Wesprzyj

Wspieraj Wolne Lektury

x

5558 free readings you have right to

Language

Author: Wacław Berent

  • Wacław Berent X
  1. Luty 1904 roku. W salonie baronostwa Niemenów odbywa się wielkie przyjęcie, w którym uczestniczy warszawska inteligencja i arystokracja.

    Zgromadzeni oglądają występy artystyczne, tańczą, flirtują i prowadzą rozmowy o polityce i ideologii — wśród rozmówców znajdują się konspiratorzy lewicowi i prawicowi. Elementem, który wzbudza niepokój i tajemniczy nastrój jest kukła murzyna stojąca w rogu salonu. W trakcie przyjęcia przychodzi także informacja o wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej. Ostatnia część powieści wyprowadza bohaterów na ulice Warszawy…

    Oziminia Berenta to powieść, która powstała w 1911 roku. Jest swoistym komentarzem, podsumowaniem nastrojów rewolucjnych i Rewolucji 1905 roku. W treści ścierają się ideologie, jednak nie wypowiada ich narrator, tylko prezentują poszczególni bohaterowie. Ozimina jest również skarbnicą odwołań do innych motywów literackich — literaturoznawcy przede wszystkim wskazują na jej korespondencję z Weselem Stanisława Wyspiańskiego. Zauważa się w jej budowie wiele cech dramatu, a także cechy powieści polifonicznej. Wacław Berent to powieściopisarz okresu modernizmu. Znany przede wszystkim jako autor Próchna, Oziminy i Diogenesa w kontuszu.

  2. Peregrynując w towarzystwie artystycznej bohemy po ulicach któregoś z niemieckich miast u schyłku XIX w., włócząc się od kawiarni do kabaretu, od dziennikarskiej kawalerki w kamienicy do arystokratycznej willi na podmiejskim wzgórzu, mamy okazję wsłuchać się w gorączkowe bicie serca dekadentyzmu.

    Bohaterowie, którym Berent oddaje głos w swej powieści, tworzą polsko-niemiecki konglomerat reprezentantów wszystkich dziedzin sztuki: od literatury, przez teatr i malarstwo, po muzykę i estradę rozrywkową (demoniczna i magnetyczna Yvetta), a towarzyszą im, a nawet przewodzą, postacie niezbędne dla funkcjonowania cyganerii schyłku wieku: dziennikarz i sponsor. Czereda ta wprowadza czytelnika w zawiłe korytarze i „złe wiry” obsesji epoki: obsesję śmierci, mizoginię (wspaniale ukazaną przez postać Zofii Borowskiej), kult sztuki i zwątpienie w jej wartość, wreszcie wątki filozofii nietzscheańskiej i buddyzmu.

    Powieść Próchno ukazywała się początkowo w odcinkach w 1901 r. w „Chimerze”, zaś w formie książkowej została wydana w 1903 r. Jej polifoniczna forma pozwoliła wieloaspektowo przedstawić problemy nurtujące przedstawicieli modernizmu. Kazimierz Wyka w swoim Modernizmie polskim poświęcił książce Wacława Berenta ciekawe studium ukazujące, w jaki sposób stanowi ona zarazem krytykę Młodej Polski i pozostaje zanurzona w nurcie epoki, otwierając jej nowy etap (por. Szkice z problematyki modernizmu. Pałuba a Próchno).

All matching works

Wacław Berent

Ozimina

Próchno

Motifs and themes

A

Aktor (1)

Alkohol (5)

Antysemityzm (1)

Artysta (26)

B

Bieda (1)

Bijatyka (2)

Błądzenie (4)

Bogactwo (1)

Bogini (3)

Bóg (3)

Brat (1)

Broń (1)

Bunt (1)

C

Choroba (2)

Chrystus (2)

Ciało (5)

Ciemność (2)

Cień (2)

Cierpienie (6)

Cisza (1)

Cmentarz (1)

Cnota (1)

Córka (1)

Czarownica (1)

Czary (1)

Czas (2)

Czyn (4)

Czyściec (2)

D

Dar (1)

Dekadent (1)

Diabeł (1)

Dorosłość (2)

Duch (3)

Dusza (1)

Dzieciństwo (1)

Dziecko (1)

E

Egoista (1)

Egoizm (4)

Erotyzm (2)

F

Fałsz (1)

Filozof (2)

Flirt (6)

G

Głupota (1)

Góry (4)

Gra (2)

Grób (2)

Grzech (2)

Grzeczność (3)

Gwałt (1)

H

Handel (1)

Hańba (1)

Historia (4)

I

Idealista (3)

Interes (2)

J

Jedzenie (1)

Jesień (1)

K

Kapłan (1)

Kara (3)

Karczma (1)

Katastrofa (5)

Kawiarnia (5)

Klęska (2)

Kłótnia (1)

Kobieta (50)

Kobieta demoniczna (7)

Kobieta "upadła" (4)

Kochanek (2)

Kondycja ludzka (22)

Koniec świata (1)

Krew (3)

Ksiądz (4)

Książka (5)

Kuszenie (2)

Kwiaty (6)

L

Lekarz (1)

List (2)

Literat (5)

Los (4)

Lud (2)

Ł

Łzy (1)

M

Marzenie (4)

Maszyna (1)

Matka (1)

Mądrość (1)

Mąż (8)

Melancholia (7)

Mędrzec (1)

Mężczyzna (25)

Miasto (19)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (1)

Miłość (18)

Mizoginia (5)

Młodość (5)

Modlitwa (4)

Motyl (2)

Muzyka (3)

N

Nacjonalizm (1)

Nadzieja (1)

Narkotyki (5)

Natura (1)

Nauka (2)

Niebezpieczeństwo (1)

Niemiec (1)

Nienawiść (1)

Niewola (2)

Noc (2)

Nuda (3)

O

Obcy (1)

Obraz świata (7)

Obrzędy (1)

Obyczaje (6)

Odrodzenie (4)

Odwaga (1)

Ofiara (6)

Ojciec (5)

Opieka (1)

Owoc (1)

P

Pamięć (1)

Patriota (1)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (4)

Pies (6)

Piękno (2)

Pijaństwo (2)

Piorun (1)

Plotka (4)

Pobożność (1)

Pocałunek (2)

Pogrzeb (1)

Pokusa (2)

Polak (5)

Polska (4)

Portret (1)

Poświęcenie (4)

Potwór (2)

Powstaniec (2)

Pozycja społeczna (6)

Pożar (1)

Pożądanie (3)

Praca (5)

Prawda (3)

Prometeusz (1)

Przeczucie (4)

Przekleństwo (1)

Przemiana (3)

Przemoc (2)

Przyjaźń (4)

Przyroda nieożywiona (1)

Ptak (8)

Pycha (2)

R

Religia (2)

Rewolucja (1)

Robak (2)

Robotnik (3)

Rodzina (1)

Rosja (1)

Rosjanin (2)

Rozkosz (1)

Rozpacz (3)

Rozstanie (1)

Rozum (2)

Ruiny (1)

Rycerz (2)

S

Salon (3)

Samobójstwo (9)

Samolubstwo (1)

Samotnik (2)

Samotność (2)

Seks (1)

Serce (4)

Sędzia (1)

Siostra (2)

Sława (5)

Słowo (4)

Sługa (4)

Smutek (2)

Snobizm (1)

Społecznik (3)

Spotkanie (2)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (1)

Starość (3)

Strach (9)

Strój (1)

Sumienie (1)

Syberia (1)

Syn (6)

Szaleństwo (2)

Szatan (3)

Szczęście (4)

Szlachcic (2)

Sztuka (37)

Ś

Śmiech (3)

Śmierć (18)

Śpiew (2)

Świt (3)

T

Tajemnica (4)

Taniec (4)

Tchórzostwo (1)

Teatr (3)

Tęsknota (2)

Tłum (11)

Trucizna (3)

Trup (2)

Twórczość (2)

U

Ucieczka (2)

Uczta (1)

Upadek (6)

Upiór (2)

Uroda (1)

W

Walka (3)

Wampir (1)

Warszawa (2)

Wąż (1)

Wiara (2)

Wiedza (4)

Wierzenia (1)

Więzienie (1)

Więzień (2)

Wiosna (1)

Wizja (7)

Władza (3)

Woda (1)

Wojna (3)

Wolność (3)

Współczucie (3)

Wzrok (3)

Z

Zabawa (2)

Zamek (2)

Zapach (2)

Zaświaty (2)

Zazdrość (1)

Zbawienie (1)

Zdrada (1)

Zemsta (1)

Zepsucie (1)

Zesłaniec (2)

Zło (1)

Zmysły (2)

Zwierzę (1)

Ż

Żołnierz (5)

Żona (9)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (1)

Author: Wacław Berent

Ur.
28 września 1873 w Warszawie
Zm.
między 19 a 22 listopada 1940 w Warszawie
Najważniejsze dzieła:
Próchno, Ozimina, Żywe kamienie, Diogenes w kontuszu, Zmierzch wodzów

Powieściopisarz, eseista i tłumacz okresu modernizmu.
Z wykształcenia przyrodnik (obronił doktorat w zakresie ichtiologii na uniwersytecie w Zurychu). Pierwsze opowiadania publikował pod pseudonimem Władysław Rawicz, ukazując zgodnie z duchem czasu pesymistyczną wizję świata i bohaterów targanych wewnętrznymi sprzecznościami, skłóconych ze społeczeństwem. Był równie zafascynowany, jak krytyczny w stosunku do filozofii Nietzschego, ożywiającej umysły inteligencji na przełomie wieków; przetłumaczył Tako rzecze Zaratustra oraz poświęcił niemieckiemu myślicielowi rozprawę Źródła i ujścia nietzscheanizmu. Podobnie ambiwalentne stanowisko zajmował Berent wobec spuścizny polskiego romantyzmu, którego społeczne i polityczne źródła, uwarunkowania i konsekwencje (m.in. w postaci powstań narodowych) rozważał w tzw. ,,opowieściach" historycznych: Diogenesie w kontuszu (1937) oraz Zmierzchu wodzów (1939).
Do najistotniejszych zalicza się realistyczne powieści Berenta poruszające tematykę współczesną pisarzowi; są to: Fachowiec (1895), Próchno (1903) i Ozimina (1911). W ostatniej z nich zajął się problematyką rewolucji (silną inspiracją były wydarzenia rewolucji 1905 roku) i analizą kondycji duchowej społeczeństwa polskiego w przededniu nadchodzących, już wyczuwalnych wstrząsów dziejowych. Obawiając się, że sama walka rewolucyjna może unicestwić historyczny dorobek intelektualny oraz kultywując ideologię moralno-narodową, Berent uznawał jednak ożywczą siłę ruchów lewicowych i postulował ideowy sojusz z socjalizmem (studium Idea w ruchu rewolucyjnym z 1906 r.).
W dwudziestoleciu międzywojennym uczestniczył aktywnie w życiu literackim, był współredaktorem ,,Nowego Przeglądu Literatury i Sztuki" (1920-1921) oraz redaktorem ,,Pamiętnika Warszawskiego" wraz z Janem Lechoniem (w 1929 r.). Uhonorowany nagrodami literackimi i państwowymi (nagroda literacka miasta Warszawy 1929, państwowa nagroda literacka za biograficzne opowiadania z tomu Nurt: Wywłaszczenie Muz, Szabla i Duch oraz Wódz 1933, odznaczenie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski 1933), został członkiem Polskiej Akademii Literatury (1933) i Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy.
Tłumaczył gł. z fr. i niem., m.in. prozę Friedricha Nietzschego, Knuta Hamsuna, Henrika Ibsena, Guy Maupassanta i Romain Rollanda.

Wacław Berent in Wikipedia
Close

* Loading