Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 462 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Johann Wolfgang von Goethe, Lata wędrówki Wilhelma Meistra, czyli wyrzekający się

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Lata wędrówki Wilhelma Meistra, czyli wyrzekający się to utwór o szkatułkowej konstrukcji, stylistycznie zawieszony w intelektualnej przestrzeni pomiędzy brazylijską telenowelą a esejem filozoficznym — gdyby nie był to wczesny romantyzm, powieść z powodzeniem mogłaby uchodzić za postmodernistyczną.

Głównym wątkiem w Latach wędrówki Wilhelma Meistra… jest Entsagung (z niem. „wyrzeczenie się”) dotychczasowego życia i podążanie ku nowemu. W konsekwencji tej decyzji bohater odbywa długą, pełną niezwykłych przygód, podróż, w trakcie której doświadcza intensywnie zjawisk świata zewnętrznego, a jednocześnie dowiaduje się wiele o sobie samym. Tekst należy do gatunku Bildungsroman (z niem. „powieść o formowaniu się”), opowiada o dojrzewaniu jednostki, przedstawiając psychologiczne, moralne i społeczne aspekty kształtowania się osobowości Wilhelma Meistra. Istotną rolę w tej przemianie — odkrywaniu i konstruowaniu własnego „ja” przez bohatera — odgrywa jego przynależność do tajemniczego związku innych „wyrzekających się” przyjaciół, zarówno osób poznanych przez Wilhelma wcześniej, jak i spotykanych w różnych zakątkach świata w trakcie jego awanturniczych wojaży.

Lata wędrówki Wilhelma Meistra… (niem. Wilhelm Meisters Wanderjahre oder die Entsagenden; w tłumaczeniu na polski autorstwa Piotra Chmielowskiego) to czwarta, dość późna, powieść Johanna Wolfganga von Goethego. Jest ona kontynuacją Lat nauki Wilhelma Meistra (niem. Wilhelm Meisters Lehrjahre). Pierwotny tekst powstał w latach 90. XVIII w., jednak pierwsze wydanie ukazało się dopiero w 1821 r., a kolejne — znacznie zmienione — osiem lat później. Nowatorska, bardzo złożona i trudna niekiedy w interpretacji struktura utworu zawiera wiele odrębnych opowiadań i nowel, łączących klasyczną narrację z elementami powieści epistolarnej oraz fragmentami poetyckimi. Autor wzbogaca tę literacką ramę zawiłą symboliką, zaczerpniętą z Biblii, ale także z lokalnego folkloru i znanych baśni (puzderko, kluczyk, wróżki czy liliputy). Warto zaznaczyć, że w opinii wielu literaturoznawców dzieło Goethego uchodzi za najbardziej osobisty utwór niemieckiego poety. Sam autor w liście do Christopha Ludwiga Friedricha Schultza z 19 czerwca 1829 r. pisze, że ma nadzieję, iż lata jego podróży dały odbiorcy do myślenia oraz dzieli się z nim następującą refleksją: „Życie ostatecznie przypomina księgi Sybilli: staje się coraz bardziej wartościowe, w miarę jak pozostaje go mniej”.

W tekście Goethego pojawiają się liczne, zróżnicowane wątki oraz opinie, dotyczące rozwoju społeczeństwa i kultury (np. w zakresie rolnictwa i przemysłu) czy sztuki i nauki (np. astronomii), a nawet kolonializmu. Nie powinno to szczególnie dziwić czytelnika obeznanego z biografią autora — Goethe żywo interesował się przemianami społeczno-gospodarczymi i kulturowymi zachodzącymi we współczesnej mu rzeczywistości (o czym świadczy chociażby jego fascynacja maszyną parową, powstałą w Tarnowskich Górach jako pierwsza na Górnym Śląsku). Powieść niemieckiego poety inspirowała wielu innych twórców, czego przykładem może być wiersz Adama Mickiewicza Znaszli ten kraj, gdzie cytryna dojrzewa…, mający swoje źródło we fragmencie poetyckim pochodzącym z Lat wędrówki Wilhelma Meistra….

UWAGA: W tekście źródłowym (przekład na język polski), na którym bazuje nasza publikacja, tłumacz Piotr Chmielowski pominął niektóre fragmenty niemieckiego oryginału: Betrachtungen im Sinne der Wanderer / Kunst, Ethisches, Natur oraz Aus Makariens Archiv.

Ta książka jest dostępna dla tysięcy dzieciaków dzięki darowiznom od osób takich jak Ty!

Dorzuć się!

O autorze

Johann Wolfgang von Goethe
Joseph Karl Stieler, domena publiczna, Wikimedia Commons

Johann Wolfgang von Goethe

Ur.
28 sierpnia 1749 w Frankfurt nad Menem
Zm.
22 marca 1832 w Weimar
Najważniejsze dzieła:
Cierpienia młodego Wertera, Faust, Lata nauki Wilhelma Meistra, Herman i Dorota

Najwybitniejszy poeta niemiecki czasu „burzy i naporu". Dał kulturze europejskiej nowy typ romantycznego bohatera, ale nie uważał się za romantyka, pozostając wierny klasycyzmowi. Pochodził z zamożnej rodziny mieszczańskiej. Już w młodości czuł uwielbienie dla sztuki, miał też w tej dziedzinie gruntowne wykształcenie, dlatego porzucił adwokaturę dla poezji. Jego zainteresowania literackie (Homerem i Biblią jako zapisem „dzieciństwa ludzkości", Shakespearem, pieśniami ludowymi) ukierunkował J.G. Herder. W 1775 r. Goethe przeniósł się do Weimaru, gdzie założył szkołę dla młodych artystów. Przyjaźnił się z F. Schillerem. Żywił szczególną sympatię do Polaków, gościł u siebie m.in. A. Mickiewicza, którego kazał sportretować.

  • autor: Magdalena Szmigielska

Motywy występujące w tym utworze Wszystkie motywy