjny]

adherent — stronnik, poplecznik. [przypis redakcyjny]