Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 433 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Stanisław Wyspiański,
gatunek: Tragedia

  • Stanisław Wyspiański X
  1. Noc listopadowa to dramat Stanisława Wyspiańskiego z 1904 roku. Jest to trzeci utwór poety poruszający tematykę powstania listopadowego.

    Akcja rozgrywa się w czasie pierwszych godzin powstania. W utworze przedstawione są między innymi losy powstańców, napotkane przeszkody czy opór społeczeństwa. Równocześnie autor przedstawia wątek mitologiczny, który stanowi komentarz bądź uzupełnienie do wydarzeń mających miejsce podczas powstania.

  2. Bolesław Śmiały, pierwszy król Polski, zabija biskupa Stanisława, jej patrona. Do dziś aktualny problem konfliktu pomiędzy państwem a kościołem w interpretacji Wyspiańskiego.

    Ten tekst trzeba czytać z podręcznikiem historii w ręku — bez szczegółowej wiedzy o przebiegu konfliktu pomiędzy pierwszym królem Polski (dzisiaj zwanym Bolesławem II Szczodrym) a biskupem krakowskim Stanisławem ze Szczepanowa (późniejszym świętym) nie zrozumiemy nawet ćwierci aluzji i sądów Wyspiańskiego. Ten długi, wierszowany monolog opowiada całą historię z punktu widzenia króla Bolesława. Nie jest to jednak jedyny utwór Wyspiańskiego poświęcony tej tematyce: dramat Skałka opowiada tą samą historię, ale z punktu widzenia duchownego.

  3. Dramat powstał w roku 1903. Składa się z luźno powiązanych ze sobą scen, opartych na klasycznym homeryckim micie o wojnie trojańskiej.

    Charakterystyczną cechą utworu jest podkreślanie konfliktów zarówno w obozie greckim (sztuka zaczyna się od sporu Achillesa z Agamemnonem), jak i trojańskim (między Hektorem a Parysem). Zgodnie z antyczną tradycją, dramaturg wielokrotnie ukazuje wpływ bóstw na bieg wydarzeń.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Artysta (3)

B

Bijatyka (1)

Błądzenie (2)

Błogosławieństwo (1)

Błoto (1)

Bogini (1)

Bohater (1)

Bóg (12)

Brud (1)

Bunt (1)

C

Chciwość (1)

Chłop (7)

Chrystus (2)

Chrzest (2)

Ciemność (1)

Cierpienie (2)

Cmentarz (1)

Czary (1)

Czyn (6)

D

Dobro (1)

Droga (1)

Duma (1)

Dusza (2)

Dziecko (8)

Dziedzictwo (1)

F

Filozof (1)

G

Gospodyni (2)

Gra (1)

Grób (3)

Grzech (12)

Gwiazda (1)

H

Handel (1)

Historia (5)

I

Idealista (2)

Imię (1)

K

Kapłan (2)

Kara (4)

Klęska (2)

Kłótnia (2)

Kobieta (9)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (3)

Konflikt (2)

Korzyść (1)

Krew (4)

Krzywda (2)

Ksiądz (14)

Książka (1)

L

Lenistwo (1)

List (1)

Los (2)

Lud (7)

Ł

Łzy (2)

M

Matka (7)

Melancholia (1)

Mężczyzna (3)

Miłość (6)

Mizoginia (1)

Modlitwa (4)

Morderstwo (2)

N

Nacjonalizm (3)

Naród (16)

Nauczyciel (2)

Nauka (1)

Niebezpieczeństwo (2)

Nienawiść (1)

Nieśmiertelność (2)

Niewola (3)

Noc (2)

O

Obłok (1)

Obowiązek (1)

Obraz świata (1)

Obyczaje (2)

Odrodzenie (4)

Ofiara (12)

Ogień (10)

Ojciec (6)

Ojczyzna (1)

Oko (1)

Omen (3)

P

Pan (1)

Państwo (4)

Piekło (1)

Pieniądz (1)

Piękno (1)

Piętno (1)

Piorun (1)

Plotka (2)

Poezja (4)

Pokora (1)

Pokusa (1)

Polak (5)

Polska (19)

Poświęcenie (3)

Powstanie (1)

Powstaniec (1)

Pozycja społeczna (6)

Praca (2)

Prawda (1)

Prawo (1)

Prometeusz (2)

Proroctwo (3)

Prorok (1)

Przekleństwo (13)

Przemiana (1)

Przemoc (1)

Przysięga (1)

Przywódca (5)

Ptak (3)

Pycha (2)

R

Religia (2)

Rewolucja (1)

Robotnik (2)

Rosja (1)

Rozum (1)

S

Samobójstwo (1)

Samolubstwo (1)

Samotnik (6)

Samotność (1)

Sąd (1)

Seks (1)

Sen (2)

Siła (5)

Sława (2)

Słońce (1)

Słowo (11)

Sługa (2)

Spowiedź (1)

Strach (3)

Strój (4)

Stworzenie (1)

Sumienie (1)

Syn (4)

Szaleniec (4)

Szaleństwo (7)

Szczęście (2)

Szlachcic (6)

Szpieg (2)

Sztuka (11)

Ś

Ślub (3)

Śmierć (9)

Śpiew (1)

Świątynia (1)

Święty (3)

T

Tajemnica (1)

Teatr (6)

Trup (1)

U

Upadek (1)

Upiór (1)

Urzędnik (2)

W

Walka (2)

Wąż (1)

Wiadomość (1)

Wiara (6)

Więzienie (1)

Więzień (1)

Wina (2)

Wizja (2)

Władza (3)

Wojna (1)

Wolność (6)

Wódz (1)

Wygnanie (2)

Wyrzuty sumienia (1)

Wzrok (1)

Z

Zabobony (1)

Zaświaty (1)

Zdrada (2)

Zemsta (5)

Zło (2)

Złodziej (1)

Zmartwychwstanie (2)

Zwycięstwo (2)

Ż

Żołnierz (4)

Autor: Stanisław Wyspiański

Ur.
15 stycznia 1869 w Krakowie
Zm.
28 listopada 1907 w Krakowie
Najważniejsze dzieła:
Wesele (1901); Legenda (1897), Warszawianka (1898), Lelewel (1899), Klątwa (1899), Wyzwolenie(1903), Noc Listopadowa (1903), Akropolis (1903), Powrót Odysa (1907), Sędziowie (1907)

Polski dramaturg, poeta okresu Młodej Polski, malarz, grafik. Studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych oraz historię sztuki, literaturę i historię na UJ. W latach 1890-1894 podróżował po Europie (Włochy, Szwajcaria, Francja, Niemcy, Praga czeska). Ożeniony z chłopką. Charakterystyczne są jego pastele — impresjonistyczne pejzaże oraz portrety w duchu estetyki secesji, na których postacie obrysowane wyrazistym konturem uchwycone są w naturalnych pozach. Jest twórcą polichromii i witraży w kościele Franciszkanów w Krakowie.
W nawiązujących do tradycji dramatu antycznego i szekspirowskiego dramatach symbolicznych Wyspiańskiego refleksji nad historią oraz problematyką narodową i społeczną dotyczącą Polski towarzyszy ideowa dyskusja z romantyzmem.

Stanisław Wyspiański w Wikipedii

Gatunek: Tragedia

Najważniejsi twórcy
Tespis, Ajschylos, Sofokles, Eurypides; P. Corneille, J. Racine, Ch. Marlowe, W. Shakespeare, Calderon, J. W. Goethe, F. Schiller, G. Byron; J. Kochanowski (pierwsza pol. tragedia, Odprawa posłów greckich 1578), J. Słowacki, Z. Krasiński, S. Wyspiański

Jeden z podst. gatunków dramatu; wywodzący się z dionizjów, gdy chór przebierał się za satyrów (z gr. tragos — kozioł i ode — pieśń, czyli „pieśń kozłów”). Przedstawia konflikt tragiczny (wykluczających się racji) między dążeniami wybitnej jednostki a siłami wyższymi (przeznaczeniem, Bogiem, prawami etc.), prowadzący do klęski bohatera (katastrofy). Wg Arystotelesa perypetie bohatera przedstawione w tonie wzniosłości (patos) miały budzić litość i trwogę i prowadzić do przeżycia katharsis. W renesansie skodyfikowano zasadę trzech jedności (czasu, miejsca, akcji), Shakespeare wniósł zderzenie patosu z groteską, zaś romantyzm bohatera-buntownika zmagającego się z wielkimi problemami społ., polit. i metafizycznymi.

Tragedia w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie