Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Kochani,

nazywam się Alek Bauman. Jestem lektorem. Nagrywam dla was audiobooki, nagrywam dla Wolnych Lektur audiobooki.

Jest ważna sprawa. Wolne Lektury Was potrzebują. Wolne Lektur potrzebują dofinansowania.

Naprawdę, gdyby nie Wolne Lektury, nie byłoby masę tekstów, które są dostępne, z których możecie korzystać w każdej chwili.

Potrzebują waszego wsparcia. Mam nadzieję, że ludzi dobrej woli jest więcej, więc wspomóżcie, bo to szczytny cel, ważna inicjatywa. Wspomóżcie proszę.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Tadeusz Borowski, Gdziekolwiek ziemia... , Czasy pogardy
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Tadeusz Borowski, Gdziekolwiek ziemia. Cykl poetycki, [Warszawa 1942].

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Sponsor

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Maria Bakalarska, Monika Sałach, Aleksandra Sekuła.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Ilustracja na okładce: Kuutamomaisema, Fanny Churberg, domena publiczna.

Szacowany czas do końca: -
Tadeusz Borowski, Gdziekolwiek ziemia... , Czasy pogardy

Tadeusz Borowski

Czasy pogardy

Pieśń → ← Widzenie

Spis treści

    1. Niewola: 1
    2. Okrucieństwo: 1
    3. Pamięć: 1
    4. Poeta: 1
    5. Poezja: 1
    6. Przemijanie: 1
    7. Przemoc: 1
    8. Świadek: 1
    9. Vanitas: 1
    10. Wojna: 1

    Zmodernizowano interpunkcję oraz zapis zgodnie z obowiązującymi zasadami, np.: z pod > spod; melodje > melodie; brwi, zmarszczonych boleśnie, oczy człowiecze patrzą > brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą; uda w uścisku darte i płuca dusi > uda w uścisku darte, i płuca dusi

    Poprawiono błąd źródła: się wozów stalowych, Żelazny krok > się wozów stalowych. Żelazny krok

    Tadeusz BorowskiGdziekolwiek ziemia…Czasy pogardy

    1
    Spod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:
    napina się nieba cięciwa i drogi leżą jak strzały
    drżące w porywach wiatru. Ścieżki wijące się kręto
    sztandarem kurzu w niebo po stopniach wiatru wstępują
    5
    i suche świeci słońce i chmury za ziemię uchodzą.
    WojnaA dołem wieją chorągwie, cienki piszczałek[1] jęk,
    grzmot bębnów i warkot ciągnie się wozów stalowych.
    Żelazny krok barbarzyńcy wypala zboże na polach
    i kładzie pieczęć pożaru na miasta gościnnie otwarte.
    10
    Spod czół okrążonych żelazem zmęczone płoną oczy
    i barbarzyńców gardła o pieśń wołają, o pieśń.
    Spod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:
    oto są miast ulice, szczelnie kamieniem wybite.
    PrzemocMiarowy, żelazny krok i sytych gardzieli śmiech
    15
    przerzyna wysoki pisk kobiet i spazm i miłosny szloch.
    Dławione są piersi podatne, uda w uścisku darte,
    i płuca dusi woń potu i krwi kobiecej.
    Palą się sino okna, muzyka w salach jaskrawych
    o nazwach meduz lub ptaków zawodzi dzikie melodie,
    20
    jadło rzucają na stół, na brzuch wylewają wino
    i gdy pijane źrenice mętnieją światłem do dna,
    gardła spalone wódką o pieśń wołają, o pieśń.
    Niewola, OkrucieństwoSpod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:
    gromady niewolników pędzone po ścieżkach leśnych
    25
    zwalają drzewa siekierą, pnie wydzierają z ziemi,
    palcami rwą korzenie, ciągną rękoma pług,
    i w korytarzach podziemnych, w czarnej wykutych skale
    łamią kamienie spod stóp, dźwigają z nich piramidy,
    bladzi, przeżarci głodem, padają dozorcom u nóg
    30
    i skomląc o chleba okruchy pod świstem bata mrą.
    Z piersi ich bluzga krew, w martwych kałużach gnije,
    lecz nim zadławią im usta, piersi zadepczą stopą,
    umierających gardła o pieśń wołają, o pieśń.
    Pamięć, Przemijanie, VanitasSpod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą:
    35
    przeminie żelazny krok, chorągwie dymu się zatlą,
    umilknie kobiet pisk i zawodzenie pobitych,
    pomniki nasze i bronie i tarcze pójdą na łom,
    i ślady zawieje wiatr. Wnuk nasz z kobiety zrodzony
    zwycięzcy i niewolnika imion zapomni na zawsze.
    40
    Poeta, Poezja, ŚwiadekSpod brwi zmarszczonych boleśnie oczy człowiecze patrzą
    i milczy poety pieśń w gniewnie ściśniętych ustach…

    Przypisy

    [1]

    piszczałka (muz.) — ludowy instrument dęty w formie rurki z otworem wargowym i kilkoma otworami bocznymi, tradycyjnie wykonany z kory drzewnej. Inaczej fujarka. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Lektury szkolne za darmo dla wszystkich dzieciaków? To możliwe! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Miejsca takie jak Wolne Lektury są bezwzględnie potrzebne. To port lotniczy skąd każdy, niezależnie od wieku i zawartości portfela, może wyruszyć na poszukiwanie przygody.

    Paulina Holtz

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

    Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
    Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Publiczne dotacje nigdy nie pokrywają wszystkich potrzeb biblioteki. Wsparcie czytelników jest niezbędne! Kliknij i dorzuć się!

    Nie wystarczy zeskanować książkę. Tekst musi jeszcze przejść proces redakcji językowej i technicznej oraz podwójną korektę. Sam widzisz, że to dużo pracy! Dlatego potrzebujemy Twojego wsparcia! Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.