Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5999 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Tadeusz Dołęga-Mostowicz,
gatunek: Powieść

  • Tadeusz Dołęga-Mostowicz X
  1. Trzydziestoletni Franciszek Murek, urzędnik w powiatowym magistracie, ma wszelkie powody do zadowolenia — udało mu się, mimo chłopskiego pochodzenia, zostać doktorem praw, ma dobrą pracę i piękną narzeczoną z wyższych sfer, Nirę Horzeńską.

    Nie ma tylko talentu do intryg, co mści się w sposób niespodziewany. Murek przekonuje się, że brak politycznej przeszłości, to jeszcze nie powód, by nie zostać za nią zwolnionym, a wrodzona uczciwość częściej stanowi przeszkodę niż atut.

    Gdy droga z powrotem na szczyt zostaje przed nim zamknięta, Murkowi pozostaje tylko podróż w dół drabiny społecznej. Po katastrofalnym w skutkach romansie ze służącą, przyjeżdża do Warszawy. Przed nim wiele rozczarowań i zaskoczeń. Będzie śmieciarzem i bezdomnym, pozna prawdziwe oblicze Niry, barwny warszawski półświatek i stanie oko w oko z własnymi słabościami.

    Losy doktora Murka trafiły dwukrotnie na srebrny ekran — w 1939 roku powstał film Doktór Murek, a w 1979 serial Doktor Murek.

  2. Wszystko zaczęło się od niewielkiego zakładu założonego przez Franza Dalcza wiele lat temu. Stopniowo rodzinna firma rozwinęła się do wielkiej, znakomicie prosperującej fabryki, pod prezesurą Karola Dalcza i zarządem jego brata Wilhelma. Niestety nie każdy ma głowę do interesów.

    Syn Wilhelma, Zdzisław, najchętniej wymuszałby posłuszeństwo za pomocą bicza. Starsza córka, Ludwika, wyszła za doktora Jachimowskiego, obecnego dyrektora handlowego Zakładów, który ze swoimi nieprzemyślanymi działaniami oraz skłonnością do załatwiania spraw pod stołem zdecydowanie wart jest swego szwagra. Młodsza córka, Halina, beztrosko nawiązuje relacje z kolejnymi mężczyznami, z których każdemu chciałaby załatwić posadę w fabryce. Nie wszystko jednak stracone. Prezes firmy znalazł kogoś godnego stanowiska dyrektorskiego. Z zagranicy przyjeżdża jego syn, wykształcony inżynier, Krzysztof. Choć cokolwiek oschły, to człowiek inteligentny i obeznany ze swoją dziedziną. Mimo rozsądku, nawiązuje jednak bliskie stosunki ze swoją nieco nieporadną sekretarką, Marychną, co szybko prowadzi do rozejścia się po fabryce nieprzychylnych plotek. Oto zatem cała rodzina Dalczów. No, prawie cała. Jest jeszcze Paweł Dalcz, który dawno temu zażądał wydania należnej mu części majątku i przepuścił ją w nieudanych interesach. Żądny władzy, przebiegły, znakomicie znający ludzkie słabości, o umyśle ostrym jak brzytwa. W fabryce nastąpią wielkie zmiany…

  3. Nie wiem, czy zdołasz wybaczyć mi kiedykolwiek to, że odchodzę… Nie są to słowa, których Rafał Wilczur, wybitny warszawski chirurg, spodziewał się w ósmą rocznicę ślubu.

    To jednak dopiero początek jego nieszczęść — snując się bez celu po mieście wpada w ręce bandytów, zostaje okradziony, pobity i zrzucony do rowu ze śmieciami. Wszelki słuch po doktorze Wilczurze ginie.

    Kilkanaście lat później pewien człowiek bez imienia kradnie cudzy akt urodzenia i rozpoczyna nowe życie jako Antoni Kosiba. Wkrótce okazuje się, że ma niezwykły talent znachorski, potrafi pomóc tam, gdzie lekarze załamali ręce. Jego sława zatacza coraz szersze kręgi, ku wściekłości miejscowego doktora. W końcu Kosiba trafia przed oblicze sądu…

    Powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, autora Kariery Nikodema Dyzmy, cieszyły się ogromną popularnością — wiele z nich zostało sfilmowanych. Sam Znachor doczekał się dwóch ekranizacji, w 1937 w reżyserii Michała Waszyńskiego i w 1982 w reżyserii Jerzego Hoffmana.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (3)

B

Bieda (1)

Bogactwo (4)

Brud (1)

C

Chłop (1)

Choroba (2)

Cierpienie (2)

Córka (3)

Czas (1)

D

Dekadent (1)

Dom (1)

Duch (3)

Dziecko (3)

Dziewictwo (1)

E

Erotyzm (2)

F

Fałsz (4)

Flirt (3)

Forma (1)

G

Głód (3)

Głupota (1)

Gospodyni (1)

Gość (1)

Gra (2)

Grzeczność (6)

H

Handel (1)

Historia (2)

I

Idealista (2)

Imię (1)

Interes (1)

J

Język (2)

K

Kaleka (1)

Klęska (1)

Kłamstwo (1)

Kłótnia (1)

Kobieta (14)

Kobieta demoniczna (2)

Kobieta "upadła" (2)

Kondycja ludzka (1)

Kradzież (1)

Krzyk (1)

Ksiądz (1)

Książka (4)

Kwiaty (2)

L

List (4)

Literat (3)

M

Małżeństwo (6)

Marzenie (1)

Maska (1)

Maszyna (1)

Matka (2)

Mąż (1)

Mężczyzna (9)

Miasto (3)

Miłość (7)

Miłość niespełniona (1)

Mizoginia (3)

Młodość (2)

Moda (3)

Morderstwo (1)

Morze (1)

Mucha (1)

Muzyka (1)

N

Nadzieja (1)

Narkotyki (1)

Nauka (3)

Niedziela (1)

Niewola (1)

O

Obowiązek (1)

Obraz świata (2)

Obyczaje (11)

Ojciec (1)

Opieka (1)

P

Pamięć (1)

Pieniądz (8)

Pies (1)

Pijaństwo (1)

Pocałunek (4)

Podstęp (3)

Poeta (1)

Poezja (1)

Pogarda (1)

Polak (3)

Polityka (7)

Polowanie (1)

Polska (2)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (4)

Praca (3)

Prawda (1)

Prawnik (2)

Przemiana (1)

Przyjaźń (2)

R

Religia (2)

Rodzina (2)

S

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotność (1)

Seks (2)

Siła (1)

Sława (1)

Słowo (1)

Sługa (5)

Społeczeństwo (3)

Spotkanie (1)

Starość (2)

Strach (1)

Strój (5)

Szaleniec (3)

Szkoła (1)

Ś

Ślub (1)

Śmiech (2)

Śmierć (1)

Święto (1)

T

Tajemnica (1)

Tęsknota (2)

Tłum (1)

U

Uczeń (1)

Urzędnik (2)

W

Walka (1)

Wiadomość (1)

Wiedza (2)

Wierność (1)

Wierzenia (1)

Wieś (1)

Więzień (1)

Wino (1)

Władza (3)

Wojna (4)

Wolność (1)

Wspomnienia (1)

Wstyd (1)

Z

Zabawa (1)

Zabobony (3)

Zazdrość (2)

Zbrodnia (1)

Zdrada (2)

Zemsta (2)

Zmysły (1)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żona (1)

Żyd (2)

Autor: Tadeusz Dołęga-Mostowicz

Ur.
10 sierpnia 1898 w Okuniewie
Zm.
20 września 1939 w Kutach
Najważniejsze dzieła:
Kariera Nikodema Dyzmy, Prokurator Alicja Horn, Znachor, Profesor Wilczur, Pamiętnik pani Hanki

Dziennikarz, prozaik i scenarzysta; autor poczytnych w dwudziestoleciu międzywojennym powieści sensacyjnych, z których wiele było następnie ekranizowanych. ,,Dołęga" nie było członem jego nazwiska rodowego, lecz nazwą herbu rodowego matki pisarza, którą przyjął jako przydomek. Jako bardzo młody człowiek w czasie I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, następnie ochotniczo wstąpił do wojska, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po ustaleniu granic II Rzeczpospolitej dobra rodzinne na Witebszczyźnie wraz z miejscowością, w której się urodził, pozostały w Związku Radzieckim. Zrzuciwszy mundur w 1922 roku związał się z chadeckim dziennikiem ,,Rzeczpospolita" o nastawieniu proendeckim i antypiłsudczykowskim, gdzie publikował felietony pod pseudonimem C. hr. Zan. Ostro i krytycznie oceniając porządki wprowadzone przez Piłsudskiego po przewrocie majowym 1926 roku, naraził się władzom sanacyjnym, w wyniku czego jesienią 1927 roku został porwany z ulicy Grójeckiej w Warszawie, wywieziony za miasto, ciężko pobity, wrzucony do dołu i zostawiony w lesie; ślad tego przeżycia odnaleźć można w jego powieści Znachor. Zapatrywania polityczne Dołęgi-Mostowicza nie zmieniły się w wyniku tego zdarzenia, natomiast zamiast dziennikarstwem zajął się pisaniem powieści (powstało ich w sumie 17), co przyniosło mu popularność i znaczny majątek.
Zginął w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku, jako podoficer wojska polskiego organizując obronę przed inwazją Związku Radzieckiego w granicznym miasteczku Kuty.

Tadeusz Dołęga-Mostowicz w Wikipedii

Gatunek: Powieść

Najważniejsi twórcy
J. Swift, D. Defoe, W. Scott, J. J. Rousseau, J. W. Goethe, V. Hugo, E. J. Brontoe, E. T. A. Hoffman, Stendal, H. de Balzac, Ch. Dickens, I. Turgieniew, L. Tołstoj, F. Dostojewski, G. Flaubert, M. Proust, E. Zola, J. Conrad, T. Mann, R. Musil, A. Gide, J. Joyce, V. Woolf, W. Faulkner, F. Kafka, M. Bułhakow, W. Nabokow, E. Hemingway, J. Barth, J. Cortazar, G. Garcia Marquez, U. Eco, S. King; I. Krasicki, H. Sienkiewicz, J. I. Kraszewski, S. Żeromski, B. Schulz, W. Gombrowicz, Z. Nałkowska, M. Dąbrowska, L. Buczkowski, S. Lem

Podstawowy gatunek epicki czasów nowożytnych, rozwijający się od czasów oświecenia. Powieść, obszerny utwór o swobodnej kompozycji i wielowątkowej, rozbudowanej fabule, najpełniej odpowiada funkcji poznawczej (Stendhal kazał jej być „zwierciadłem przechadzającym się po gościńcu”). Środkiem wyrazu w powieści jest narracja, dialog, mowa zależna (przytoczenie) i mowa pozornie zależna. Ukształtowanie przekazu zależy od tego, czy w powieści występuje narrator wszechwiedzący (auktorialny, trzecioosobowy), narrator pierwszoosobowy, którego wiedza jest ograniczona, czy narrator personalny, posługujący się punktami widzenia przedstawionych postaci.
Rodzaje powieści wyróżnia się w zależności od tematyki, np. powieść science-fiction, psychologiczna, filozoficzna, historyczna, kryminalna, autobiograficzna, polityczna, obyczajowa, przygodowa, podróżnicza.

Powieść w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie