Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 373 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x

5606 free readings you have right to

Language

Genre: Epos

  1. Jerozolima wyzwolona (wł. Gerusalemme liberata) to epos rycerski autorstwa Torquata Tassa, podejmujący temat pierwszej wyprawy krzyżowej (świętej wojny) ogłoszonej przez papieża Urbana II na synodzie w Clermont 27 listopada 1095. Epos opisuje końcowy etap wojny oraz zdobycie Jerozolimy przez krzyżowców w 1099 r.

    Centralną postacią utworu jest wódz rycerzy chrześcijańskich Gotfred (także: Goffred, wł. Gottifredo), ale istotną rolę odgrywają również inni bohaterowie (np. Rynald, wł. Rinaldo) i ich perypetie. Istotną dla autora kategorią estetyczną była wzniosłość, dochodząca do głosu zarówno w wyborze samego tematu, jak również charakterystyce bohaterów, wskazywaniu na zasady etosu rycerskiego (w tym np. nieatakowanie nieuzbrojonych przeciwników, służenie wsparciem damom itp.) oraz bezinteresowność ich intencji. Wielokrotnie, w rozmaity sposób podkreślane jest to, że krzyżowcy podejmują działania wojenne ze względu na interes jedynej prawdziwej religii (muzułmanie ukazywani są jako inspirowani przez szatana wyznawcy religii fałszywej) oraz chwałę Boga na ziemi.

    Epos, będący dziełem życia Tassa (pracę nad nim rozpoczął jako nastolatek) został wydany w roku 1581. Przekładu na język polski dokonał bratanek poety z Czarnolasu, Piotr Kochanowski, już w 1618 r.; samo tłumaczenie stanowi więc ważny zabytek staropolszczyzny. Utwór Tassa cieszył się największym powodzeniem w okresie romantyzmu, do którego poetyki należała między innymi melancholijna tęsknota za rzekomo harmonijnym (tj. nietarganym rewolucyjnymi wstrząsami politycznymi) światem średniowiecza.

  2. Każdemu zdarzyć się może, że stając na rozstaju dróg życiowych, zada sobie pytanie: „Cóż wżdy dalej, fortuno, chcesz poczynać ze mną?”…

    Wówczas ukojenie znajdzie w lekturze Orlanda szalonego Ludovico Ariosta w tłumaczeniu Piotra Kochanowskiego. Śledząc splątane losy rycerzy i rycerek, dzieje miłości i walki, spisane w zgrabnych oktawach, zastanawiać się może, co tak przeraziło krakowskich biskupów, że wstrzymali druk tego dzieła na 180 lat. Może lękiem przejęła purpuratów mądra czarownica (wiedma) Melissa, może rozpięte na skale nagie ciało księżniczki chińskiej Angeliki, może zbrojne ramię Bradamanty lub grasujące samopas olbrzymki, a może podniebne loty gryfa i inne bestie, niczym potwór gender panoszące się w renesansowych stancach?

    Ariosto splata ze sobą w gęstą, jednolitą materię wątki z mitologii greckiej, rzymskiej, religijności chrześcijańskiej, średniowiecznych baśni i historii Europy (Orlando jest wszak paladynem króla Franków Karola Wielkiego) oraz dzieje rodów włoskich. Wiele w tych opowieściach fantazji, wiele też kurtuazji. Niektóre postacie rzeczywiste trudno rozpoznać, na przykład ze zdziwieniem przecieramy oczy, czytając: „iż to jest ona Lukrecya, z Borgiów krwie przezacnej, co twarzy pięknością równa się dawnej rzymskiej, cnotą i czystością” (XLII 78, w. 2–4). Z całości jednak eposu rycerskiego mistrza z Ferrary wyłania się jedność historii Europy od starożytności po czasy autorowi współczesne — i to stanowiło istotną wartość dzieła.

    Kiedy tłumaczenie poematu Ariosta ukazało się wreszcie (częściowo, do XXV pieśni) w 1799 r., już tekst ten nie mógł stanowić ogniwa łączącego kulturę polską z głównym nurtem europejskim, już świat żył czym innym. Cóż że w opowieści o szalonym z powodu nieszczęśliwej miłości Orlandzie pojawia się wzmianka o Polsce (pieśń X stanca 72)? Polski zresztą od paru lat na mapach nie było, a praca Kochanowskiego — zamiast być żyzną literacką glebą dla kilku pokoleń — pozostała wydobytym z zakurzonej szuflady zabytkiem staropolszczyzny.

  3. Epopeja w dwunastu księgach opowiadająca o podróży Eneasza, który po upadku i spaleniu jego ojczystego miasta Troi dąży, kierowany wróżbami, do kraju swego przodka Dardanosa. Tam, w Italii, stoczywszy walkę z miejscowymi ludami, Eneasz zakłada nowe państwo, Rzym.

    Droga do tego szczytnego celu jest jednak kręta i niebezpieczna, wiedzie przez wiele krain, a nawet prowadzi przez podziemne królestwo zmarłych. Przy okazji opowieści o przygodach Eneasza i jego towarzyszy oraz o zmaganiach poprzedzających powstanie Rzymu, czytelnicy zostają wprowadzeni w świat mitów i wierzeń starożytnego świata.

    Wergiliusz pisał Eneidę u schyłku życia, w latach 29–19 p.n.e. i nie dokończył dzieła, choć aby temu sprostać, podjął podróż do Grecji, ojczyzny Homera. Epos został wydany dwa lata po śmierci autora, wbrew jego ostatniej woli, w redakcji dokonanej przez dwóch jego przyjaciół, na polecenie cesarza Oktawiana Augusta.

All matching works

Ludovico Ariosto

Orland szalony

Homer

Iliada

Odyseja

Józef Ignacy Kraszewski

Anafielas

Autor nieznany

Niedola Nibelungów

Torquato Tasso

Jerozolima wyzwolona

Wergiliusz

Eneida

Motifs and themes

A

Alkohol (2)

Ambicja (1)

Anioł (7)

Asceta (1)

B

Bieda (4)

Błądzenie (2)

Bogactwo (5)

Bogini (16)

Bohater (1)

Bohaterstwo (1)

Bóg (34)

Brat (5)

Broń (13)

Bunt (1)

Burza (12)

C

Carpe Diem (1)

Chciwość (2)

Chrzest (2)

Ciało (7)

Ciemność (1)

Cierpienie (6)

Cisza (1)

Córka (1)

Cud (9)

Czarownica (5)

Czary (6)

Czas (2)

Czyn (1)

D

Dama (1)

Dar (7)

Deszcz (2)

Diabeł (9)

Dom (3)

Drzewo (4)

Duch (8)

Duma (4)

Dusza (2)

Dziecko (6)

Dziedzictwo (2)

Dziewictwo (1)

Dźwięk (4)

F

Fałsz (2)

Flirt (2)

G

Głód (2)

Głupiec (1)

Głupota (3)

Gniew (16)

Gospodarz (4)

Gość (10)

Gotycyzm (2)

Góra (1)

Grób (4)

Grzech (2)

Gwiazda (2)

H

Hańba (3)

Historia (5)

Honor (1)

I

Imię (4)

Interes (2)

J

Jedzenie (3)

Jesień (1)

Język (1)

K

Kapłan (2)

Kara (11)

Katastrofa (1)

Klejnot (1)

Klęska (3)

Kłamstwo (6)

Kłótnia (5)

Kobieta (37)

Kobieta demoniczna (5)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (19)

Konflikt wewnętrzny (2)

Koń (16)

Korzyść (2)

Krew (14)

Król (8)

Krzywda (1)

Księżyc (1)

Kuszenie (3)

Kwiaty (2)

L

Labirynt (2)

Las (1)

Lato (1)

Lekarz (1)

Lenistwo (1)

List (2)

Los (22)

Lot (1)

Lud (3)

Lustro (2)

Ł

Łzy (14)

M

Małżeństwo (12)

Maszyna (1)

Matka (14)

Matka Boska (1)

Mądrość (5)

Mąż (6)

Mędrzec (1)

Mężczyzna (19)

Miasto (9)

Miłosierdzie (1)

Miłość (19)

Miłość niespełniona (1)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Miłość tragiczna (2)

Mizoginia (1)

Młodość (9)

Modlitwa (16)

Morderstwo (3)

Morze (12)

Mucha (2)

N

Nacjonalizm (2)

Nadzieja (1)

Narkotyki (2)

Naród (1)

Natura (8)

Nauka (1)

Niebezpieczeństwo (7)

Niebo (1)

Niemiec (1)

Nienawiść (1)

Nieśmiertelność (5)

Niewola (8)

Noc (17)

Nuda (1)

O

Obcy (2)

Obłok (2)

Obowiązek (3)

Obraz świata (7)

Obrzędy (6)

Obyczaje (18)

Odrodzenie (1)

Odwaga (22)

Ofiara (12)

Ogień (7)

Ogród (1)

Ojciec (13)

Ojczyzna (3)

Oko (1)

Okręt (1)

Okrucieństwo (6)

Omen (14)

Opieka (18)

Oświadczyny (3)

Otchłań (1)

P

Pamięć (6)

Pan (1)

Państwo (3)

Patriota (5)

Piekło (5)

Pies (2)

Piękno (2)

Piętno (1)

Pijaństwo (1)

Piorun (2)

Plotka (4)

Pobożność (5)

Pocałunek (3)

Podróż (7)

Podstęp (26)

Poeta (3)

Poezja (2)

Pogarda (3)

Pogrzeb (12)

Pojedynek (14)

Pokora (2)

Pokój (3)

Pokusa (4)

Polityka (2)

Polowanie (5)

Pomoc (3)

Porwanie (1)

Posłaniec (1)

Postęp (2)

Poświęcenie (3)

Potop (1)

Potwór (9)

Pozycja społeczna (8)

Pożar (2)

Pożądanie (2)

Praca (8)

Prawda (1)

Proroctwo (23)

Prorok (2)

Prośba (3)

Przebranie (1)

Przekleństwo (4)

Przemiana (5)

Przemijanie (6)

Przemoc (1)

Przyjaźń (6)

Przysięga (10)

Przywódca (3)

Ptak (13)

Pycha (1)

R

Radość (3)

Raj (1)

Religia (8)

Rodzina (2)

Rośliny (1)

Rozpacz (3)

Rozstanie (2)

Rycerz (32)

Rzeka (4)

S

Samobójstwo (7)

Samolubstwo (2)

Seks (2)

Sen (18)

Serce (1)

Sielanka (3)

Sierota (1)

Siła (9)

Siostra (1)

Sława (10)

Słońce (3)

Słowo (9)

Sługa (7)

Smutek (7)

Sport (3)

Spotkanie (6)

Sprawiedliwość (1)

Starość (10)

Strach (11)

Strój (7)

Swaty (1)

Syn (18)

Szaleństwo (3)

Szantaż (1)

Szatan (5)

Szczęście (4)

Szlachcic (1)

Sztuka (2)

Ś

Ślepiec (1)

Ślub (2)

Śmiech (4)

Śmierć (45)

Śmierć bohaterska (9)

Śpiew (4)

Świt (5)

T

Tajemnica (6)

Taniec (1)

Tchórzostwo (1)

Tęsknota (8)

Tłum (2)

Trucizna (2)

Trup (12)

U

Ucieczka (12)

Uczta (8)

Upadek (4)

Uroda (11)

V

Vanitas (1)

W

Walka (65)

Wąż (7)

Wiadomość (4)

Wiatr (9)

Wieczór (1)

Wiedza (1)

Wierność (4)

Wierzenia (8)

Wieś (1)

Więzienie (2)

Wina (5)

Wino (4)

Wizja (5)

Władza (10)

Woda (10)

Wojna (19)

Wódz (1)

Wrażliwość (1)

Wróg (4)

Wspomnienia (1)

Współczucie (1)

Wychowanie (1)

Wygnanie (1)

Wyrzuty sumienia (1)

Wzrok (1)

Z

Zabawa (7)

Zamek (2)

Zaświaty (19)

Zazdrość (4)

Zbrodnia (5)

Zbrodniarz (1)

Zdrada (9)

Zemsta (30)

Ziemia (1)

Zima (1)

Złodziej (1)

Złoty wiek (2)

Zwierzę (3)

Zwierzęta (5)

Zwycięstwo (9)

Ż

Żałoba (12)

Żebrak (2)

Żołnierz (9)

Żona (9)

Życie (1)

Życie jako wędrówka (2)

Żywioły (9)

Genre: Epos

No description.
Close

* Loading