Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Dlaczego wspieram Wolne Lektury?

Bo gdybym miał kupować wszystkie książki, które chciałbym przeczytać, to nie starczyłoby mi miejsca w domu.

A tak, mam je wszystkie w telefonie, w aplikacji.

Andrzej, darczyńca Wolnych Lektur

Zrób to, co ja i wspieraj Wolne Lektury

Oświecenie

Sortuj:

powiastki filozoficzne Oświecenie

François-Marie Arouet (Voltaire / Wolter) Denis Diderot Epika Alkohol Ambicja Artysta Bieda Bogactwo Bóg Brat Bunt Burza Chciwość Chłop Choroba Chrzest Ciało Cień Cierpienie Cnota Cud Czas Dar Diabeł Dobro Dom Dorosłość Duch Duma Dusza Dwór Dziecko Egoizm Filozof Flirt Głupiec Głupota Gospodarz Gospodyni Gość Gra Grzech Handel Historia Honor Imię Interes Jedzenie Kaleka Kapłan Kara Katastrofa Klejnot Kłótnia Kobieta Kobieta "upadła" Kochanek Kolonializm Kondycja ludzka Konflikt Konflikt wewnętrzny Koń Korzyść Kradzież Król Ksiądz Książka Lekarz Lenistwo List Literat Los Lud Łzy Małżeństwo Matka Mąż Mężczyzna Miasto Milczenie Miłosierdzie Miłość Młodość Moda Morderstwo Nadzieja Natura Nauczyciel Nauka Niebezpieczeństwo Niebo Nienawiść Niewola Nuda Obraz świata Obrzędy Obyczaje Odwaga Ojciec Oko Okręt Okrucieństwo Pamięć Pan Państwo Pieniądz Pies Piękno Plotka Pobożność Pocałunek Podróż Podstęp Poeta Pogarda Pogrzeb Pojedynek Pokusa Polityka Poświęcenie Pozory Pozycja społeczna Pożądanie Praca Prawda Prawo Prorok Przebranie Przeczucie Przemiana Przemoc Przyjaźń Przysięga Przywódca Pycha Raj Religia Robotnik Rodzina Rozpacz Rozum Rycerz Samobójstwo Sąd Sąd Ostateczny Seks Sen Sędzia Siostra Skarb Słowo Sługa Służalczość Spowiedź Sprawiedliwość Starość Strach Strój Sumienie Syn Szaleństwo Szantaż Szczęście Szlachcic Sztuka Śmiech Śmierć Śpiew Teatr Trucizna Trup Twórczość Ucieczka Uczeń Uczta Upadek Uroda Urzędnik Walka Wąż Wdowiec Wiara Wiedza Wierność Więzienie Więzień Wina Wino Wizja Władza Własność Wojna Wolność Współczucie Zabobony Zaświaty Zbawienie Zbrodnia Zbrodniarz Zdrada Zemsta Zło Zwierzę Zwierzęta Żebrak Żołnierz Żona Życie jako wędrówka Żyd

O epoce

Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

  • autor: Marta Modelska