Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Gusta Dawidsohn-Draengerowa, Pamiętnik Justyny
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Pamiętnik Justyny napisany został przez Gustę Dawidsohn-Dränger w krakowskim więzieniu Montelupich pomiędzy styczniem a kwietniem 1943 roku. Rękopis powstał na skrawkach papieru toaletowego, bowiem autorka w więzieniu dysponowała jedynie takim materiałem. Utrudniło to późniejszym redaktorom pracę, stąd w tekście znajduje się wiele luk lub zamazanych fragmentów.

Pamiętnik Justyny jest świadectwem oporu, który stawili Niemcom w czasie II wojny młodzi Żydzi. Gusta Dawidsohn-Dränger opisuje, jak kształtował się żydowski ruch oporu, zatajając jednak, rzecz jasna, prawdziwe imiona i nazwiska bohaterów tekstu oraz unikając wszelkich szczegółów, mogących umożliwić ich dekonspirację — tekst powstawał w trakcie okupacji, kiedy rozgrywały się przedstawiane w nim wypadki.

Drugim, niemniej istotnym, zamysłem pamiętnika jest próba przybliżenia charakteru wyjątkowych więzi, łączących grupę młodych bojowników — ich wiernej przyjaźni, wzajemnej lojalności oraz poświęcenia, ale także codziennych lęków, niekończących się rozterek, wątpliwości dotyczących tożsamości, przyszłości i wreszcie sensu podjętych działań.

Rękopis, ukryty w blaszanym pudełku w piecu, przechowała żydowska organizacja „Ichud”. Ostateczny tekst został zredagowany i opublikowany już po zakończeniu wojny, w 1946 roku, przez kolegium w składzie: Michał Borwicz, Nella Rost i Józef Wulf, w ramach prac Wojewódzkiej Żydowskiej Komisji Historycznej w Krakowie. Wspomnienie o autorce napisał jej znajomy, Bernard Johannes. Wstępu kolegium redakcyjnego oraz wspomnienia nie włączono do niniejszej publikacji. Informacje zawarte w tych materiałach zostały wykorzystane przy opracowaniu przypisów.

Tekst Gusty Dawidsohn-Dränger jest znany również zagranicznym czytelnikom. Wydanie hebrajskie Pamiętnika Justyny ukazało się w 1953 roku, a angielskie w 1996.

Pamiętnik Justyny dostępny jest jako e-book (EPUB i Mobi Kindle) oraz plik PDF.

Spis treści:

    Wstawka

O autorze

Gusta Dawidsohn-Draengerowa
fot. autor nieznany, domena publiczna, Wikimedia Commons

Gusta Dawidsohn-Draengerowa

Ur.
w Kraków
Zm.
8 listopada 1943 w Polska
Najważniejsze dzieła:
Pamiętnik Justyny

Gusta Dawidsohn-Dränger, pochodząca z rodziny chasydzkiej z dynastii Ger, była aktywną działaczką żydowskiego ruchu młodzieżowego. W latach 30. XX wieku należała do młodzieżowej niesocjalistycznej organizacji syjonistycznej ,,Akiba", redagowała także pismo ,,Ceirim" (,,Młodzi"). W czasie okupacji niemieckiej została bojowniczką Żydowskiej Organizacji Bojowej. Jest autorką Pamiętnika Justyny, stanowiącego niezwykle ważny dokument zagłady Żydów, a zarazem jedno z pierwszych opublikowanych świadectw na ten temat. Książka, napisana po polsku, powstała w 1943 roku w krakowskim więzieniu Montelupich i stanowi --- wycinkowy, bo ograniczony ramą czasową i terytorialną --- zapis walki krakowskich Żydów z niemieckim okupantem.

Gusta Dawidsohn-Dränger była żoną Szymszona Drängera, jednego z liderów ,,Akiby", wraz z którym w czasie II wojny światowej przeprowadziła liczne i śmiałe akcje partyzanckie, wymierzone przeciwko niemieckim najeźdźcom. Oboje zostali aresztowani i prawdopodobnie zamordowani przez Niemców w listopadzie 1943 roku --- dokładna data ani miejsce ich pochówku nie są znane.

Motywy występujące w tym utworze Wszystkie motywy