Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

TAK, pomogę! Nie, tym razem nie pomogę
Strona główna Katalog Autor
Józef Ignacy Kraszewski

Józef Ignacy Kraszewski

Epika ✖ Pozytywizm ✖
Sortuj:

Epika Pozytywizm Józef Ignacy Kraszewski

Bajka Epos List Nowela Opowiadanie Powieść powieść historyczna powieść obyczajowa Alkohol Anioł Asceta Bezpieczeństwo Bieda Bijatyka Bitwa Błazen Błądzenie Bogactwo Bogini Bohater Bohaterstwo Bóg Brat Broń Bunt Burza Chciwość Chleb Chłop Choroba Chrystus Chrzest Ciało Ciemność Cierpienie Cmentarz Cnota Córka Cud Cywilizacja Czarownica Czary Czas Czyn Dar Dobro Dom Droga Drzewo Duch Duma Dusza Dziecko Dziedzictwo Dziewictwo Fałsz Głód Gniew Gospodarz Gospodyni Gość Grób Grzech Gwiazda Handel Hańba Historia Imię Interes Jedzenie Język Kaleka Kapłan Kara Klejnot Klęska Kłamstwo Kłótnia Kobieta Kobieta demoniczna Kondycja ludzka Konflikt Konflikt wewnętrzny Koń Korzyść Kot Krew Król Księżyc Kwiaty Labirynt Las Lekarz Lenistwo Los Lot Lud Łzy Małżeństwo Marzenie Matka Matka Boska Mądrość Mąż Mędrzec Mężczyzna Miasto Milczenie Miłosierdzie Miłość Miłość niespełniona Młodość Modlitwa Morderstwo Morze Muzyka Nauka Niebezpieczeństwo Niemiec Nienawiść Niewola Noc Nuda Obcy Obowiązek Obraz świata Obrzędy Obyczaje Odrodzenie Ofiara Ogień Ojciec Ojczyzna Oko Okrucieństwo Omen Opieka Oświadczyny Otchłań Pamięć Pan Panna młoda Państwo Patriota Pielgrzym Pieniądz Pies Piękno Pijaństwo Plotka Pobożność Pocałunek Pochlebstwo Podróż Podstęp Poeta Poezja Pogarda Pogrzeb Pokora Pokój Polak Polityka Polowanie Portret Porwanie Postęp Poświęcenie Potop Potwór Pozory Pozycja społeczna Pożar Praca Prawda Prawo Proroctwo Prorok Prośba Przebranie Przeczucie Przekleństwo Przekupstwo Przemiana Przemijanie Przemoc Przestrzeń Przodkowie Przyjaźń Przysięga Przywódca Pszczoła Ptak Pycha Radość Raj Rana Religia Robak Rodzina Rośliny Rozczarowanie Rozpacz Rozstanie Rozum Ruiny Rycerz Rzeź Samobójstwo Samolubstwo Samotność Sen Serce Sielanka Siła Siostra Sława Słońce Słowo Sługa Służalczość Smutek Sobowtór Społeczeństwo Spotkanie Starość Strach Strój Sumienie Swaty Syn Szaleństwo Szantaż Szatan Szczęście Szlachcic Szpieg Sztuka Ślub Śmiech Śmierć Śmierć bohaterska Śpiew Światło Świątynia Święto Świt Tajemnica Taniec Tęsknota Tłum Trucizna Trup Ucieczka Uczta Upadek Uroda Walka Wampir Wesele Wiadomość Wiatr Wieczór Wiedza Wierność Wierzenia Wieś Więzienie Więzień Wina Wino Wizja Władza Woda Wojna Wolność Wrażliwość Wróg Wróżba Wspomnienia Wychowanie Wygnanie Wzrok Zabawa Zabobony Zamek Zaświaty Zazdrość Zbrodnia Zdrada Zemsta Zgoda Zima Zło Złoty wiek Znak Zwierzę Zwierzęta Zwycięstwo Żałoba Żołnierz Żona Żyd Żywioły

O autorze

Józef Ignacy Kraszewski
Karykatura Józefa Ignacego Kraszewskiego, litografował Władysław Walkiewicz według rysunku Arkadiusza Mucharskiego, domena publiczna

Józef Ignacy Kraszewski

Ur.
28 lipca 1812 w Warszawie
Zm.
19 marca 1887 w Genewa
Najważniejsze dzieła:
Stara baśń (1876), Chata za wsią, Hrabina Cosel, Brühl, Kwiat paproci, Anafielas

Niezwykle płodny pisarz, autor przede wszystkim powieści historycznych i obyczajowych, publicysta, działacz społeczny, badacz starożytności słowiańskich, popularyzator źródeł historycznych.
Do najpopularniejszych dziś powieści Kraszewskiego należy Stara baśń. Wśród inspiracji do niej znalazło się kilka wydanych wcześniej tekstów literatury pięknej. Po pierwsze Rzepicha (1790) Franciszka Salezego Jezierskiego, jednego z jakobinów warszawskich, który wyjaśniał przyczynę nierówności społecznych tezą o podboju rolniczej ludności słowiańskiej przez plemię, które przekształciło się w szlachtę (a właśc. magnaterię). Po drugie, Lillę Wenedę (1840) Juliusza Słowackiego, obrazującą podobną tezę oraz pokazującą dwuznaczną rolę chrześcijaństwa jako religii najeźdźców. Po trzecie dramat Mieczysława Romanowskiego Popiel i Piast (1862), w którym dodatkowo nacisk położony został na zagrożenie dla Słowiańszczyzny ze strony państw niemieckich, zaś kościół ukazany został ostatecznie jako gwarant zażegnania konfliktu społecznego między szlachtą a ludem (tj. też między państwem jako systemem instytucji a funkcjonowaniem społeczności połączonej więzami rodowymi i sąsiedzkimi).
Ponadto Kraszewski czerpał ze źródeł historycznych (najwidoczniejsze są ślady adaptacji legend zapisanych w Historii Polski Jana Długosza), z własnych badań nad kulturą materialną dawnych Słowian i Litwy (wydał m.in. dzieła pionierskie: Litwa. Starożytne dzieje 1847 oraz Sztuka u Słowian 1860, zajmował się obyczajowością Polski piastowskiej, pracował nad projektem encyklopedii starożytności polskich dla Akademii Umiejętności w 1875 r.), z opracowań współczesnych mu historyków: Lelewela, Szajnochy, Roeppla i in. Pewien wpływ na treść powieści wywarły również prelekcje paryskie Mickiewicza na temat literatury słowiańskiej, skąd zaczerpnął np. przekonanie o zachowaniu w religii Słowian śladów dziedzictwa praindoeuropejskiego (swoisty panteizm, niektóre bóstwa tożsame z hinduistycznymi). Do swoich źródeł i inspiracji dodał Kraszewski również rzekomo średniowieczny Królodworski rękopis. Zbiór staroczeskich bohatyrskich i lirycznych śpiewów (1818) wydany, a jak się później okazało, również spreparowany przez Vaclava Hankę.

Każdy wziął oszczep, i pożegnał żonę,
Dzieci uściskał, jakby na stos idąc:
Wszyscy się bowiem...

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda

Chwostek tedy, nauczony przez żonę, począł zaraz, co to się po ziemi działo, jako złe...

Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń, Stara baśń, tom drugi

Od rana widać tu już było młodzież, znoszącą suche gałęzie, łuczywo, bierwiona świeżo ucięte, gdyż...

Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń, Stara baśń, tom drugi
  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.