Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć! Nazywam się Magdalena Herman-Urbańska. Jestem aktorką i lektorką i miałam przyjemność czytać audiobook dla Wolnych Lektur.

Nie wiem, czy wiecie, na czym to polega. Wolne lektury udostępniają swoje audiobooki za darmo, ale żeby ta inicjatywa dalej mogła trwać, potrzebują wsparcia finansowego. Więc jeśli tylko możecie, to bardzo gorąco zachęcam z całego serducha, żeby wpłacać, link będzie pewnie gdzieś tu albo tu, albo w opisie.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Heinrich Mann, Błękitny anioł (Profesor Unrat)
Posłuchaj w ElevenReader

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Miłość niejedno ma imię… szczególnie gdy erotyczna fascynacja przychodzi późno i zagości w sercu i umyśle osoby, która dotąd zajmowała się zgoła czym innym.

Fabuła powieści Heinricha Manna Proferor Unrat (zekranizowanej pod tytułem Błękitny Anioł)

Przemiana starego nauczyciela literatury, który tyranizował nastolatków w miejskim gimnazjum, w zakochanego małżonka aktoreczki i organizatora podejrzanego salonu hazardowego dla eleganckich panów, elektryzuje zarówno miejscowych patrycjuszy, jak i dostawców warzyw. Zgorzkniały wielbiciel homerowskich partykuł realizuje zemstę na pokoleniach krnąbrnych uczniów i na całej ludzkości.

Kontekst biograficzny

Powieść ukazuje nieznośną atmosferę schyłku epoki wiktoriańskiej. Podczas lektury warto pamiętać, że 10 lat po jej napisaniu autor, ku zgorszeniu rodziny, sam ożenił się z aktorką, a następnie w starszym wieku — z barmanką. Można się też zastanawiać, na ile postać głównego antagonisty, zakochanego w literaturze ucznia Lohmanna, jest ulepiona z osobistych przeżyć autora w gimnazjum Katharineum w Lubece, a w niedostępnej choć występnej konsulowej Dorze Breetpoot doszukiwać się po freudowsku matki autora.

Recepcja powieści w Polsce i sława dzięki boskiej Marlenie

Polskie tłumaczenie Marcelego Tarnowskiego zostało wydane w 1925 r. „z upoważnienia autora”, a w 1930 powstała ekranizacja Błękitny Anioł z Emilem Janningsem w roli Unrata. W filmie Josefa von Sternberga w typowy dla ówczesnej kinematografii sposób spłaszczono wymowę powieści, w miejsce wywrotowej krytyki społecznej wprowadzając wątek moralizatorski, mimo to jest uważany za epokowy ze względu na wspaniałą rolę Marleny Dietrich.

O autorze

Heinrich Mann
autor nieznany, domena publiczna, Wikimedia Commons

Heinrich Mann

Ur.
27 marca 1871 w Lubece
Zm.
11 marca 1950 w Santa Monica
Najważniejsze dzieła:
Błękitny anioł (Profesor Unrat)

Niemiecki pisarz, starszy brat noblisty Thomasa Manna. Matka, Júlia da Silva Bruhns, była córką niemieckiego platatora z Brazylii, sama pisała i miała duży wpływ na drogę artystyczną swoich synów. Pierwszym osiągnięciem literackim Heinricha był opis podróży do Sankt Petesburga (1884). Często przebywał w Szwajcarii i we Włoszech. Po śmierci ojca w 1891 r. i likwidacji rodzinnego przedsiębiorstwa, bracia byli wspomagani przez Idę Boy-Ed, pisarkę i mecenaskę artystów. W latach 1914-1922 nie utrzymywał relacji ze swoim bratem Thomasem z powodu różnicy zapatrywań politycznych.

Jego żoną (1914-1930) była aktorka Maria Kanová (1886-1947), mieli córkę Leonie (1916-1986), od 1927 r. związany z Nelly Kröger (1898-1944), którą poślubił w 1939 r. Dwie siostry pisarza, Julia i Carla, zmarły śmiercią samobójczą. Najmłodszy brat Victor, urzędnik bankowy i konsultant rolny pracujący m.in. dla Wermachtu, opublikował w 1949 r. historię rodziny.

Od 1930 r. Heinrich był prezesem sekcji literackiej Niemieckiej Akademii Sztuk (Preußischen Akademie der Künste), w 1933 r. naziści pozbawili go tej funkcji oraz obywatelstwa, zmuszając do emigracji do Francji, gdzie Mann pisał i współorganizował lewicowy związek antyfaszystowski Lutetia-Kreis.

W 1940 r. uciekł do Stanów Zjednoczonych, gdzie musiał korzystać z pomocy materialnej brata, którego książki były tam znacznie bardziej popularne. W 1944 r. jego żona Nelly popełniła samobójstwo, a w 1947 umarła jego była żona Maria, zniszczona pobytem w obozie koncentracyjnym. W 1949 r. został mianowany prezesem Akademii Sztuk NRD (Deutschen Akademie der Künste in Ost-Berlin), ale umarł przed objęciem tej funkcji.

Od 1953 r. berlińska Akademia Sztuk przyznaje nagrodę Heinricha Manna (Heinrich-Mann-Preis) w rocznicę jego urodzin, w 2015 r. otrzymał ją polski poeta Adam Zagajewski. Jedyna córka pisarza, Leonie, tłumaczyła na niemiecki czeską literaturę dziecięcą, a jej synowie Jindřich Mann-Aškenazy i Ludvik Mann-Aškenazy są reżyserami.

Najważniejsze dzieła Heinricha Manna to: In einer Familie (1894), W krainie pieczonych gołąbków (Im Schlaraffenland. Ein Roman unter freien Leuten, 1900, wyd. polskie 1953), Boginie (Göttinen, 1903, wyd. polskie 1930), Profesor Unrat (Professor Unrat oder das Ende eines Tyrannen, 1905, wyd. polskie 1930), Die kleine Stadt (Miasteczko, 1909), Cesarstwo (Das Kaiserreich, trylogia 1914-1925), liczne zbiory esejów, Młodość króla Henryka IV (1935, wyd. polskie 1936), Lata dojrzałe króla Henryka IV (1937, wyd. polskie 1959), Ein Zeitalter wird besichtigt (1944, autobiografia)