Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 445 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5722 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Autor: Tadeusz Dołęga-Mostowicz

  • Tadeusz Dołęga-Mostowicz X
  1. Przeczytanie korespondencji męża bez jego wiedzy jest niewątpliwie złamaniem zasad dobrego wychowania… Ale jeśli tylko dzięki takiemu przypadkowemu zwycięstwu występnej ciekawości można uratować własną reputację, małżeństwo, a może nawet Polskę? Wówczas brzydki postępek znika w cieniu cichego heroizmu.

    Wydany w przededniu II wojny światowej Pamiętnik pani Hanki (1939) Tadeusza Dołęgi-Mostowicza wykorzystuje konwencję publikacji rzekomo cudzego tekstu z własnymi komentarzami. Powieść przynosi niepozbawiony humoru i wdzięku (oraz dystansu do samego siebie) wizerunek przedwojennej Warszawy i życia śmietanki towarzyskiej II RP. Czytelnik wkracza w ten świat, idąc śladem autorki pamiętnika, dwudziestoparoletniej, nieco trzpiotowatej żony polskiego dyplomaty, Hanki Renowickiej.

    Tajemnicza afera szpiegowska, komentowane w salonach i kawiarniach wzmianki o niepokojących posunięciach politycznych Niemiec oraz kilka rzeczywistych osób, pojawiających się „osobiście”, w domyśle lub choćby z nazwiska — to wszystko stanowi o kolorycie epoki. Ale najcenniejsza może jest warstwa obyczajowa. Dowiedzieć się można na przykład, jaką ulgą dla dziewczyny z tzw. dobrego domu jest… wyjść z niego wreszcie. Wyznania pani Hanki pokazują też, że nawet jeśli dama spotyka się niekiedy z innymi mężczyznami bez wiedzy męża, może to robić wyłącznie dla jego dobra. I myśleć o tym inaczej to zwykłe prostactwo.

  2. Wszystko zaczęło się od niewielkiego zakładu założonego przez Franza Dalcza wiele lat temu. Stopniowo rodzinna firma rozwinęła się do wielkiej, znakomicie prosperującej fabryki, pod prezesurą Karola Dalcza i zarządem jego brata Wilhelma. Niestety nie każdy ma głowę do interesów.

    Syn Wilhelma, Zdzisław, najchętniej wymuszałby posłuszeństwo za pomocą bicza. Starsza córka, Ludwika, wyszła za doktora Jachimowskiego, obecnego dyrektora handlowego Zakładów, który ze swoimi nieprzemyślanymi działaniami oraz skłonnością do załatwiania spraw pod stołem zdecydowanie wart jest swego szwagra. Młodsza córka, Halina, beztrosko nawiązuje relacje z kolejnymi mężczyznami, z których każdemu chciałaby załatwić posadę w fabryce. Nie wszystko jednak stracone. Prezes firmy znalazł kogoś godnego stanowiska dyrektorskiego. Z zagranicy przyjeżdża jego syn, wykształcony inżynier, Krzysztof. Choć cokolwiek oschły, to człowiek inteligentny i obeznany ze swoją dziedziną. Mimo rozsądku, nawiązuje jednak bliskie stosunki ze swoją nieco nieporadną sekretarką, Marychną, co szybko prowadzi do rozejścia się po fabryce nieprzychylnych plotek. Oto zatem cała rodzina Dalczów. No, prawie cała. Jest jeszcze Paweł Dalcz, który dawno temu zażądał wydania należnej mu części majątku i przepuścił ją w nieudanych interesach. Żądny władzy, przebiegły, znakomicie znający ludzkie słabości, o umyśle ostrym jak brzytwa. W fabryce nastąpią wielkie zmiany…

  3. Trzydziestoletni Franciszek Murek, urzędnik w powiatowym magistracie, ma wszelkie powody do zadowolenia — udało mu się, mimo chłopskiego pochodzenia, zostać doktorem praw, ma dobrą pracę i piękną narzeczoną z wyższych sfer, Nirę Horzeńską.

    Nie ma tylko talentu do intryg, co mści się w sposób niespodziewany. Murek przekonuje się, że brak politycznej przeszłości, to jeszcze nie powód, by nie zostać za nią zwolnionym, a wrodzona uczciwość częściej stanowi przeszkodę niż atut.

    Gdy droga z powrotem na szczyt zostaje przed nim zamknięta, Murkowi pozostaje tylko podróż w dół drabiny społecznej. Po katastrofalnym w skutkach romansie ze służącą, przyjeżdża do Warszawy. Przed nim wiele rozczarowań i zaskoczeń. Będzie śmieciarzem i bezdomnym, pozna prawdziwe oblicze Niry, barwny warszawski półświatek i stanie oko w oko z własnymi słabościami.

    Losy doktora Murka trafiły dwukrotnie na srebrny ekran — w 1939 roku powstał film Doktór Murek, a w 1979 serial Doktor Murek.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (3)

B

Bieda (1)

Bogactwo (4)

Brud (1)

C

Chłop (1)

Choroba (2)

Cierpienie (2)

Córka (3)

Czas (1)

D

Dekadent (1)

Dom (1)

Duch (3)

Dziecko (3)

Dziewictwo (1)

E

Erotyzm (2)

F

Fałsz (4)

Flirt (3)

Forma (1)

G

Głód (3)

Głupota (1)

Gospodyni (1)

Gość (1)

Gra (2)

Grzeczność (6)

H

Handel (1)

Historia (2)

I

Idealista (2)

Imię (1)

Interes (1)

J

Język (2)

K

Kaleka (1)

Klęska (1)

Kłamstwo (1)

Kłótnia (1)

Kobieta (14)

Kobieta demoniczna (2)

Kobieta "upadła" (2)

Kondycja ludzka (1)

Kradzież (1)

Krzyk (1)

Ksiądz (1)

Książka (4)

Kwiaty (2)

L

List (4)

Literat (3)

M

Małżeństwo (6)

Marzenie (1)

Maska (1)

Maszyna (1)

Matka (2)

Mąż (1)

Mężczyzna (9)

Miasto (3)

Miłość (7)

Miłość niespełniona (1)

Mizoginia (3)

Młodość (2)

Moda (3)

Morderstwo (1)

Morze (1)

Mucha (1)

Muzyka (1)

N

Nadzieja (1)

Narkotyki (1)

Nauka (3)

Niedziela (1)

Niewola (1)

O

Obowiązek (1)

Obraz świata (2)

Obyczaje (11)

Ojciec (1)

Opieka (1)

P

Pamięć (1)

Pieniądz (8)

Pies (1)

Pijaństwo (1)

Pocałunek (4)

Podstęp (3)

Poeta (1)

Poezja (1)

Pogarda (1)

Polak (3)

Polityka (7)

Polowanie (1)

Polska (2)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (4)

Praca (3)

Prawda (1)

Prawnik (2)

Przemiana (1)

Przyjaźń (2)

R

Religia (2)

Rodzina (2)

S

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotność (1)

Seks (2)

Siła (1)

Sława (1)

Słowo (1)

Sługa (5)

Społeczeństwo (3)

Spotkanie (1)

Starość (2)

Strach (1)

Strój (5)

Szaleniec (3)

Szkoła (1)

Ś

Ślub (1)

Śmiech (2)

Śmierć (1)

Święto (1)

T

Tajemnica (1)

Tęsknota (2)

Tłum (1)

U

Uczeń (1)

Urzędnik (2)

W

Walka (1)

Wiadomość (1)

Wiedza (2)

Wierność (1)

Wierzenia (1)

Wieś (1)

Więzień (1)

Wino (1)

Władza (3)

Wojna (4)

Wolność (1)

Wspomnienia (1)

Wstyd (1)

Z

Zabawa (1)

Zabobony (3)

Zazdrość (2)

Zbrodnia (1)

Zdrada (2)

Zemsta (2)

Zmysły (1)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żona (1)

Żyd (2)

Autor: Tadeusz Dołęga-Mostowicz

Ur.
10 sierpnia 1898 w Okuniewie
Zm.
20 września 1939 w Kutach
Najważniejsze dzieła:
Kariera Nikodema Dyzmy, Prokurator Alicja Horn, Znachor, Profesor Wilczur, Pamiętnik pani Hanki

Dziennikarz, prozaik i scenarzysta; autor poczytnych w dwudziestoleciu międzywojennym powieści sensacyjnych, z których wiele było następnie ekranizowanych. ,,Dołęga" nie było członem jego nazwiska rodowego, lecz nazwą herbu rodowego matki pisarza, którą przyjął jako przydomek. Jako bardzo młody człowiek w czasie I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, następnie ochotniczo wstąpił do wojska, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po ustaleniu granic II Rzeczpospolitej dobra rodzinne na Witebszczyźnie wraz z miejscowością, w której się urodził, pozostały w Związku Radzieckim. Zrzuciwszy mundur w 1922 roku związał się z chadeckim dziennikiem ,,Rzeczpospolita" o nastawieniu proendeckim i antypiłsudczykowskim, gdzie publikował felietony pod pseudonimem C. hr. Zan. Ostro i krytycznie oceniając porządki wprowadzone przez Piłsudskiego po przewrocie majowym 1926 roku, naraził się władzom sanacyjnym, w wyniku czego jesienią 1927 roku został porwany z ulicy Grójeckiej w Warszawie, wywieziony za miasto, ciężko pobity, wrzucony do dołu i zostawiony w lesie; ślad tego przeżycia odnaleźć można w jego powieści Znachor. Zapatrywania polityczne Dołęgi-Mostowicza nie zmieniły się w wyniku tego zdarzenia, natomiast zamiast dziennikarstwem zajął się pisaniem powieści (powstało ich w sumie 17), co przyniosło mu popularność i znaczny majątek.
Zginął w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku, jako podoficer wojska polskiego organizując obronę przed inwazją Związku Radzieckiego w granicznym miasteczku Kuty.

Tadeusz Dołęga-Mostowicz w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie