Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 434 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5999 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Epoka: Pozytywizm,
autor: Józef Ignacy Kraszewski

  • Józef Ignacy Kraszewski X
  1. Cover
    tłum. Augustinas Zeicas
    Epoka: Pozytywizm Rodzaj: Epika Gatunek: Powieść Język: lietuvių
  2. Średniowiecze, czasy panowania Władysława Jagiełły w Rzeczpospolitej i księcia Witolda w Księstwie Litewskim.

    Kraszewski opisuje stosunki panujące między obydwoma władcami, ukazuje porządek panujący wówczas na Litwie. Pokazuje także proces przekształcania społeczeństwa pogańskiego w chrześcijańskie oraz relacje Jagiełły i Witolda z Zakonem Krzyżackim, który zostaje rozpoznany jako zagrożenie.

    Powieść Litwa za Witolda: opowiadanie historyczne została wydana po raz pierwszy w 1850 roku, w wyniku fascynacji Józefa Ignacego Kraszewskiego Litwą i jej historią. Kraszewski był jednym z najważniejszych — i najpłodniejszych — pisarzy XIX wieku. W ciągu 57 lat swojej działalności napisał 232 powieści, głównie o tematyce historycznej, społecznej i obyczajowej. Zasłynął przede wszystkim jako autor Starej baśni.

  3. Jest druga połowa XII wieku, czasy rozbioru Polski — cztery dzielnice rządzone są przez synów Bolesława Krzywoustego. Najstarszy z nich, Władysław, jest księciem zwierzchnim, seniorem. Żona namawia go do wystąpienia przeciwko braciom i zyskania władzy nad całym krajem. Przeciw niemu występuje możnowładztwo z Piotrem Włastem na czele, który chce utrzymać postanowienia ustawy sukcesyjnej Krzywoustego, za co przyjdzie mu zapłacić wysoką cenę.

    Powieść historyczna napisana przez Kraszewskiego w 1878 roku, która weszła w skład cyklu Dzieje Polski.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (6)

Anioł (1)

Asceta (1)

B

Bezpieczeństwo (1)

Bieda (2)

Bijatyka (3)

Bitwa (3)

Błazen (2)

Błądzenie (1)

Bogactwo (5)

Bogini (4)

Bohater (1)

Bohaterstwo (1)

Bóg (18)

Brat (7)

Bunt (2)

Burza (2)

C

Chciwość (1)

Chleb (1)

Chłop (1)

Choroba (6)

Chrzest (2)

Ciało (3)

Ciemność (1)

Cierpienie (1)

Cmentarz (1)

Cnota (1)

Córka (3)

Cud (3)

Czarownica (5)

Czary (9)

Czas (1)

Czyn (1)

D

Dar (3)

Dobro (1)

Dom (7)

Drzewo (2)

Duch (4)

Duma (7)

Dusza (2)

Dziecko (5)

Dziedzictwo (6)

Dziewictwo (1)

G

Gniew (3)

Gospodarz (5)

Gospodyni (1)

Gość (11)

Grób (1)

Grzech (3)

Gwiazda (1)

H

Handel (5)

Hańba (2)

Historia (3)

I

Imię (2)

Interes (1)

J

Jedzenie (6)

Język (2)

K

Kaleka (1)

Kara (9)

Klejnot (1)

Klęska (2)

Kłamstwo (1)

Kłótnia (3)

Kobieta (25)

Kobieta demoniczna (1)

Kondycja ludzka (6)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koń (7)

Korzyść (2)

Kot (1)

Krew (10)

Król (8)

Księżyc (4)

Kwiaty (1)

L

Labirynt (1)

Las (4)

Lekarz (1)

Lenistwo (1)

Los (10)

Lot (1)

Lud (1)

Ł

Łzy (4)

M

Małżeństwo (8)

Marzenie (1)

Matka (5)

Matka Boska (1)

Mądrość (1)

Mąż (5)

Mężczyzna (17)

Miasto (2)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (1)

Miłość (2)

Miłość niespełniona (2)

Młodość (8)

Modlitwa (4)

Morderstwo (7)

Morze (1)

N

Nauka (2)

Niebezpieczeństwo (6)

Niemiec (11)

Nienawiść (1)

Niewola (4)

Noc (1)

O

Obcy (6)

Obowiązek (2)

Obraz świata (1)

Obrzędy (10)

Obyczaje (40)

Odrodzenie (1)

Ofiara (4)

Ogień (6)

Ojciec (8)

Ojczyzna (2)

Oko (1)

Okrucieństwo (10)

Omen (10)

Opieka (1)

Oświadczyny (4)

Otchłań (1)

P

Pamięć (7)

Pan (1)

Panna młoda (5)

Państwo (2)

Patriota (4)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (1)

Pies (2)

Piękno (1)

Pijaństwo (3)

Plotka (1)

Pobożność (4)

Pocałunek (1)

Pochlebstwo (1)

Podróż (3)

Podstęp (7)

Poeta (5)

Poezja (8)

Pogrzeb (5)

Pokora (1)

Pokój (2)

Polak (2)

Polityka (1)

Polowanie (2)

Porwanie (2)

Postęp (2)

Poświęcenie (2)

Potop (1)

Potwór (3)

Pozycja społeczna (4)

Pożar (1)

Praca (2)

Prawda (2)

Prawo (3)

Proroctwo (7)

Prośba (2)

Przekleństwo (2)

Przemiana (5)

Przemijanie (4)

Przemoc (4)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (2)

Przysięga (3)

Przywódca (2)

Ptak (12)

Pycha (1)

R

Radość (2)

Raj (1)

Rana (1)

Religia (10)

Robak (1)

Rodzina (5)

Rośliny (1)

Rozpacz (1)

Rozstanie (2)

Rozum (1)

Ruiny (1)

Rycerz (1)

Rzeź (1)

S

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotność (1)

Sen (3)

Serce (2)

Sielanka (2)

Siła (5)

Siostra (2)

Sława (1)

Słońce (3)

Słowo (7)

Sługa (8)

Smutek (3)

Sobowtór (1)

Spotkanie (5)

Starość (2)

Strach (7)

Strój (3)

Sumienie (1)

Swaty (1)

Syn (8)

Szaleństwo (1)

Szantaż (1)

Szatan (1)

Szczęście (1)

Szlachcic (1)

Sztuka (1)

Ś

Ślub (7)

Śmiech (2)

Śmierć (15)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (9)

Światło (1)

Świątynia (2)

Święto (6)

Świt (1)

T

Taniec (1)

Tęsknota (5)

Tłum (1)

Trucizna (2)

Trup (10)

U

Ucieczka (4)

Uczta (6)

Upadek (2)

Uroda (2)

W

Walka (15)

Wampir (1)

Wesele (1)

Wiadomość (5)

Wiatr (1)

Wieczór (1)

Wierność (4)

Wierzenia (15)

Więzienie (3)

Wina (3)

Wino (1)

Wizja (2)

Władza (32)

Woda (3)

Wojna (12)

Wolność (3)

Wrażliwość (1)

Wróg (5)

Wróżba (1)

Wspomnienia (1)

Wychowanie (1)

Wygnanie (1)

Wzrok (3)

Z

Zabawa (1)

Zabobony (5)

Zaświaty (2)

Zazdrość (3)

Zbrodnia (3)

Zdrada (6)

Zemsta (24)

Zima (1)

Zło (1)

Złoty wiek (2)

Znak (1)

Zwierzęta (3)

Zwycięstwo (7)

Ż

Żałoba (4)

Żołnierz (3)

Żona (3)

Żyd (2)

Żywioły (1)

Epoka: Pozytywizm

Czas
w Europie ok. 1840 — ok. 1880 r.; w Polsce ok. 1864 — ok. 1890 r.
Najwybitniejsi twórcy
europejscy: H. Balzack (Ojciec Goriot), Ch. Dickens (Klub Pickwicka), L. Tołstoj (Wojna i pokój, Anna Karenina), F. Dostojewski (Zbrodnia i kara), G. Flaubert (Pani Bovary), E. Zola (Germinal, Nana), Stendhal (Czerwone i czarne); polscy: B. Prus (Lalka), E. Orzeszkowa (Nad Niemnem), H. Sienkiewicz (Trylogia), M. Konopnicka, A. Asnyk
Reprezentatywne gatunki
powieść, opowiadanie, nowela

Pozytywizm był europejskim prądem filozoficznym zapoczątkowanym przez Augusta Comte'a — autora Wykładu filozofii pozytywnej. Światopogląd pozytywistyczny opierał się na scjentyzmie, ewolucjonizmie, agnostycyzmie i determinizmie. W etyce obowiązywała zasada utylitaryzmu, czyli użyteczności. Ważną rolę odgrywał też liberalizm. Podstawą programu społecznego była praca organiczna, z którą wiąże się praca u podstaw (Polska). W pozytywizmie rozpoczął się proces emancypacji kobiet. W literaturze obowiązywał realizm i naturalizm (weryzm). W Królestwie Polskim nastąpił gwałtowny rozwój czasopiśmiennictwa (»Przegląd Tygodniowy«, »Niwa«, »Kurier Codzienny«).

Pozytywizm w Wikipedii

Autor: Józef Ignacy Kraszewski

Ur.
28 lipca 1812 w Warszawie

Zm.
19 marca 1887 w Genewie

Najważniejsze dzieła:
Stara baśń (1876), Chata za wsią (1854), Ulana (1842), Dziecię Starego Miasta (1863), Zygmuntowskie czasy (1846), Barani Kożuszek (1881), Hrabina Cosel (1873), Brühl (1874), Poeta i świat (1839), Latarnia czarnoksięska (1844), Wspomnienia Wołynia, Polesia i Litwy (1840)

Niezwykle płodny pisarz, autor przede wszystkim powieści historycznych i obyczajowych, publicysta, działacz społeczny, badacz starożytności słowiańskich, popularyzator źródeł historycznych.
Do najpopularniejszych dziś powieści Kraszewskiego należy Stara baśń. Wśród inspiracji do niej znalazło się kilka wydanych wcześniej tekstów literatury pięknej. Po pierwsze Rzepicha (1790) Franciszka Salezego Jezierskiego, jednego z jakobinów warszawskich, który wyjaśniał przyczynę nierówności społecznych tezą o podboju rolniczej ludności słowiańskiej przez plemię, które przekształciło się w szlachtę (a właśc. magnaterię). Po drugie, Lillę Wenedę (1840) Juliusza Słowackiego, obrazującą podobną tezę oraz pokazującą dwuznaczną rolę chrześcijaństwa jako religii najeźdźców. Po trzecie dramat Mieczysława Romanowskiego Popiel i Piast (1862), w którym dodatkowo nacisk położony został na zagrożenie dla Słowiańszczyzny ze strony państw niemieckich, zaś kościół ukazany został ostatecznie jako gwarant zażegnania konfliktu społecznego między szlachtą a ludem (tj. też między państwem jako systemem instytucji a funkcjonowaniem społeczności połączonej więzami rodowymi i sąsiedzkimi).
Ponadto Kraszewski czerpał ze źródeł historycznych (najwidoczniejsze są ślady adaptacji legend zapisanych w Historii Polski Jana Długosza), z własnych badań nad kulturą materialną dawnych Słowian i Litwy (wydał m.in. dzieła pionierskie: Litwa. Starożytne dzieje 1847 oraz Sztuka u Słowian 1860, zajmował się obyczajowością Polski piastowskiej, pracował nad projektem encyklopedii starożytności polskich dla Akademii Umiejętności w 1875 r.), z opracowań współczesnych mu historyków: Lelewela, Szajnochy, Roeppla i in. Pewien wpływ na treść powieści wywarły również prelekcje paryskie Mickiewicza na temat literatury słowiańskiej, skąd zaczerpnął np. przekonanie o zachowaniu w religii Słowian śladów dziedzictwa praindoeuropejskiego (swoisty panteizm, niektóre bóstwa tożsame z hinduistycznymi). Do swoich źródeł i inspiracji dodał Kraszewski również rzekomo średniowieczny Królodworski rękopis. Zbiór staroczeskich bohatyrskich i lirycznych śpiewów (1818) wydany, a jak się później okazało, również spreparowany przez Vaclava Hankę.

  • Przeczytaj artykuł o autorze w Wikipedii
  • Józef Ignacy Kraszewski w Wikipedii
    Zamknij

    * Ładowanie