Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 434 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Epoka: Pozytywizm,
epoka: Modernizm

  1. Historia młodej dziewczyny, która w pogoni za wolnością i w poszukiwaniu samorealizacji postanawia zostać aktorką.

    Janka Orłowska z Bukowca, bohaterka powieści „Komediantka” (1896), ma dość życia w małym, szarym miasteczku i podporządkowywania się decyzjom ojca. Chcąc odmienić swoje życie, odchodzi z domu i wstępuje do grupy teatralnej. Praca na scenie wydaje się być spełnieniem jej marzeń, ale rzeczywistość ma niewiele wspólnego z wyobrażeniami. Okazuje się, że bez wybitnego talentu i znajomości w środowisku nie da się wiele osiągnąć. W wyniku niepowodzeń Janka dochodzi do punktu krytycznego. Powieść powstała na podstawie osobistych doświadczeń teatralnych Reymonta oraz prowadzonych przez niego obserwacji.

  2. W gospodarstwie Wawrzona trwają przygotowania do wyprowadzki — rodzina musi iść w komorne.

    Pracuje jednak tylko Wawrzonowa, sam gospodarz wyleguje się po topieniu smutków w alkoholu. Kobieta, przechadzając się po gospodarstwie, ubolewa nad losem rodziny i zastanawia się, jak teraz będzie wyglądało ich życie.

    Nowela W Porębie ukazuje obrazek z chłopskiego życia — w realistyczny sposób przedstawia ich obyczajowość i problemy, nie stroniąc od trudnych tematów związanych z przykrymi doświadczeniami.

    Władysław Stanisław Reymont to jeden z najważniejszych pisarzy młodopolskich, przedstawiciel realizmu i naturalizmu, prozaik, nowelista. W 1924 roku został nagrodzony literacką Nagrodą Nobla za powieść Chłopi.

  3. Tytułowa Lili to śliczna, młoda aktorka, która swoją urodą, niewinną naiwnością i radością życia podbija serca niemal wszystkich napotkanych ludzi.

    Podbija również serce Leona Zakrzewskiego — młodzieniec tylko po to, by być przy niej, dołącza do tej samej grupy teatralnej. Wkrótce Leon wyznaje Lili miłość i oświadcza się jej. Początkowo Lili, choć nie do końca wierzy we własne szczęście, zgadza się bez oporu, co zachwyca Zakrzewskiego. Niebawem jednak okazuje się, że podjęcie decyzji może nie być takie proste.

    Opowiadanie Lili ukazuje nie tylko historię miłosną dwojga młodych ludzi, ale także w interesujący sposób przedstawia codzienność grupy aktorskiej wraz z jej problemami i urokami. Utwór został opublikowany po raz pierwszy 1899 roku w Krakowie.

    Władysław Stanisław Reymont to jeden z najważniejszych pisarzy młodopolskich, przedstawiciel realizmu i naturalizmu, prozaik, nowelista. W 1924 roku został nagrodzony literacką Nagrodą Nobla za powieść Chłopi.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (18)

Ambicja (2)

Anioł (1)

Antysemityzm (2)

Artysta (2)

B

Bezdomność (1)

Bezpieczeństwo (1)

Bieda (20)

Bijatyka (4)

Błogosławieństwo (1)

Bogactwo (5)

Bóg (3)

Bunt (4)

Burza (1)

C

Carpe Diem (1)

Chciwość (2)

Chleb (1)

Chłop (43)

Choroba (12)

Ciało (2)

Ciąża (6)

Ciemność (1)

Cierpienie (6)

Cmentarz (1)

Córka (10)

Czarownica (1)

Czary (1)

Czas (5)

D

Deszcz (4)

Diabeł (1)

Dobro (1)

Dojrzałość (1)

Dom (10)

Droga (1)

Drzewo (4)

Duch (7)

Dusza (3)

Dwór (3)

Dziecko (13)

Dziedzictwo (1)

Dziewictwo (1)

E

Erotyzm (1)

G

Głód (3)

Głupiec (4)

Głupota (1)

Gorycz (1)

Gospodarz (4)

Gospodyni (5)

Gość (3)

Grób (1)

Grzech (11)

Gwiazda (1)

H

Handel (5)

Hańba (1)

Honor (2)

I

Interes (5)

J

Jedzenie (27)

Jesień (7)

K

Kaleka (2)

Kara (9)

Karczma (13)

Kłamstwo (5)

Kłótnia (19)

Kobieta (53)

Kobieta "upadła" (5)

Kochanek (5)

Kondycja ludzka (25)

Konflikt (20)

Konflikt pokoleń (2)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koń (14)

Korzyść (3)

Kozioł ofiarny (1)

Król (1)

Krzywda (3)

Ksiądz (22)

Księżyc (3)

Kuszenie (1)

Kwiaty (3)

L

Las (6)

Lekarz (3)

List (1)

Los (5)

Lud (1)

Ł

Łzy (13)

M

Małżeństwo (23)

Marzenie (2)

Matka (18)

Matka Boska (1)

Mądrość (4)

Mąż (19)

Melancholia (5)

Mężczyzna (19)

Miasto (4)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (4)

Miłość (17)

Miłość niespełniona (4)

Miłość spełniona (4)

Miłość tragiczna (1)

Mizoginia (2)

Młodość (5)

Modlitwa (12)

Morderstwo (1)

Muzyka (10)

N

Natura (10)

Nauka (4)

Niedziela (2)

Nienawiść (2)

Niewola (1)

Noc (14)

Nuda (2)

O

Obcy (2)

Obłok (1)

Obowiązek (2)

Obraz świata (7)

Obrzędy (7)

Obyczaje (63)

Odwaga (1)

Ogień (1)

Ojciec (25)

Ojczyzna (1)

Omen (1)

P

Pamięć (2)

Pan (5)

Panna młoda (5)

Pielgrzym (3)

Pieniądz (15)

Pies (18)

Piętno (3)

Pijaństwo (10)

Plotka (14)

Pobożność (14)

Pocałunek (3)

Podróż (1)

Podstęp (2)

Pogrzeb (2)

Pokusa (3)

Polak (1)

Polska (1)

Poród (1)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (22)

Pożar (6)

Pożądanie (11)

Pożegnanie (1)

Praca (28)

Praca u podstaw (2)

Prawda (1)

Prawnik (2)

Prawo (2)

Próżność (2)

Przebaczenie (1)

Przeczucie (1)

Przemiana (8)

Przemoc (13)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (1)

Przyroda nieożywiona (5)

Przywódca (1)

Ptak (12)

Pycha (3)

R

Religia (9)

Robotnik (1)

Rodzina (15)

Rośliny (3)

Rozczarowanie (2)

Rozpacz (4)

S

Samotnik (2)

Sąd (5)

Sąsiad (2)

Seks (3)

Sen (1)

Sędzia (1)

Siła (1)

Siostra (2)

Skąpiec (1)

Słońce (3)

Słowo (3)

Sługa (5)

Smutek (2)

Spotkanie (1)

Sprawiedliwość (20)

Starość (10)

Strach (9)

Sumienie (1)

Syn (15)

Syn marnotrawny (3)

Szaleniec (1)

Szatan (3)

Szkoła (1)

Szlachcic (17)

Sztuka (2)

Ś

Ślub (3)

Śmiech (3)

Śmierć (10)

Śpiew (2)

Światło (5)

Święto (5)

Świętoszek (1)

Święty (3)

T

Tajemnica (1)

Taniec (8)

Tchórzostwo (1)

Teatr (1)

Tęsknota (8)

Tłum (6)

U

Ucieczka (2)

Upadek (2)

Upiór (1)

Uroda (3)

Urzędnik (6)

V

Vanitas (1)

W

Walka (6)

Walka klas (5)

Wdowa (4)

Wdowiec (5)

Wesele (14)

Wiadomość (1)

Wiatr (9)

Wieczór (3)

Wierzenia (7)

Wieś (51)

Wina (2)

Wiosna (6)

Wizja (1)

Władza (2)

Własność (22)

Woda (4)

Wojna (4)

Wolność (2)

Wspomnienia (5)

Wstyd (1)

Wyrzuty sumienia (6)

Z

Zabawa (7)

Zabobony (6)

Zaręczyny (2)

Zaświaty (3)

Zazdrość (24)

Zbrodnia (1)

Zdrada (10)

Zdrowie (2)

Zemsta (13)

Ziemia (4)

Zima (20)

Zło (2)

Złodziej (3)

Zwierzę (2)

Zwierzęta (15)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żal (3)

Żałoba (2)

Żart (1)

Żebrak (10)

Żołnierz (3)

Żona (28)

Żyd (12)

Epoka: Pozytywizm

Czas
w Europie ok. 1840 — ok. 1880 r.; w Polsce ok. 1864 — ok. 1890 r.
Najwybitniejsi twórcy
europejscy: H. Balzack (Ojciec Goriot), Ch. Dickens (Klub Pickwicka), L. Tołstoj (Wojna i pokój, Anna Karenina), F. Dostojewski (Zbrodnia i kara), G. Flaubert (Pani Bovary), E. Zola (Germinal, Nana), Stendhal (Czerwone i czarne); polscy: B. Prus (Lalka), E. Orzeszkowa (Nad Niemnem), H. Sienkiewicz (Trylogia), M. Konopnicka, A. Asnyk
Reprezentatywne gatunki
powieść, opowiadanie, nowela

Pozytywizm był europejskim prądem filozoficznym zapoczątkowanym przez Augusta Comte'a — autora Wykładu filozofii pozytywnej. Światopogląd pozytywistyczny opierał się na scjentyzmie, ewolucjonizmie, agnostycyzmie i determinizmie. W etyce obowiązywała zasada utylitaryzmu, czyli użyteczności. Ważną rolę odgrywał też liberalizm. Podstawą programu społecznego była praca organiczna, z którą wiąże się praca u podstaw (Polska). W pozytywizmie rozpoczął się proces emancypacji kobiet. W literaturze obowiązywał realizm i naturalizm (weryzm). W Królestwie Polskim nastąpił gwałtowny rozwój czasopiśmiennictwa (»Przegląd Tygodniowy«, »Niwa«, »Kurier Codzienny«).

Pozytywizm w Wikipedii

Epoka: Modernizm

Czas
1880-1900 r.
Najwybitniejsi twórcy
europejscy: Ch. Baudelaire, J. A. Rimbauld, P. Verlaine, S. Mallarme, O. Wilde, A. Strindberg, R. M. Rilke, A. Błok, A. Czechow, M. Maeterlinck, H. Ibsen, G. B. Shaw; polscy: S. Wyspiański, G. Zapolska, S. Przybyszewski, W. Reymont, S. Żeromski
Reprezentatywne gatunki
dramat, powieść, aforyzm

Nowatorska tendencja w sztuce i literaturze przełomu XIX i XX w. W literaturze polskiej pojęcie to występuje często jako synonim Młodej Polski albo określenie wstępnej fazy jej rozwoju, ale tendencje modernistyczne miały charakter międzynarodowy. Znamienny był dla nich protest wobec kultury mieszczańskiej, poczucie kryzysu kultury (dekadentyzm, pesymizm) i poszukiwanie nowych form ekspresji (symbolizm, kult „sztuki dla sztuki”, zjawisko cyganerii artystycznej skłóconej ze środowiskiem filistrów; później naturalizm, ekspresjonizm, intuicjonizm). Najważniejsze ośrodki znajdowały się we Francji i Niemczech (m.in. wpływ filozofii H. Bergsona, A. Schopenhauera i F. Nietzschego), ale charakterystyczne było twórcze włączenie się do ogólnoeuropejskiego nurtu kultury państw dotąd pozostających na uboczu.

Zamknij

* Ładowanie