1%
Logo akcji 1%

Droga użytkowniczko, drogi użytkowniku!

Czy wiesz, że biblioteka internetowa Wolne Lektury to jeden z projektów fundacji Nowoczesna Polska – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury? Wesprzyj nasze działania, przeznaczając na nie 1% swojego podatku. Możesz to zrobić, wpisując w zeznaniu podatkowym numer KRS 0000070056.

Dowiedz się więcej

x

5532 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Autor: Kazimierz Wyka

  • Kazimierz Wyka X
  1. Modernizm polski Kazimierza Wyki stanowi zbiór artykułów wybitnego historyka literatury na temat stylu i światopoglądu pokolenia Młodej Polski, jak również samej kategorii pokolenia literackiego oraz niektórych ważnych z punktu widzenia odrębności epoki dzieł (Próchna Berenta i Pałuby Irzykowskiego). Artykuły powstawały przez wiele lat, część tekstów była zebrana w tom gotowy do wydania tuż przed wybuchem wojny w 1939 r. Po latach badacz uzupełnił je o aneksy odnoszące się do poszczególnych kwestii, a także włączył do swych rozważań za zgodą autora polemiczne studium Henryka Markiewicza Młoda Polska i „izmy”. Zbiór stanowi ważne kompendium wiedzy na temat epoki Młodej Polski, pomaga uzasadnić i uszczegółowić stosowane wobec niej nazewnictwo (modernizm, neoromantyzm, dekadentyzm), pokazując ją zarazem w kontekście europejskich zjawisk literackich.

  2. Rzecz wyobraźni Kazimierza Wyki traktuje o poezji od czasów dwudziestolecia międzywojennego do lat 70. XX wieku. Omawiani są więc autorzy tacy jak Krzysztof Kamil Baczyński, Miron Białoszewski czy Jerzy Harasymowicz, którego poezja fascynuje Wykę w sposób szczególny. Książkę tę można czytać na dwa sposoby — jako zbiór opinii o poetach, bądź jako świadectwo czasów, w których te opinie były formułowane.

  3. Życie na niby (wyd. 1957) stanowi tom obejmujący szkice powstałe w czasie wojny i tuż po niej. Problematyka obejmuje rozmaite aspekty życia pod okupacją niemiecką, począwszy od zapisu reakcji społeczeństwa polskiego na klęskę wrześniową, poprzez techniki radzenia sobie podczas „małej stabilizacji” w warunkach ucisku gospodarczego, degradacji społecznej i zastraszenia (ale też monstrualnej korupcji i łapówkarstwa) w Generalnej Guberni, aż do momentu wyzwolenia.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (2)

Antysemityzm (1)

Artysta (2)

B

Bieda (3)

Błoto (1)

Bogactwo (2)

Bóg (4)

Broń (3)

C

Chciwość (1)

Chłop (6)

Ciało (1)

Cierpienie (1)

Czary (1)

Czas (5)

D

Dom (1)

Dorosłość (1)

Dusza (1)

Dworek (1)

Dzieciństwo (1)

Dziecko (1)

Dziedzictwo (4)

Dźwięk (1)

E

Elita (3)

F

Fałsz (1)

Filozof (2)

G

Grób (1)

H

Handel (10)

Historia (24)

Honor (1)

I

Idealista (2)

Imię (1)

K

Klęska (3)

Kłamstwo (3)

Kobieta (3)

Kolonializm (2)

Kondycja ludzka (7)

Konflikt wewnętrzny (3)

Koniec świata (3)

Korzyść (5)

Kradzież (2)

Krew (1)

Krzywda (1)

Książka (1)

L

Literat (13)

Los (2)

Lud (4)

M

Mężczyzna (2)

Miasto (6)

Milczenie (1)

Młodość (2)

Moda (1)

Morze (1)

N

Nacjonalizm (2)

Narodziny (1)

Naród (3)

Natura (2)

Nauczyciel (1)

Nauka (11)

Niebezpieczeństwo (2)

Niemiec (11)

Niewola (6)

Noc (1)

O

Obraz świata (7)

Obyczaje (2)

Obywatel (1)

Ojciec (1)

Okupacja (1)

P

Państwo (3)

Pieniądz (3)

Piękno (1)

Pijaństwo (1)

Poeta (3)

Poezja (3)

Pogrzeb (1)

Polak (17)

Polityka (3)

Polowanie (2)

Polska (27)

Powstanie (3)

Pozory (3)

Pozycja społeczna (3)

Praca (4)

Prawda (6)

Prawo (3)

Przemiana (3)

Przestrzeń (1)

Przywódca (1)

Ptak (1)

R

Realista (1)

Religia (1)

Robotnik (5)

Rozczarowanie (2)

Rozpacz (1)

Rozum (2)

Ruiny (5)

S

Sąsiad (1)

Seks (1)

Siła (2)

Słowo (4)

Sumienie (2)

Szaleństwo (1)

Szatan (1)

Szlachcic (1)

Sztuka (14)

Ś

Śmierć (1)

Śmierć bohaterska (1)

T

Tchórzostwo (1)

U

Ucieczka (3)

Urzędnik (2)

W

Walka klas (4)

Warszawa (9)

Wiara (3)

Wieś (7)

Wina (1)

Wizja (3)

Władza (6)

Własność (1)

Wojna (45)

Wolność (1)

Wróg (1)

Wygnanie (1)

Wyspa (1)

Z

Zabawa (1)

Zagłada (2)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żołnierz (2)

Żyd (3)

Żywioły (2)

Autor: Kazimierz Wyka

Ur.
19 marca 1910 r. w Krzeszowicach pod Krakowem
Zm.
19 stycznia 1975 r. w Krakowie
Najważniejsze dzieła:
Życie na niby. Szkice z lat 1939-1945 (1957), Rzecz wyobraźni (1959), Modernizm polski (1959), Krzysztof Baczyński 1921-1944 (1961), O potrzebie historii literatury (1969) Pokolenia literackie (1977), Młoda Polska t. 1-2 (1977)

Historyk literatury, krytyk i eseista; profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (w l. 1963-1965 prorektor UJ), współzałożyciel Instytutu Badań Literackich PAN (dyr. 1953-1970), redaktor naczelny miesięcznika ,,Twórczość” (1945-1950), współpracownik tygodnika „Odrodzenie” (1946-1948).

Po odbyciu studiów magisterskich na polonistyce UJ (1928-1932, m.in. u Ignacego Chrzanowskiego, Kazimierza Nitscha, Stefana Kołaczkowskiego) przebywał jako stypendysta Funduszu Kultury Narodowej w Belgii i Francji (1933-1934); uzyskał tytuł doktorski na podstawie pracy Studia nad programem Młodej Polski w 1937 r., habilitację w 1946 r., w 1948 r. został profesorem UJ. W czasie II wojny światowej (zatrudniony formalnie w tartaku swego ojca w rodzinnych Krzeszowicach) uczestniczył w konspiracyjnym życiu literackim i publicystycznym oraz tajnym nauczaniu na poziomie licealnym oraz uniwersyteckim, w Krzeszowicach i Krakowie. Po wojnie na Uniwersytecie Jagiellońskim prowadził seminarium historycznoliterackie; krąg wykształconych przez Wykę polonistów stworzył tzw. krakowską szkołę krytyki. Jego uczniami byli wybitni historycy, teoretycy i krytycy literatury: Jan Błoński, Ludwik Flaszen, Stanisław Grzeszczuk, Marian Inglot, Mieczysław Inglot, Andrzej Kijowski, Henryk Markiewicz, Konstanty Puzyna, Włodzimierz Maciąg i in. Kazimierz Wyka zajmował się w swych pracach polską literaturą XIX i XX wieku (a także historią sztuki, m.in. malarstwem Jacka Malczewskiego oraz Tadeusza Makowskiego). Pozostając pod ideowym patronatem Cypriana Norwida i Stanisława Brzozowskiego, był zwolennikiem szeroko pojętego realizmu w literaturze oraz podkreślał społeczno-moralną odpowiedzialność literatury (a także krytyki literackiej), ujmowaną w kategoriach laickiego personalizmu. Napisał również tom opowiadań (wyd. 1978) oraz zbiór pastiszów i parodii Duchy poetów podsłuchane (wyd. 1959). Do jego najważniejszych prac edytorskich należy wydanie krytyczne Krzysztofa Kamila Baczyńskiego Utworów zebranych (wyd. 1961; w tym samym roku ukazała się jego książka biograficzna o poległym w Powstaniu Warszawskim poecie); antologia Z lat wojny. Poezja polska 1939-1945 (1945) oraz wydane pod jego redakcją w IBL: Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku i Historia literatury polskiej.

Kazimierz Wyka w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie