Miniatura reportażowa wydana początkowo w broszurowym wydaniu pod jedną okładką z Wycieczką kolarza na Mazury Pruskie — stanowi uzupełnienie tamtej podróżniczej relacji tegoż (tajemniczego zresztą, znanego tylko z pseudonimu) autora, Dzierżka. Był on miłośnikiem polskiej ziemi i krzewicielem kultury polskiej, a w obu swoich publikacjach zapisał ciekawy stan ziem północnych u schyłku XIX wieku.
W reportażu Nad ujściem Wisły Dzierżek podróżuje szlakiem największej polskiej rzeki. Autor opowiada o jej biegu, odnogach mijanych miastach czy „figlu”, jaki wywinęła w 1840 roku gdańszczanom — ze swadą i uczuciowym zaangażowaniem.
