Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy...

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

6482 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Gatunek: Aforyzm

  1. Cover
    tłum. Stanisław Wyrzykowski
    Epoka: Modernizm Rodzaj: Epika Gatunek: Aforyzm

    Zmierzch bożyszcz Friedricha Nietzschego (powst. w 1888, wyd. 1889 pt. Götzen-Dämmerung, oder, Wie man mit dem Hammer philosophiert), stanowi dzieło różnorodne, podsumowujące i zarazem wprowadzające w różne wątki nietzscheanizmu oraz w charakterystyczny styl tego filozofowania.

    „I oto wracam znów do miejsca, z którego wyszedłem ongi — Narodziny tragedii były mym pierwszym przemianowaniem wszech wartości: i oto staję znów na ziemi, która jest kolebką mych dążeń, mej mocy twórczej — ja, filozofa Dionizosa ostatni uczeń — ja, wiekuistego powrotu nauczyciel…” — deklaruje autor w części zatytułowanej Co zawdzięczam starożytnym?.

    Tytuł stanowi nawiązanie do dramatu muzycznego Richarda Wagnera Zmierzch bogów (niem. Götterdämmerung) zamykającego cykl Pierścień Nibelunga i kończącego się sceną pożaru Walhalli, siedziby bogów. Rzeczywiście — i Nietzsche nie oszczędza świętości. W poszczególnych częściach znajduje się np. krytyka postaci i zjawisk współczesnej kultury (np. część Niewczesne dywagacje powinna mieć — lecz nie ma — podtytuł „dla każdego coś przykrego”), wyjaśnienie powodów krytycznego stosunku do Sokratesa i Platona, Kanta i Schopenhauera, a wreszcie chrześcijaństwa. Znajdziemy tu także analizę własnego stylu pisarskiego, stosunku do kultury starożytnej czy wyjaśnienie wniesionych do estetyki pary przeciwstawnych pojęć: apolliński i dionizyjski na określenie różnych rodzajów upojenia, a zarazem różnych sposobów kształtowania kultury.

  2. Midrasze to przypowieści i anegdoty, które dzięki swojej łatwej w opowiadaniu formie, były przekazywane z pokolenia na pokolenie nauczając prawd judaizmu.

    Według tradycji żydowskiej są one częścią Tory, którą Mojżesz otrzymał od Boga, a którą zaczęto spisywać dopiero w pierwszych wiekach naszej ery. Niniejszy wybór 270 midraszy, dokonany przez Michała Friedmana, przybliża kulturę żydowską, jej zwyczaje i prawa przy pomocy niejednokrotnie zabawnych, a często przerażających, opowieści rabinicznych. Znajdziemy tu historie komplementarne do tych z chrześcijańskiego Starego Testamentu, jak również opowieści z życia żydowskich mędrców.

  3. Na ten wyjątkowy zbiór składają się zwięzłe, ludowe opowieści, sagi, baśnie, legendy, przypowieści, mity, aforyzmy oraz przysłowia wybrane z Talmudu — jednej z najważniejszych ksiąg judaizmu, będącej komentarzem do Tory.

    To zwięzłe formy, często odznaczające się stylem biblijnym. Celem opowieści agadycznych jest nie tylko samo opowiadanie, lecz także przedstawienie w aforystycznej formie talmudycznego kodeksu postępowania. Agady, nazywane również hagadami (hebr.: opowiadanie), to część ustnej tradycji, która na stałe weszła do europejskiego folkloru. Agady talmudyczne w przekładzie Michała Friedmana to antologia, którą docenią nie tylko jidyszyści i miłośnicy kultury żydowskiej. To także interesujący materiał źródłowy dla kulturoznawców, religioznawców i literaturoznawców.

Wybrane utwory

Sébastien-Roch Nicolas de Chamfort

Charaktery i anegdoty

Franciszek Karpiński

Tłumaczenia

Friedrich Nietzsche

Jutrzenka

Wędrowiec i jego cień

Zmierzch bożyszcz

Autor nieznany

Agady talmudyczne

Sentencje ojców

Ze skarbnicy midraszy

Stanisław Witkiewicz

Myśli

Motywy i tematy

A

Alkohol (4)

Ambicja (6)

Anioł (22)

Antysemityzm (1)

Arkadia (1)

Artysta (49)

B

Bieda (18)

Błazen (2)

Błądzenie (23)

Błogosławieństwo (5)

Błoto (3)

Bogactwo (29)

Bohater (2)

Bohaterstwo (9)

Bożek (5)

Bóg (96)

Brat (2)

Brud (6)

Bunt (1)

Buntownik (2)

Burza (1)

C

Carpe Diem (1)

Cenzura (3)

Chciwość (4)

Chleb (5)

Chłop (1)

Choroba (41)

Chrystus (4)

Ciało (17)

Ciąża (2)

Ciemność (9)

Cień (10)

Cierpienie (39)

Cisza (3)

Cmentarz (1)

Cnota (46)

Córka (6)

Cud (12)

Czarownica (1)

Czary (2)

Czas (17)

Czyn (28)

D

Dar (10)

Deszcz (3)

Diabeł (4)

Dobro (57)

Dom (5)

Dorosłość (7)

Doskonałość (1)

Droga (12)

Drzewo (9)

Duch (8)

Duma (15)

Dusza (42)

Dworzanin (4)

Dwór (11)

Dzieciństwo (4)

Dziecko (19)

Dziedzictwo (15)

Dźwięk (4)

E

Egoizm (9)

Erotyzm (3)

F

Fałsz (19)

Filozof (193)

Flirt (3)

G

Głód (10)

Głupiec (4)

Głupota (6)

Gniew (10)

Gospodarz (3)

Gość (3)

Góra (4)

Góry (6)

Gra (3)

Grób (1)

Grzech (27)

Grzeczność (10)

Gwiazda (2)

H

Handel (15)

Hańba (3)

Historia (47)

Honor (5)

I

Idea (2)

Idealista (21)

Imię (2)

Interes (7)

Ironia (3)

J

Jedzenie (26)

Jesień (2)

Język (1)

K

Kapłan (5)

Kara (32)

Karczma (1)

Kat (1)

Katastrofa (5)

Klejnot (3)

Klęska (3)

Kłamstwo (18)

Kłótnia (4)

Kobieta (34)

Kobieta "upadła" (5)

Kochanek (13)

Kondycja ludzka (131)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (2)

Koniec świata (3)

Koń (2)

Korzyść (16)

Kradzież (5)

Krew (1)

Król (35)

Krzywda (10)

Ksiądz (18)

Książka (34)

Księżyc (3)

Kuszenie (5)

L

Lato (2)

Lekarz (12)

Lenistwo (4)

List (2)

Literat (44)

Litość (1)

Los (8)

Lot (2)

Lud (18)

Lustro (3)

Ł

Łaska (4)

Łzy (7)

M

Małżeństwo (20)

Marzenie (3)

Maska (8)

Maszyna (6)

Matka (18)

Matka Boska (2)

Mądrość (54)

Mąż (15)

Melancholia (7)

Mędrzec (27)

Mężczyzna (12)

Miasto (4)

Milczenie (16)

Miłosierdzie (9)

Miłość (37)

Miłość niespełniona (3)

Miłość spełniona (3)

Mizoginia (8)

Młodość (17)

Moda (3)

Modlitwa (15)

Morderstwo (6)

Morze (14)

Mucha (2)

Muzyka (24)

N

Nadzieja (5)

Nagroda (5)

Nałóg (2)

Narkotyki (4)

Narodziny (1)

Naród (16)

Natura (24)

Nauczyciel (23)

Nauczycielka (1)

Nauka (45)

Niebezpieczeństwo (22)

Niebo (4)

Niemiec (14)

Nienawiść (9)

Nieśmiertelność (6)

Niewola (23)

Noc (3)

Nuda (11)

O

Obcy (1)

Obłok (1)

Obowiązek (7)

Obraz świata (55)

Obrzędy (5)

Obyczaje (30)

Obywatel (2)

Odrodzenie (2)

Odwaga (13)

Odyseusz (1)

Ofiara (14)

Ogień (4)

Ogród (4)

Ojciec (18)

Okno (1)

Oko (14)

Okręt (3)

Okrucieństwo (8)

Otchłań (2)

P

Pająk (2)

Pamięć (6)

Pan (8)

Państwo (17)

Patriota (2)

Piekło (6)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (29)

Pies (5)

Piękno (28)

Piętno (1)

Pijaństwo (4)

Piorun (1)

Plotka (3)

Pobożność (8)

Pochlebstwo (8)

Podróż (14)

Podstęp (13)

Poeta (17)

Poezja (4)

Pogarda (11)

Pogrzeb (7)

Pojedynek (4)

Pokora (9)

Pokój (2)

Pokusa (8)

Pokuta (2)

Polityka (36)

Polowanie (2)

Polska (1)

Pomoc (6)

Portret (3)

Porwanie (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (10)

Potop (3)

Potwór (2)

Pozory (13)

Pozycja społeczna (22)

Pożądanie (5)

Praca (30)

Prawda (42)

Prawnik (1)

Prawo (26)

Proroctwo (1)

Prorok (3)

Próżność (25)

Przekleństwo (2)

Przemiana (31)

Przemijanie (6)

Przemoc (6)

Przestrzeń (7)

Przyjaźń (28)

Przyjemność (2)

Przysięga (8)

Przywódca (13)

Ptak (10)

Pustynia (4)

Pycha (6)

R

Radość (32)

Raj (10)

Realista (8)

Religia (72)

Rewolucja (12)

Robak (5)

Robotnik (4)

Rodzina (2)

Rolnictwo (1)

Rosja (2)

Rosjanin (1)

Rośliny (3)

Rozczarowanie (7)

Rozkosz (13)

Rozpacz (1)

Rozstanie (6)

Rozum (42)

Ruiny (3)

Rycerz (3)

Rywalizacja (2)

Rzeka (5)

S

Samobójstwo (7)

Samolubstwo (5)

Samotnik (21)

Samotność (12)

Sąd (12)

Sąd Ostateczny (1)

Sąsiad (4)

Seks (4)

Sen (13)

Serce (11)

Sędzia (6)

Siła (37)

Siostra (2)

Skąpiec (10)

Sława (14)

Słońce (9)

Słowo (70)

Sługa (13)

Służalczość (4)

Smutek (9)

Sobowtór (1)

Społeczeństwo (1)

Sport (2)

Spotkanie (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (34)

Starość (17)

Strach (16)

Strój (8)

Stworzenie (5)

Sumienie (20)

Syn (33)

Syn marnotrawny (1)

Szaleniec (3)

Szaleństwo (8)

Szatan (9)

Szczęście (23)

Szkoła (12)

Szlachcic (6)

Szpieg (5)

Sztuka (83)

Ś

Ślub (3)

Śmiech (11)

Śmierć (52)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (4)

Światło (18)

Świątynia (4)

Święto (5)

Świętoszek (4)

Święty (8)

Świt (1)

T

Tajemnica (9)

Taniec (1)

Tchórzostwo (10)

Teatr (9)

Testament (1)

Tęsknota (1)

Theatrum mundi (8)

Tłm (1)

Tłum (4)

Tora (3)

Trucizna (6)

Trup (1)

Twierdza (1)

Twórczość (17)

U

Ucieczka (13)

Uczeń (18)

Uczta (8)

Uczucie (2)

Umiarkowanie (26)

Upadek (9)

Upiór (3)

Uroda (11)

Urzędnik (6)

V

Vanitas (1)

W

Walka (27)

Walka klas (1)

Wampir (2)

Wąż (9)

Wdowa (4)

Wdowiec (1)

Wdzięczność (1)

Wesele (3)

Wiadomość (1)

Wiara (36)

Wiatr (5)

Wieczór (4)

Wiedza (60)

Wierność (7)

Wierzenia (3)

Więzienie (7)

Więzień (2)

Wina (19)

Wino (6)

Wiosna (1)

Wizja (7)

Władza (53)

Własność (2)

Woda (10)

Wojna (13)

Wolność (42)

Wróg (23)

Wspomnienia (3)

Współczucie (12)

Wstyd (2)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (2)

Wyrzuty sumienia (3)

Wzrok (7)

Z

Zabawa (3)

Zabobony (1)

Zapach (3)

Zaświaty (6)

Zazdrość (13)

Zbawienie (4)

Zbrodnia (4)

Zbrodniarz (7)

Zdrada (4)

Zdrowie (12)

Zemsta (16)

Ziarno (6)

Ziemia (5)

Zima (1)

Zło (29)

Złodziej (10)

Zmartwychwstanie (3)

Zmysły (2)

Zwątpienie (4)

Zwierzę (29)

Zwierzęta (20)

Zwycięstwo (11)

Ż

Żałoba (5)

Żart (6)

Żebrak (7)

Żołnierz (12)

Żona (30)

Życie jako wędrówka (5)

Życie snem (2)

Żyd (26)

Żywioły (2)

Gatunek: Aforyzm

Najważniejsi twórcy
Seneka, Tacyt, Marek Aureliusz, F. de La Rochefoucauld, N. Chamfort, O. Pirmez, J. W. von Goethe, B. Pascal, A. M. Fredro, S. J. Lec, W. Gombrowicz, M. Dąbrowska, A. Świętochowski, K. Irzykowski.

Zwykle jednozdaniowa, zwięzła wypowiedź sformułowana w sposób błyskotliwy, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, dotyczącą np. miłości, przyjaźni, życia, szczęścia czy śmierci. Aforyzm jest inaczej nazywany złotą myślą, sentencją, maksymą.

Zamknij

* Ładowanie