Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 444 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5722 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Gatunek: Aforyzm

  1. Przemyślenia skupione w krótkich, aforystycznych wypowiedziach w „Wędrowcu” Nietzschego dotyczą przede wszystkim pojęć z zakresu etyki (takich jak wolna wola, sumienie, wina, kara), a także m.in. drogi filozofa ku poznaniu, ku samemu sobie, relacji między mistrzem a uczniem, różnic między sztuką i filozofią, muzyki, krytyki języka oraz teorii poznania, pochwały demokracji i kosmopolityzmu oraz krytyki kultury niemieckiej.

    Opublikowany w 1886 r. tom składa się z dwóch części: „Zdania i myśli różne” oraz „Wędrowiec i jego cień”. W poprzedzającym całość wstępie autorskim Nietzsche wskazuje, że publikacja stanowi myślową kontynuację — niekiedy poprzez zaprzeczenie — pierwszego dzieła filozofa, mianowicie „Narodzin tragedii z ducha muzyki” (1872; znanego też jako „Narodziny tragedii, czyli Grecy i pesymizm”), i właściwie drugą część „książki dla duchów wolnych”, czyli „Ludzkiego, arcyludzkiego” (1878–1880). Podobnie też do tej ostatniej przyjęła kształt zbioru pogrupowanych tematycznie aforyzmów, sentencji operujących paradoksem i dowcipem krótkich refleksji. W „Wędrowcu” Nietzsche podejmuje obronę przyjętej przez siebie formy wypowiedzi, przedstawiając ją jako dojrzały owoc długich przemyśleń; podaje też swych wielkich poprzedników: Montaigne'a, La Rochefoucauld'a, Labruyère'a, Fontenelle'a, Vauvenargues'a oraz Chamforta.

  2. Na ten wyjątkowy zbiór składają się zwięzłe, ludowe opowieści, sagi, baśnie, legendy, przypowieści, mity, aforyzmy oraz przysłowia wybrane z Talmudu — jednej z najważniejszych ksiąg judaizmu, będącej komentarzem do Tory.

    To zwięzłe formy, często odznaczające się stylem biblijnym. Celem opowieści agadycznych jest nie tylko samo opowiadanie, lecz także przedstawienie w aforystycznej formie talmudycznego kodeksu postępowania. Agady, nazywane również hagadami (hebr.: opowiadanie), to część ustnej tradycji, która na stałe weszła do europejskiego folkloru. Agady talmudyczne w przekładzie Michała Friedmana to antologia, którą docenią nie tylko jidyszyści i miłośnicy kultury żydowskiej. To także interesujący materiał źródłowy dla kulturoznawców, religioznawców i literaturoznawców.

  3. Midrasze to przypowieści i anegdoty, które dzięki swojej łatwej w opowiadaniu formie, były przekazywane z pokolenia na pokolenie nauczając prawd judaizmu.

    Według tradycji żydowskiej są one częścią Tory, którą Mojżesz otrzymał od Boga, a którą zaczęto spisywać dopiero w pierwszych wiekach naszej ery. Niniejszy wybór 270 midraszy, dokonany przez Michała Friedmana, przybliża kulturę żydowską, jej zwyczaje i prawa przy pomocy niejednokrotnie zabawnych, a często przerażających, opowieści rabinicznych. Znajdziemy tu historie komplementarne do tych z chrześcijańskiego Starego Testamentu, jak również opowieści z życia żydowskich mędrców.

Wybrane utwory

Sébastien-Roch Nicolas de Chamfort

Charaktery i anegdoty

Franciszek Karpiński

Tłumaczenia

Friedrich Nietzsche

Jutrzenka

Wędrowiec i jego cień

Zmierzch bożyszcz

Autor nieznany

Agady talmudyczne

Sentencje ojców

Ze skarbnicy midraszy

Stanisław Witkiewicz

Myśli

Motywy i tematy

A

Alkohol (4)

Ambicja (6)

Anioł (22)

Antysemityzm (1)

Arkadia (1)

Artysta (49)

B

Bieda (18)

Błazen (2)

Błądzenie (23)

Błogosławieństwo (5)

Błoto (3)

Bogactwo (29)

Bohater (2)

Bohaterstwo (9)

Bożek (5)

Bóg (96)

Brat (2)

Brud (6)

Bunt (1)

Buntownik (2)

Burza (1)

C

Carpe Diem (1)

Cenzura (3)

Chciwość (4)

Chleb (5)

Chłop (1)

Choroba (41)

Chrystus (4)

Ciało (17)

Ciąża (2)

Ciemność (9)

Cień (10)

Cierpienie (39)

Cisza (3)

Cmentarz (1)

Cnota (46)

Córka (6)

Cud (12)

Czarownica (1)

Czary (2)

Czas (17)

Czyn (28)

D

Dar (10)

Deszcz (3)

Diabeł (4)

Dobro (57)

Dom (5)

Dorosłość (7)

Doskonałość (1)

Droga (12)

Drzewo (9)

Duch (8)

Duma (15)

Dusza (42)

Dworzanin (4)

Dwór (11)

Dzieciństwo (4)

Dziecko (19)

Dziedzictwo (15)

Dźwięk (4)

E

Egoizm (9)

Erotyzm (3)

F

Fałsz (19)

Filozof (193)

Flirt (3)

G

Głód (10)

Głupiec (4)

Głupota (6)

Gniew (10)

Gospodarz (3)

Gość (3)

Góra (4)

Góry (6)

Gra (3)

Grób (1)

Grzech (27)

Grzeczność (10)

Gwiazda (2)

H

Handel (15)

Hańba (3)

Historia (47)

Honor (5)

I

Idea (2)

Idealista (21)

Imię (2)

Interes (7)

Ironia (3)

J

Jedzenie (26)

Jesień (2)

Język (1)

K

Kapłan (5)

Kara (32)

Karczma (1)

Kat (1)

Katastrofa (5)

Klejnot (3)

Klęska (3)

Kłamstwo (18)

Kłótnia (4)

Kobieta (34)

Kobieta "upadła" (5)

Kochanek (13)

Kondycja ludzka (131)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (2)

Koniec świata (3)

Koń (2)

Korzyść (16)

Kradzież (5)

Krew (1)

Król (35)

Krzywda (10)

Ksiądz (18)

Książka (34)

Księżyc (3)

Kuszenie (5)

L

Lato (2)

Lekarz (12)

Lenistwo (4)

List (2)

Literat (44)

Litość (1)

Los (8)

Lot (2)

Lud (18)

Lustro (3)

Ł

Łaska (4)

Łzy (7)

M

Małżeństwo (20)

Marzenie (3)

Maska (8)

Maszyna (6)

Matka (18)

Matka Boska (2)

Mądrość (54)

Mąż (15)

Melancholia (7)

Mędrzec (27)

Mężczyzna (12)

Miasto (4)

Milczenie (16)

Miłosierdzie (9)

Miłość (37)

Miłość niespełniona (3)

Miłość spełniona (3)

Mizoginia (8)

Młodość (17)

Moda (3)

Modlitwa (15)

Morderstwo (6)

Morze (14)

Mucha (2)

Muzyka (24)

N

Nadzieja (5)

Nagroda (5)

Nałóg (2)

Narkotyki (4)

Narodziny (1)

Naród (16)

Natura (24)

Nauczyciel (23)

Nauczycielka (1)

Nauka (45)

Niebezpieczeństwo (22)

Niebo (4)

Niemiec (14)

Nienawiść (9)

Nieśmiertelność (6)

Niewola (23)

Noc (3)

Nuda (11)

O

Obcy (1)

Obłok (1)

Obowiązek (7)

Obraz świata (55)

Obrzędy (5)

Obyczaje (30)

Obywatel (2)

Odrodzenie (2)

Odwaga (13)

Odyseusz (1)

Ofiara (14)

Ogień (4)

Ogród (4)

Ojciec (18)

Okno (1)

Oko (14)

Okręt (3)

Okrucieństwo (8)

Otchłań (2)

P

Pająk (2)

Pamięć (6)

Pan (8)

Państwo (17)

Patriota (2)

Piekło (6)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (29)

Pies (5)

Piękno (28)

Piętno (1)

Pijaństwo (4)

Piorun (1)

Plotka (3)

Pobożność (8)

Pochlebstwo (8)

Podróż (14)

Podstęp (13)

Poeta (17)

Poezja (4)

Pogarda (11)

Pogrzeb (7)

Pojedynek (4)

Pokora (9)

Pokój (2)

Pokusa (8)

Pokuta (2)

Polityka (36)

Polowanie (2)

Polska (1)

Pomoc (6)

Portret (3)

Porwanie (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (10)

Potop (3)

Potwór (2)

Pozory (13)

Pozycja społeczna (22)

Pożądanie (5)

Praca (30)

Prawda (42)

Prawnik (1)

Prawo (26)

Proroctwo (1)

Prorok (3)

Próżność (25)

Przekleństwo (2)

Przemiana (31)

Przemijanie (6)

Przemoc (6)

Przestrzeń (7)

Przyjaźń (28)

Przyjemność (2)

Przysięga (8)

Przywódca (13)

Ptak (10)

Pustynia (4)

Pycha (6)

R

Radość (32)

Raj (10)

Realista (8)

Religia (72)

Rewolucja (12)

Robak (5)

Robotnik (4)

Rodzina (2)

Rolnictwo (1)

Rosja (2)

Rosjanin (1)

Rośliny (3)

Rozczarowanie (7)

Rozkosz (13)

Rozpacz (1)

Rozstanie (6)

Rozum (42)

Ruiny (3)

Rycerz (3)

Rywalizacja (2)

Rzeka (5)

S

Samobójstwo (7)

Samolubstwo (5)

Samotnik (21)

Samotność (12)

Sąd (12)

Sąd Ostateczny (1)

Sąsiad (4)

Seks (4)

Sen (13)

Serce (11)

Sędzia (6)

Siła (37)

Siostra (2)

Skąpiec (10)

Sława (14)

Słońce (9)

Słowo (70)

Sługa (13)

Służalczość (4)

Smutek (9)

Sobowtór (1)

Społeczeństwo (1)

Sport (2)

Spotkanie (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (34)

Starość (17)

Strach (16)

Strój (8)

Stworzenie (5)

Sumienie (20)

Syn (33)

Syn marnotrawny (1)

Szaleniec (3)

Szaleństwo (8)

Szatan (9)

Szczęście (23)

Szkoła (12)

Szlachcic (6)

Szpieg (5)

Sztuka (83)

Ś

Ślub (3)

Śmiech (11)

Śmierć (52)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (4)

Światło (18)

Świątynia (4)

Święto (5)

Świętoszek (4)

Święty (8)

Świt (1)

T

Tajemnica (9)

Taniec (1)

Tchórzostwo (10)

Teatr (9)

Testament (1)

Tęsknota (1)

Theatrum mundi (8)

Tłm (1)

Tłum (4)

Tora (3)

Trucizna (6)

Trup (1)

Twierdza (1)

Twórczość (17)

U

Ucieczka (13)

Uczeń (18)

Uczta (8)

Uczucie (2)

Umiarkowanie (26)

Upadek (9)

Upiór (3)

Uroda (11)

Urzędnik (6)

V

Vanitas (1)

W

Walka (27)

Walka klas (1)

Wampir (2)

Wąż (9)

Wdowa (4)

Wdowiec (1)

Wdzięczność (1)

Wesele (3)

Wiadomość (1)

Wiara (36)

Wiatr (5)

Wieczór (4)

Wiedza (60)

Wierność (7)

Wierzenia (3)

Więzienie (7)

Więzień (2)

Wina (19)

Wino (6)

Wiosna (1)

Wizja (7)

Władza (53)

Własność (2)

Woda (10)

Wojna (13)

Wolność (42)

Wróg (23)

Wspomnienia (3)

Współczucie (12)

Wstyd (2)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (2)

Wyrzuty sumienia (3)

Wzrok (7)

Z

Zabawa (3)

Zabobony (1)

Zapach (3)

Zaświaty (6)

Zazdrość (13)

Zbawienie (4)

Zbrodnia (4)

Zbrodniarz (7)

Zdrada (4)

Zdrowie (12)

Zemsta (16)

Ziarno (6)

Ziemia (5)

Zima (1)

Zło (29)

Złodziej (10)

Zmartwychwstanie (3)

Zmysły (2)

Zwątpienie (4)

Zwierzę (29)

Zwierzęta (20)

Zwycięstwo (11)

Ż

Żałoba (5)

Żart (6)

Żebrak (7)

Żołnierz (12)

Żona (30)

Życie jako wędrówka (5)

Życie snem (2)

Żyd (26)

Żywioły (2)

Gatunek: Aforyzm

Najważniejsi twórcy
Seneka, Tacyt, Marek Aureliusz, F. de La Rochefoucauld, N. Chamfort, O. Pirmez, J. W. von Goethe, B. Pascal, A. M. Fredro, S. J. Lec, W. Gombrowicz, M. Dąbrowska, A. Świętochowski, K. Irzykowski.

Zwykle jednozdaniowa, zwięzła wypowiedź sformułowana w sposób błyskotliwy, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, dotyczącą np. miłości, przyjaźni, życia, szczęścia czy śmierci. Aforyzm jest inaczej nazywany złotą myślą, sentencją, maksymą.

Zamknij

* Ładowanie