- Ur.
-
9 lutego 1848
w
Zawadyńce
- Zm.
-
22 kwietnia 1904
w
Lwów
Historyk literatury, encyklopedysta, tłumacz, profesor Uniwersytetu Lwowskiego.
Chmielowski przez 24 lata byłe profesorem języka polskiego w gimnazjum męskim J. Pankiewicza w Warszawie. Współpracował z „Przeglądem Tygodniowym”, „Biblioteką Warszawską”, „Opiekunem Domowym”, „Pamiętnikiem Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza”, „Niwą”, „Przeglądem Pedagogicznym”, „Rodziną i Szkołą”, „Poradnikiem dla Dorosłych”, „Biblioteką Arcydzieł Literatury Polskiej i Obcej”. Był również encyklopedystą oraz członkiem komitetu redakcyjnego Encyklopedii Wychowawczej wydanej w latach 1900–1914. Wykładowca Uniwersytetu Latającego w Warszawie. W latach 1882–1897 był redaktorem „Ateneum”. Szczególnie był zainteresowany polską literaturą romantyczną i pozytywistyczną; zajmował się również pedagogiką, historią wychowania, historią filozofii oraz krytyką literacką. Opracował obszerną biografię Mickiewicza – Adam Mickiewicz. Zarys biograficzno-literacki. Jako pierwszy docenił znaczenie twórczości Narcyzy Żmichowskiej i Stanisława Wyspiańskiego. Stworzył naukowe podstawy metod badawczych historii literatury; przedstawił także zasady krytyki literackiej.
Był autorem ponad 2100 prac i artykułów. Wśród nich znajdziemy: Kobiety Mickiewicza, Słowackiego i Krasińskiego, Geneza Fantazyi, szkic psychologiczny, Co wychowanie z dziecka zrobić może i powinno, Autorki polskie wieku XIX, Józef Ignacy Kraszewski. Zarys biograficzno-literacki, Historya literatury polskiej (6 tomów), Dzieje krytyki literackiej w Polsce.
