Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5722 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Autor: Halina Krahelska

  • Halina Krahelska X
  1. Książka ta jest świadectwem potężniejącego w drugiej połowie lat 30. XX wieku buntu robotników przeciw wyzyskowi i niemal feudalnym stosunkom w zakładach pracy. Jest to powieść-reportaż, z dynamiczną akcją, z portretami działaczy związkowych, agentów policji, urzędników i fabrykantów. Są liczne postaci kobiet i wstrząsający wątek traktowanej zwyczajowo przemocy seksualnej w zakładzie pracy. Widzimy sztywność ról społecznych, nici powiązań i wzajemnej usłużności w obrębie klas wyższych, a więc mechanizmy, które powodowały, że ochrona praw robotników przez powołane do tego urzędy państwowe nie mogła być skuteczna. Niektóre fragmenty noszą charakter gorzkiej satyry na stosunki społeczno-polityczne w schyłkowym okresie rządów obozu piłsudczyków.

    Ostatnia część książki nawiązuje do świeżych wówczas i głośnych wydarzeń w krakowskiej fabryce opon „Semperit”. W marcu 1936 roku protest przeciw niskim płacom został krwawo stłumiony przez policję, a jednak pracownikom udało się osiągnąć spełnienie ich postulatów. Pomimo ujęcia tych faktów w formę powieściową, nakład Polskiego strajku został w roku 1937 skonfiskowany przez cenzurę, a Krahelskiej wytoczono proces: wprawdzie pisarka została uniewinniona od zarzutu zniewagi wojewody krakowskiego i okręgowego inspektora pracy, ale skazano ją na grzywnę w wysokości tysiąca złotych za obrazę policji państwowej.

    Po wojnie tylko raz doszło do wznowienia powieści. We współczesnej Polsce działalność i twórczość Haliny Krahelskiej zostały zapomniane, a niewątpliwie zasługują, by przywrócić je naszej pamięci.

    Była autorką wielu książek socjologicznych m.in. Praca kobiet w przemyśle współczesnym (wyd. 1932). Jednakże pisząc „Polski strajk” wolała „zamiast artykułu rojącego się od liczb” obrać formę literacką, aby „zawarte tu dzieje dosięgły łatwiej umysłów i serc obywateli Rzeczypospolitej” (jak uzasadniała we wstępie). Stosunki w znanych jej ośrodkach przemysłu polskiego ukazała na przykładzie fikcyjnej fabryki trykotaży „Szpilka”

Wybrane utwory

Halina Krahelska

Polski strajk

Motywy i tematy

Autor: Halina Krahelska

Ur.
12 maja 1886 w Odessieu
Zm.
19 kwietnia 1945 w Ravensbrück
Najważniejsze dzieła:
Ochrona macierzyństwa robotnicy w przedsiębiorstwach państwowych polskich (1928), Ochrona pracy w Polsce. Stan obecny i drogi dalszego rozwoju (współautor: W. Landau, 1928), Praca kobiet w przemyśle współczesnym (1932), Wspomnienia rewolucjonistki (1934), Ze wspomnień inspektora pracy ((współautorzy: M. Kirstowa, S. Wolski, 1936), Strajk polski (1937), Pamiętnik więźnia Oświęcimia (1942).

Polska pisarka, socjolożka i działaczka społeczna.

Mówiono o niej ,,komunistka"; była gorącą patriotką i demokratką. W młodości, mieszkając w Rosji, przez kilka lat przebywała na zesłaniu za działalność socjalistyczną. W niepodległej Polsce, jako urzędniczka Państwowej Inspekcji Pracy, wizytowała fabryki i brała udział w negocjowaniu sporów zbiorowych. Zajmowała ją szczególnie ochrona zdrowia i macierzyństwa kobiet pracujących. To ona doprowadziła do zakładania żłobków przyfabrycznych. W roku 1937 współzakładała Kluby Demokratyczne, zrzeszające ludzi przeciwnych rozwojowi w Polsce tendencji totalistycznych. We wrześniu 1939 r., podczas oblężenia Warszawy koordynowała ratowanie ludzi spod gruzów zburzonych kamienic i opiekę nad mieszkańcami. Związana z Wojskowym Biurem Historycznym, wchodzącym w skład Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej, została zadenuncjowana gestapo, prawdopodobnie przez wrogą jej grupę polskiej skrajnej prawicy. Zmarła z wycieńczenia w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück na kilka tygodni przed wyzwoleniem. Jeszcze tam tworzyła projekty usprawnienia ochrony pracy w powojennej Polsce.

Zamknij

* Ładowanie