5514 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Tadeusz Dołęga-Mostowicz

  • Tadeusz Dołęga-Mostowicz X
  1. Trzydziestoletni Franciszek Murek, urzędnik w powiatowym magistracie, ma wszelkie powody do zadowolenia — udało mu się, mimo chłopskiego pochodzenia, zostać doktorem praw, ma dobrą pracę i piękną narzeczoną z wyższych sfer, Nirę Horzeńską.

    Nie ma tylko talentu do intryg, co mści się w sposób niespodziewany. Murek przekonuje się, że brak politycznej przeszłości, to jeszcze nie powód, by nie zostać za nią zwolnionym, a wrodzona uczciwość częściej stanowi przeszkodę niż atut.

    Gdy droga z powrotem na szczyt zostaje przed nim zamknięta, Murkowi pozostaje tylko podróż w dół drabiny społecznej. Po katastrofalnym w skutkach romansie ze służącą, przyjeżdża do Warszawy. Przed nim wiele rozczarowań i zaskoczeń. Będzie śmieciarzem i bezdomnym, pozna prawdziwe oblicze Niry, barwny warszawski półświatek i stanie oko w oko z własnymi słabościami.

    Losy doktora Murka trafiły dwukrotnie na srebrny ekran — w 1939 roku powstał film Doktór Murek, a w 1979 serial Doktor Murek.

  2. Nie wiem, czy zdołasz wybaczyć mi kiedykolwiek to, że odchodzę… Nie są to słowa, których Rafał Wilczur, wybitny warszawski chirurg, spodziewał się w ósmą rocznicę ślubu.

    To jednak dopiero początek jego nieszczęść — snując się bez celu po mieście wpada w ręce bandytów, zostaje okradziony, pobity i zrzucony do rowu ze śmieciami. Wszelki słuch po doktorze Wilczurze ginie.

    Kilkanaście lat później pewien człowiek bez imienia kradnie cudzy akt urodzenia i rozpoczyna nowe życie jako Antoni Kosiba. Wkrótce okazuje się, że ma niezwykły talent znachorski, potrafi pomóc tam, gdzie lekarze załamali ręce. Jego sława zatacza coraz szersze kręgi, ku wściekłości miejscowego doktora. W końcu Kosiba trafia przed oblicze sądu…

    Powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, autora Kariery Nikodema Dyzmy, cieszyły się ogromną popularnością — wiele z nich zostało sfilmowanych. Sam Znachor doczekał się dwóch ekranizacji, w 1937 w reżyserii Michała Waszyńskiego i w 1982 w reżyserii Jerzego Hoffmana.

  3. Przeczytanie korespondencji męża bez jego wiedzy jest niewątpliwie złamaniem zasad dobrego wychowania… Ale jeśli tylko dzięki takiemu przypadkowemu zwycięstwu występnej ciekawości można uratować własną reputację, małżeństwo, a może nawet Polskę? Wówczas brzydki postępek znika w cieniu cichego heroizmu.

    Wydany w przededniu II wojny światowej Pamiętnik pani Hanki (1939) Tadeusza Dołęgi-Mostowicza wykorzystuje konwencję publikacji rzekomo cudzego tekstu z własnymi komentarzami. Powieść przynosi niepozbawiony humoru i wdzięku (oraz dystansu do samego siebie) wizerunek przedwojennej Warszawy i życia śmietanki towarzyskiej II RP. Czytelnik wkracza w ten świat, idąc śladem autorki pamiętnika, dwudziestoparoletniej, nieco trzpiotowatej żony polskiego dyplomaty, Hanki Renowickiej.

    Tajemnicza afera szpiegowska, komentowane w salonach i kawiarniach wzmianki o niepokojących posunięciach politycznych Niemiec oraz kilka rzeczywistych osób, pojawiających się „osobiście”, w domyśle lub choćby z nazwiska — to wszystko stanowi o kolorycie epoki. Ale najcenniejsza może jest warstwa obyczajowa. Dowiedzieć się można na przykład, jaką ulgą dla dziewczyny z tzw. dobrego domu jest… wyjść z niego wreszcie. Wyznania pani Hanki pokazują też, że nawet jeśli dama spotyka się niekiedy z innymi mężczyznami bez wiedzy męża, może to robić wyłącznie dla jego dobra. I myśleć o tym inaczej to zwykłe prostactwo.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (3)

B

Bieda (1)

Bogactwo (4)

Brud (1)

C

Chłop (1)

Choroba (2)

Cierpienie (2)

Córka (3)

Czas (1)

D

Dekadent (1)

Dom (1)

Duch (3)

Dziecko (3)

Dziewictwo (1)

E

Erotyzm (2)

F

Fałsz (4)

Flirt (3)

Forma (1)

G

Głód (3)

Głupota (1)

Gospodyni (1)

Gość (1)

Gra (2)

Grzeczność (6)

H

Handel (1)

Historia (2)

I

Idealista (2)

Imię (1)

Interes (1)

J

Język (2)

K

Kaleka (1)

Klęska (1)

Kłamstwo (1)

Kłótnia (1)

Kobieta (14)

Kobieta demoniczna (2)

Kobieta "upadła" (2)

Kondycja ludzka (1)

Kradzież (1)

Krzyk (1)

Ksiądz (1)

Książka (4)

Kwiaty (2)

L

List (4)

Literat (3)

M

Małżeństwo (6)

Marzenie (1)

Maska (1)

Maszyna (1)

Matka (2)

Mąż (1)

Mężczyzna (9)

Miasto (3)

Miłość (7)

Miłość niespełniona (1)

Mizoginia (3)

Młodość (2)

Moda (3)

Morderstwo (1)

Morze (1)

Mucha (1)

Muzyka (1)

N

Nadzieja (1)

Narkotyki (1)

Nauka (3)

Niedziela (1)

Niewola (1)

O

Obowiązek (1)

Obraz świata (2)

Obyczaje (11)

Ojciec (1)

Opieka (1)

P

Pamięć (1)

Pieniądz (8)

Pies (1)

Pijaństwo (1)

Pocałunek (4)

Podstęp (3)

Poeta (1)

Poezja (1)

Pogarda (1)

Polak (3)

Polityka (7)

Polowanie (1)

Polska (2)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (4)

Praca (3)

Prawda (1)

Prawnik (2)

Przemiana (1)

Przyjaźń (2)

R

Religia (2)

Rodzina (2)

S

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotność (1)

Seks (2)

Siła (1)

Sława (1)

Słowo (1)

Sługa (5)

Społeczeństwo (3)

Spotkanie (1)

Starość (2)

Strach (1)

Strój (5)

Szaleniec (3)

Szkoła (1)

Ś

Ślub (1)

Śmiech (2)

Śmierć (1)

Święto (1)

T

Tajemnica (1)

Tęsknota (2)

Tłum (1)

U

Uczeń (1)

Urzędnik (2)

W

Walka (1)

Wiadomość (1)

Wiedza (2)

Wierność (1)

Wierzenia (1)

Wieś (1)

Więzień (1)

Wino (1)

Władza (3)

Wojna (4)

Wolność (1)

Wspomnienia (1)

Wstyd (1)

Z

Zabawa (1)

Zabobony (3)

Zazdrość (2)

Zbrodnia (1)

Zdrada (2)

Zemsta (2)

Zmysły (1)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żona (1)

Żyd (2)

Autor: Tadeusz Dołęga-Mostowicz

Ur.
10 sierpnia 1898 w Okuniewie
Zm.
20 września 1939 w Kutach
Najważniejsze dzieła:
Kariera Nikodema Dyzmy, Prokurator Alicja Horn, Znachor, Profesor Wilczur, Pamiętnik pani Hanki

Dziennikarz, prozaik i scenarzysta; autor poczytnych w dwudziestoleciu międzywojennym powieści sensacyjnych, z których wiele było następnie ekranizowanych. ,,Dołęga" nie było członem jego nazwiska rodowego, lecz nazwą herbu rodowego matki pisarza, którą przyjął jako przydomek. Jako bardzo młody człowiek w czasie I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, następnie ochotniczo wstąpił do wojska, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po ustaleniu granic II Rzeczpospolitej dobra rodzinne na Witebszczyźnie wraz z miejscowością, w której się urodził, pozostały w Związku Radzieckim. Zrzuciwszy mundur w 1922 roku związał się z chadeckim dziennikiem ,,Rzeczpospolita" o nastawieniu proendeckim i antypiłsudczykowskim, gdzie publikował felietony pod pseudonimem C. hr. Zan. Ostro i krytycznie oceniając porządki wprowadzone przez Piłsudskiego po przewrocie majowym 1926 roku, naraził się władzom sanacyjnym, w wyniku czego jesienią 1927 roku został porwany z ulicy Grójeckiej w Warszawie, wywieziony za miasto, ciężko pobity, wrzucony do dołu i zostawiony w lesie; ślad tego przeżycia odnaleźć można w jego powieści Znachor. Zapatrywania polityczne Dołęgi-Mostowicza nie zmieniły się w wyniku tego zdarzenia, natomiast zamiast dziennikarstwem zajął się pisaniem powieści (powstało ich w sumie 17), co przyniosło mu popularność i znaczny majątek.
Zginął w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku, jako podoficer wojska polskiego organizując obronę przed inwazją Związku Radzieckiego w granicznym miasteczku Kuty.

Tadeusz Dołęga-Mostowicz w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie