Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Halina Krahelska, Polski strajk
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Powieść-reportaż, z dynamiczną akcją, portretami działaczy związkowych, agentów policji, urzędników i fabrykantów, a nade wszystko licznych postaci kobiet i wstrząsającym wątkiem traktowanej zwyczajowo przemocy seksualnej w zakładzie pracy.

Książka Haliny Krahelskiej Polski strajk to świadectwo potężniejącego w drugiej połowie lat 30. XX wieku buntu robotników przeciw wyzyskowi i niemal feudalnym stosunkom w zakładach pracy. Widzimy sztywność ról społecznych, nici powiązań i wzajemnej usłużności w obrębie klas wyższych, a więc mechanizmy, które powodowały, że ochrona praw robotników przez powołane do tego urzędy państwowe nie mogła być skuteczna. Niektóre fragmenty noszą charakter gorzkiej satyry na stosunki społeczno-polityczne w schyłkowym okresie rządów obozu piłsudczyków.

Ostatnia część książki nawiązuje do świeżych wówczas i głośnych wydarzeń w krakowskiej fabryce opon „Semperit”. W marcu 1936 roku protest przeciw niskim płacom został krwawo stłumiony przez policję, a jednak pracownikom udało się osiągnąć spełnienie ich postulatów. Pomimo ujęcia tych faktów w formę powieściową, nakład Polskiego strajku został w roku 1937 skonfiskowany przez cenzurę, a Krahelskiej wytoczono proces: wprawdzie pisarka została uniewinniona od zarzutu zniewagi wojewody krakowskiego i okręgowego inspektora pracy, ale skazano ją na grzywnę w wysokości tysiąca złotych za obrazę policji państwowej.

Po wojnie tylko raz doszło do wznowienia powieści. We współczesnej Polsce działalność i twórczość Haliny Krahelskiej zostały zapomniane, a niewątpliwie zasługują, by przywrócić je naszej pamięci.

Była autorką wielu książek socjologicznych, wśród których warto wymienić opracowanie Praca kobiet w przemyśle współczesnym (wyd. 1932). Jednakże pisząc Polski strajk wolała „zamiast artykułu rojącego się od liczb” obrać formę literacką, aby „zawarte tu dzieje dosięgły łatwiej umysłów i serc obywateli Rzeczypospolitej” (jak uzasadniała we wstępie). Stosunki w znanych jej ośrodkach przemysłu polskiego ukazała na przykładzie fikcyjnej fabryki trykotaży „Szpilka”

E-book Polski strajk Haliny Krahelskiej jest dostępny w formatach EPUB i Mobi Kindle oraz plik PDF.

O autorze

Halina Krahelska
autor nieznany, domena publiczna, Wikimedia Commons

Halina Krahelska

Ur.
12 czerwca 1892 w Odessa
Zm.
19 kwietnia 1945 w Ravensbrück
Najważniejsze dzieła:
Polski strajk, Oświęcim - pamiętnik więźnia

Polska pisarka, socjolożka i działaczka społeczna.

Mówiono o niej ,,komunistka"; była gorącą patriotką i demokratką. W młodości, mieszkając w Rosji, przez kilka lat przebywała na zesłaniu za działalność socjalistyczną. W niepodległej Polsce, jako urzędniczka Państwowej Inspekcji Pracy, wizytowała fabryki i brała udział w negocjowaniu sporów zbiorowych. Zajmowała ją szczególnie ochrona zdrowia i macierzyństwa kobiet pracujących. To ona doprowadziła do zakładania żłobków przyfabrycznych. W roku 1937 współzakładała Kluby Demokratyczne, zrzeszające ludzi przeciwnych rozwojowi w Polsce tendencji totalistycznych. We wrześniu 1939 r., podczas oblężenia Warszawy koordynowała ratowanie ludzi spod gruzów zburzonych kamienic i opiekę nad mieszkańcami. Związana z Wojskowym Biurem Historycznym, wchodzącym w skład Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej, została zadenuncjowana gestapo, prawdopodobnie przez wrogą jej grupę polskiej skrajnej prawicy. Zmarła z wycieńczenia w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück na kilka tygodni przed wyzwoleniem. Jeszcze tam tworzyła projekty usprawnienia ochrony pracy w powojennej Polsce.